Który z poetów 20-lecia miêdzywojennego jest Ci najbli¿szy (na wybranych przyk³adach).

Leopold Staff (1878-1957) to poeta trzech pokoleñ literackich, dramatopisarz i t³umacz (z jêzyka francuskiego, niemieckiego i ³aciñskiego).Twórczoœæ swoj¹ rozpocz¹³ w okresie M³odej Polski tomem "Sny o potêdze" (1901 r.). Omawiaj¹c ten etap twórczoœci wykorzystam trzy wiersze: "Kowal", "Deszcz jesienny", "Curriculum Vitae". "Kowal" ("Sny o potêdze", 1901) - marzenie o aktywnej postawie wobec œwiata (wp³yw nietzscheanizmu) na przekór s³aboœciom epoki, has³o doskonalenia wewnêtrznego; tytu³owy kowal jest symbolem têsknoty do si³y, przeciwstawienie siê dekadenckiemu pesymizmowi. "Deszcz jesienny" ("Dzieñ duszy", 1903) - utwór utrzymany w konwencji poetyki m³odopolskiej; cechuje go melodyjnoœæ (powtarzaj¹cy siê refren, rytmika wiersza - regularny dwunastozg³oskowiec), muzyczna nastrojowoœæ (dŸwiêkowe okreœlenia: "deszcz dzwoni", "krople padaj¹", "jêk"), malarskoœæ ("dal ciemna..., szara, mglista"), symbolika - szatan (symbol z³a, smutny, sam zatrwo¿ony ogromem uczynionego spustoszenia). Ale Staff - mi³uj¹cy œwiat i ludzi - dostrzega te¿ ludzkie tragedie, choæ mówi o nich w sposób enigmatyczny: "ktoœ poszed³... umar³.... by³em na jakimœ pogrzebie... zmar³ nêdzarz.... spali³y siê dzieci... jak ludzie w kr¹g p³acz¹". "Curriculum Vitae" ("W cieniu miecza", 1911) - wiersz napisany kilka lat po "Kowalu"; zawiera ocenê dotychczasowej drogi twórczej poety. Uleganie m³odopolskim nastrojom nale¿y ju¿ do przesz³oœci. Poeta odnalaz³ drogê do afirmacji œwiata w klasycznym piêknie: "Dopiero od pos¹gów, od drzwi i od trawy, Nauczy³em siê prostej, pogodnej postawy." W tym okresie twórczoœci Staff nawi¹zuje czêsto do obrazów wziêtych ze œwiata antycznego i staro¿ytnej filozofii, np. w "Pocz¹tku bajki" czy "Przedœpiewie". Z tego ostatniego wiersza pochodzi g³êboko humanistyczna myœl cytowana w tytule omawianego tu zagadnienia. Cechy poetyki m³odopolskiego okresu twórczoœci poety to: - kult s³owa, starannoœæ w doborze œrodków artystycznych; - zró¿nicowane nastroje: od marzycielstwa do opanowania; - klasyczna jasnoœæ i zwiêz³oœæ. Okres miêdzywojenny w twórczoœci Staffa to czas dojrza³ego klasycyzmu. Chcia³bym omówiæ tu cztery wiersze: "Kartoflisko", " Lipy", Wysokie drzewa", "Ars poetica". "Kartoflisko" ("Œcie¿ki polne", 1919) - nowy motyw w poezji Staffa - powszechnoœæ i rodzimoœæ, które sugeruj¹, ¿e poeta dostrzega uroki ¿ycia tak¿e z klasycznym piêknem. Temat pracy prostych ludzi bêdzie pojawia³ siê jeszcze wielokrotnie w jego twórczoœci. "Lipy" ("Wysokie drzewa", 1932) - kult tradycji czarnoleskiej, niedoœcigniêtego wzoru piêkna dla poety. Urzeka tu g³êbokie odczuwanie radoœci ¿ycia i piêkna przyrody. "Ars poetica" ("Barwa miodu", 1936) - program poetycki: ostateczne po¿egnanie m³odopolskiej