SUROWCE MÓRZ I OCEANÓW

Surowce energetyczne

Za najbardziej perspektywiczne pod względem występowania dużych złóż ropy naftowej i gazu ziemnego uważa się szelfy i stoki kontynentalne.

Główne złoża ropy naftowej i gazu ziemnego na

• oceanie atlantyckim to: Laguna Maracaibo, Zatoka Wenezuelska, Zatoka Meksykańska, Morze Północne a także rejon Morza Bałtyckiego

• oceanie indyjskim: Zatoka Perska, Zatoka Sueska

• oceanie spokojnym: szelf Australii, szelf Wietnamu, szelf Chiński

Ropy naftowe i gazy ziemne powstają z przeobrażenia materii organicznej (głównie plankton). Najkorzystniejszym osadem dla gromadzenia i przeobrażenia się substancji organicznej są osady ilaste. Materiał organiczny podlega stopniowo ubożeniu w tlen i azot oraz wzbogacaniu w węgiel i wodór. Powstają także małe ilości metanu.

Warunkiem dalszych procesów jest przykrycie osadów ilastych, zawierających rozproszoną materię organiczną przez osady nieprzepuszczalne dla gazu. Następnie przy współudziale bakterii, w odpowiedniej temperaturze i pod odpowiednim ciśnieniem dochodzi do generacji ropy naftowej i gazu ziemnego. Ze złóż macierzystych ropy naftowe i gazy ziemne migrują w porowate, szczelinowate i przepuszczalne skały zbiornikowe, którymi są głównie piaskowce, wapienie lub dolomity, uszczelnione warstwami nieprzepuszczalnych skał ilastych.

Hydraty- występują w strefie stabilności hydratów (Gas Hydrate Stability Zone GHSZ) do +16 ˚C i poniżej 1200m.

złoża

hydratów (VGlob)szacuje się na 3,5 * 106 km3.

Konkrecje polimetaliczne:

• Po raz pierwszy pobrane i opisane przez Challengera

• Przyrastają ok. 1mm na milion lat

• Są to naturalne głębokomorskie skupienia tlenków

• Powstają w tych rejonach dna gdzie woda jest dobrze utleniona

 

Iły metalonośne

• Osad z tlenkami Mn lub tlenkami i siarczkami Fe o sumarycznej zawartości Fe i Mn > 10%

• Związane ze strefami aktywnej działalności hydrotermalnej oraz z wypływem solanek

• Tempo sedymentacji szybkie, 7-60 cm/1000 lat

 

K

Kobaltonośne naskorupienia manganowe

• Formowane pod wpływem procesów hydrogenicznych i hydrotermalnych

• Podwyższona koncentracja kobaltu, nawet do 1,6%

 

Polimetaliczne rudy siarczkowe

• Związane z grzbietami podmorskimi i występowaniem pod osiami rozrostu komór magmowych

• Woda wnika do bazaltów (->wylewy law bazaltowych) i po wielofazowym cyklu krążeniowym wydostaje się na dnie oceanicznym w postaci gorących źródeł lub czarnych kominów- wokół ekshalacji hydrotermalnych powstają osady siarczkowe

ROZSYPISKOWE ZŁOŻA MINERAŁÓW CIĘŻKICH:

- znaczący udział w produkcji światowej Au, Pt i Fe (też Zr, Ti, Sn, W, mniej Cr).

- koncentracja minerałów użytecznych w osadach okruchowych, forma wąskich soczewek w piaskach drobnoziarnistych

- znaczenie przemysłowe: E wybrzeża obu Ameryk, W wybrzeże Australii

Fosforyty

fosforyty to ze wys. w 4 typach: konkrecje(najczestsze),piaski fosforytowe, muły, skonsolodowane osady sfosforytyzowane, geneza ich powstania jest organiczna i nieorganiczna

Wśród surowców niemetalicznych, chemicznych oprócz soli kamiennej i potasowej , duże znaczenie maja fosforyty i siarka, a także wys. baryt i glaukonit

Siarka

Siarka rodzima- Minimalna zawartość siarki pozwalająca na eksploatację złoża to 5%, najważniejszym czynnikiem warunkującym opłacalność eksploatacji jest ilość zużytej gorącej wody do ługowania, największe złoże - Grand Isle

Surowce skalne

Wsród surowców niemetalicznych wyrózniamy surowce skalne, które głównie sa wykorzystywane w budownictwie, w przemyśle szklarskim. Należa do nich m.in: piaski, żwiry, otoczaki, gliny ceramiczne, gipsy, wapienie. Największa eksploatacja w Europie na Morzu Północnym i Bałtyckim