BAKTERIEMIA I POSOCZNICA

• Bakteriemia oznacza wyłącznie wyizolowanie z krwi bakterii bez towarzyszących objawów klinicznych choroby, może ustąpić samoistnie - bez żadnych następstw i powikłań.

• Bakterie jak np. Staphylococcus epidermitis i Clostridium perfringens są często izolowane z krwi ludzi zdrowych.

• Bakteriemia może prowadzić do powstania odległych ognisk zakażenia, jeśli nie jest leczona może doprowadzić do wstrząsu septycznego.

Rozpoznanie bakteriemii - izolacja bakterii z krwi:

• Właściwa technika pobierania krwi.

• Wielokrotność pobierania krwi.

• Pobieranie przed wdrożeniem terapii antybiotykami.

Właściwa technika pobierania krwi i hodowli

• Pobieranie 10 ml krwi - 5 ml do butelki z powietrzem na bakterie tlenowe, a 5 ml do butelki bez powietrza na bakterie beztlenowe.

POSOCZNICA

• Wysiew drobnoustrojów do krwi z ogniska zapalnego, dotychczas lokalnego i rozsiew tą drogą do różnych tkanek i narządów z wystąpieniem objawów chorobowych.

• Pierwszymi zwiastunami powstawania posocznicy są szybko narastająca gorączka z dreszczami lub hipotermia, tachypnoe i tachykardia.

ZESPÓŁ SEPTYCZNY

• Jak w posocznicy + objawy uszkodzeń narządowych: zaburzenia świadomości, niedotlenienie, kwasica metaboliczna i skąpomocz.

WSTRZĄS SEPTYCZNY

• Jak w zespole septycznym oraz niedociśnienie tętnicze < 90 mm Hg.

ZESPÓŁ UKŁADOWEJ ODPOWIEDZI ZAPALNEJ

• temperatura > 38oC lub < 36oC

• tachykardia > 90/min

• liczba oddechów >20/min

• > 10 % pałeczek we krwi obwodowej

• leukocyty> 12000/mm3 lub poniżej 4000/mm3

Etiologia

Najczęściej:

• bakterie Gram - dodatnie

• Gram - ujemne

• flora mieszana - gronkowce, enterokoki, Escherichia coli

Rzadziej :

• grzyby np. Candida albicans

• riketsje

• pasożyty np. Plasmodium

• wirusy np. gorączka Lassa, wirus Ebola

Obraz kliniczny posocznicy

• Rozwija się nagle.

• Obecna podwyższona temperatura z dreszczami.

• Tachykardia.

• Tachypnoe.

• Obniżenie RR.

• Niepokój psychiczny.

• W skórze lub w głębszych tkankach można często znaleźć ognisko ropne, często rozwija się zespół rozsianego krzepnięcia wewnątrznaczyniowego, często na skórze obecne zmiany pęcherzowe, wykwity krwotoczne.

• Pojawienie się erytrodermii u chorych z posocznicą jest objawem zapowiadającym wstrząs septyczny.

Powikłania

• Zaburzenia wymiany gazowej i obniżenie pO2 we krwi tętniczej.

• Często zespół ostrej niewydolności oddechowej.

• Zmniejszenie wydolności krążenia.

• Skąpomocz.

• Proteinuria.

• Azotemia.

• Często zakażenia dróg moczowych.

• Zmiany typu glomerulonephritis.

• Martwica kory nerkowej i śródmiąższowe zapalenie nerek.

• Zaburzenia krzepliwości - zespół DIC.

• Wyniki laboratoryjne świadczące o uszkodzeniu wątroby - podwyższenie aktywności aminotrasferaz, fosfatazy alkalicznej, podwyższenie stężenia bilirubiny.

Leczenie

• Likwidacja przyczyny posocznicy.

• Pobranie materiału biologicznego do badań bakteriologicznych.

• Wstępna antybiotykoterapia - co najmniej 2 antybiotyki działające na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, a w przypadku podejrzenia o etiologię beztlenowcową podanie metronidazolu.

• Rewizja po otrzymaniu antybiogramu.

• Leczenie objawowe niedociśnienia, wyrównywanie hipowolemii, dopływ tlenu.

• Rokowanie poważne - chorzy powinni być hospitalizowani na oddziale intensywnej terapii.

• W posocznicach śmiertelność 15 - 20 % we wstrząsie septycznym zwiększa się do 40 - 60 %.