konwencji, akceptacja klasycyzmu i humanizmu wyra¿aj¹cego siê w umi³owaniu prostoty: "I niech wiersz, co ze strun siê toczy, Bêdzie, przybrawszy rytm i dŸwiêki, Tak jasny, jak spojrzenie w oczy, I prosty jak podanie rêki." "Wysokie drzewa" ("Wysokie drzewa", 1932) - dojrza³a precyzja obrazowania, wyj¹tkowa plastyka obrazów, kolorystyka: "br¹z zachodu", synestezja (³¹czenie wra¿eñ zmys³owych) - "zapach wody".Poetyka tego okresu twórczoœci poety wzbogaca siê o nowe elementy:-prostotê opisu polskiego pejza¿u;-niepoetycki temat ujêty uwznioœlaj¹co (zwrot do codziennoœci);-d¹¿enie - przy zachowaniu form klasycznych - do swobody i lekkoœci wiersza;-rosn¹cy kunszt poetycki: mistrzowskie operowanie poetyzmami....Jak przysta³o na dojrza³ego humanistê, wybuch wojny powita³ Staff s³ynnym, wywa¿onym lirykiem "Pierwsza przechadzka" (ukaza³ siê drukiem w tomiku "Martwa pogoda" w 1946 r.) To wiersz - nadzieja, zawiera przekonanie, ¿e "przejd¹ dni ciê¿kie" i bêdziemy "jeszcze mieszkaæ w swoim domu, bêdziemy st¹paæ po swych w³asnych schodach".Okres powojenny.Tu chcia³bym omówiæ trzy wiersze: "Chcia³em ju¿ zamkn¹æ dzieñ" ("Martwa pogoda", 1946), "Podwaliny", "Most" ("Wiklina", 1954). Po wojnie ukaza³y siê trzy tomy poetyckie: "Martwa pogoda" 1946r., "Wiklina" 1954 r. - za ¿ycia poety, oraz "Dziewiêæ muz" - tom wydany po œmierci Staffa. "Chcia³em ju¿ zamkn¹æ dzieñ" - po straszliwym kataklizmie poeta, cz³owiek starszy, nie chce pozostaæ obojêtny wobec rodz¹cego siê na nowo ¿ycia: "Oto dzieñ nowy i œwiat nowy, Tysi¹cem dziwów mi gra. Zerwa³em siê na równe nogi Przed wysokimi stan¹³em schodami."Nowatorstwo poetyckie widaæ wyraŸnie w wierszach z tomu "Wiklina". Pod wp³ywem twórców m³odej generacji poeta siêgn¹³ po nowe dla niego œrodki artystyczne:-prze³amanie tradycyjnych systemów wiersza;-ograniczenie metafory;-wprowadzenie zwrotów potocznych. Wiersze czêsto maj¹ charakter ¿arcików, kalamburów, oparte s¹ na paradoksach, np. "Niebo w nocy". "Podwaliny" - dla piewcy ³adu i harmonii doœwiadczenia wojenne sta³y siê ciê¿k¹ prób¹. "Budowa³em na piasku I zawali³o siê. Budowa³em na skale I zawali³o siê. Teraz buduj¹c zacznê od dymu z komina." Koñcz¹c wypowiedŸ pos³u¿ê siê lirykiem pe³nym poetyckiej zadumy nad ¿yciem ludzkim - "Ostatni z mego pokolenia". Tym wierszem sam poeta najw³aœciwiej podsumowa³ w³asne ¿ycie i twórczoœæ: "Ostatni z mego pokolenia, Drogich przyjació³ pogrzeba³em. Widzia³em, jak siê ¿ycie zmienia, I sam jak ¿ycie siê zmienia³em.Cz³owiekam kocha³ i przyrodê, W przysz³oœci patrzy³em jasnym okiem, Wielbi³em wolnoœæ i swobodê Zbratany z wiatrem i ob³okiem. Nie wabi³ mnie spi¿owy pomnik, Rozg³oœne tr¹by, huczne brawa. Zostanie po mnie pusty pokój I ma³omówna, cicha sowa." Z poœmiertnie wydanego tomu, opracowanego przez Tadeusza Ró¿ewicza, "Kto jest ten dziwny nieznajomy", 1964 r.).