Ikonografia

Racjonalizacja mitu- odbóstwienie bogów antycznych (już od starożytności)

Tradycja historyczna (eufemerystyczna)- bogowie byli postaciami historycznymi dobrodziejów ludzkości, którzy za swoje wielkie zasługi zostali ubóstwieni; kult boski zastąpił pamięć historyczną

Tradycja kosmologiczna- bogowie jako nazwane ciała niebieskie; tradycja silna w średniowieczu i czasach nowożytnych, bo związana z astrologią

Tradycja alegoryzująca, umoralniająca- traktowanie mitów, szczególnie przekazanych przez Metamorfozy Owidiusza, traktowanie mitów jako bajek z morałem (stąd wiele iluminacji opowiadających o nich w zupełnie współczesnym kostiumie)

Połączenie antycznej formy z chrześcijańską treścią- integritas

Freski w pałacu Schifanoia, Ferrara

Wątki filozoficzne, forma nowożytna, tematy kosmogoniczne

Zainteresowanie bogami i mitologią z opracowań, opowiadających mitologię. Boccaccio Genealogia deorum, nieilustrowana. Zazwyczaj w XVI w. były one iluminowane- przedstawienia z atrybutami.

Usprawiedliwienie dla aktów.

Nagość w średniowieczu: Chrystus na krzyżu, nagi wskrzeszony Łazarz, nadzy pustelnicy, pierwsi rodzice, nagość wstających na Sąd Ostateczny, nadzy męczennicy

Nagość naturalna, bezgrzeszna, sprzed grzechu pierworodnego oraz sprzed Sądu Ostatecznego; także w podręcznikach anatomicznych, także męczenników

Nagość virtualis, cnotliwa- eremitów, ascetów, pustelników

Nagość temporalis- wyrzeczenie się dóbr doczesnych, także szaty

Nuditas criminalis- nagość pogańskich posągów, mająca wzbudzić podniecenia; także nagie diabły, ale jednak niezbyt pociągające

Renesans- po odkryciu posągów antycznych, które były uważane za doskonałość ludzkiego ciała i jego artystycznego oddania

Stopniowo postaci nagie upodabniają się do posągów antycznych

Massacio, Wygnanie pierwszych rodziców- Ewa jak Wenus Wstydliwa- podobny gest zakrywania łona

Fascynacja przedstawianiem nagiego ciała

Luca Piranelli- duża ilość nagich postaci w połączeniu z antycznymi gestami w Sądzie Ostatecznym

Fascynacja ludzką anatomią

Da Vinci, Rafael, Michał Anioł- przeprowadzali sekcje zwłok

(sekcje na zwłokach skazańców, Kościół zakazywał sekcji, jako bezczeszczenia ciała)

XV/XVI w.- pary artysta-anatom

Tycjan związany z Vesaliusem

Postaci na ambonie w Pizie, 1260, Niccolo Pisano

Pierwszy przykład wykorzystania nagości do przedstawienia fortitudo (postać Herkulesa)

Potem topos nagiej prawdy (ze źródeł antycznych, np. Horacy i Seneka)

Z wzoru opisu obrazu Apellesa, Boticcelli

Nagie personifikacje cnót

Donatello, Dawid, 1430-33- pierwsze wolnostojące nowożytne przedstawienie męskiego aktu, zgodnie z antycznym kontrapostem

Michał Anioł, Dawid,1501-1504- najbardziej znany przykład scalenia antycznej formy z chrześcijańską treścią

Chrystus w heroicznej formie, jedynie z perizonium

Tzw. erotyczna ikonosfera- Wenus Beticcellego- poza Wenus pudlica

Wenus z Turbino, Tycjan- temat kobiety leżącej- ikonosfera erotyczna właściwa sztuce europejskiej od XV w. po dziś dzień

Tycjan- Wenus z Amorem, ale organista już ubrany no i się ogląda, lepiej nie mówić na co

Danae, Rembrandt

Betsabee, Rembrandt- bez idealizacji antycznej (troszku za gruba, jak na mój gust)