ZASADY RACJONALNEJ

ANTYBIOTYKOTERAPII

właściwa diagnoza potwierdzona identyfikacją i charakterystyką czynnika infekcyjnego

wybór antybiotyku zależy od rodzaju drobnoustroju i jego wrażliwości na dany lek

utrzymywanie w ognisku zakażenia terapeutycznego stężenia leku (antybiotyki czasozależne)

prawidłowe dawkowanie

zachowanie odpowiednich przedziałów czasowych

pomiędzy kolejnymi dawkami

ZASADY RACJONALNEJ

ANTYBIOTYKOTERAPII

wielokrotne podawanie (zależnie od właściwości farmakokinetycznych leku)

właściwa droga podania

zachowanie właściwego czasu leczenia

stosowanie antybiotykoterapii skojarzonej

dodatkowo leczenie objawowe i uzupełniające (np. leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, witaminy)

CZAS TRWANIA ANTYBIOTYKOTERAPII

poprawa stanu klinicznego powinna wystąpić po 48-72

godz. od rozpoczęcia terapii

u pacjentów gorączkujących stosowanie chemioterapeutyku powinno być kontynuowane przez ok. 4 dni po ustąpieniu gorączki

czas trwania terapii 7-10 dni dla infekcji mniej ciężkich

czas trwania terapii 10-14 dni w infekcjach ciężkich, posocznicy, u pacjentów z neutropenią

czas trwania terapii w infekcjach przewlekłych –

6-8 tyg.

PROFILAKTYCZNE STOSOWANIE

ANTYBIOTYKÓW

Antybiotyki podawane profilaktycznie

stosujemy tylko w dawkach leczniczych !!!

Profilaktycznie stosujemy antybiotyki

bakteriobójcze

WSKAZANIA DO PROFILAKTYCZNEGO

STOSOWANIA ANTYBIOTYKÓW

spadek odporności organizmu np. spowodowany

podawaniem leków przeciwnowotworowych,

immunosupresyjnych lub napromieniowaniem

zwierzęta z neutropenią

po zabiegach chirurgicznych (pożądane jest podanie pierwszej dawki przed zabiegiem, najlepiej dożylnie)

infekcje wirusowe, w przebiegu których istnieje możliwość powikłania zakażeniem bakteryjnym

ostre choroby zakaźne w chowie wielkostadnym, leczeniem muszą być objęte wszystkie osobniki podejrzane o zakażenie

dowymieniowo u krów w okresie zasuszania przed porodem

NEGATYWNE SKUTKI

PROFILAKTYCZNEGO STOSOWANIA

ANTYBIOTYKÓW

możliwość rozwoju oporności

wystąpienie działań niepożądanych

osłabienie odpowiedzi immunologicznej

możliwość rozwoju infekcji grzybiczej

MIEJSCOWE STOSOWANIE

ANTYBIOTYKÓW

zapalenie macicy ( endometritis)

zapalenie gruczołu mlekowego ( mastitis)

zapalenie ucha zewnętrznego ( otitis externa)

zapalenie spojówek, gałki ocznej ( ophtalmitis)

zapalenie skóry, zakażone rany

SKOJARZONE STOSOWANIE

CHEMIOTERAPEUTYKÓW

PRZECIWBAKTERYJNYCH

CEL:

poszerzenie spektrum działania

terapia zagrażającej życiu infekcji wywołanej przez mieszaną florę bakteryjną

ochrona przed rozwojem opornych szczepów

bakterii

zmniejszenie dawki antybiotyku potencjalnie

toksycznego

Synergizm między dwoma chemioterapeutykami występuje jeżeli:

efekt bakteriobójczy wystepuje poprzez niezależne mechanizmy

- antybiotyki β-laktamowe + aminoglikozydy

- antybiotyki β-laktamowe + fluorochinolony

- antybiotyki β-laktamowe + metronidazol

- aminoglikozydy + chinolony

punkt uchwytu znajduje się w tym samym torze przemian zachodzących w komórce bakteryjnej

- sulfonamid + trimetoprim

- penicyliny + inhibitory β-laktamaz

3. Bakteriostatyczne

1. Bakteriobójcze

Fenikole

Penicyliny

Makrolidy

Cefalosporyny

Tetracykliny

4.Bakteriostatyczne

2. Bakteriobójcze

Sulfonamidy

Aminoglikozydy

Trimetoprim

Polipeptydy

Nitrofurany

kombinacja korzystna

kombinacja możliwa

unikać kombinacji

BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII

stosowanie antybiotyków w niepowikłanych

chorobach wirusowych

niewłaściwy dobór leku do wrażliwości drobnoustroju

stosowanie w zakażeniach mieszanych antybiotyku niepokrywającego spektrum wszystkich

czynników patogennych

stosowanie kombinacji antybiotyków o działaniu

antagonistycznym

BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII

stosowanie antybiotyków w zbyt niskich dawkach

w profilaktyce

stosowanie równoczesne leków o jednakowych

działaniach niepożądanych

stosowanie chemioterapeutyków

bakteriostatycznych w ciężkich, układowych

infekcjach

rozpoczęcie terapii chemioterapeutykiem

bakteriostatycznym i kontynuacja bakteriobójczym

BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII

nieznajomość interakcji farmakokinetycznych

nieznajomość przynależności leku do antybiotyków czaso- i stężeniozależnych

niewłaściwe dawkowanie – częstotliwość stosowania, zaniżona dawka

BŁĘDY ANTYBIOTYKOTERAPII

niewłaściwy wybór drogi podania

zbyt krótki czas terapii

zbyt częste stosowanie chemioterapeutyków

stosowanie doustne chemioterapeutyków o

szerokim spektrum działania bez równoczesnego

stosowania leków przeciwgrzybiczych

DZIAŁANIA NIEPOŻADANE

ANTYBIOTYKÓW

1. Działania toksyczne:

- nefrotoksyczność

- działanie hepatotoksyczne

- działanie ototoksyczne

- działanie mielotoksyczne

- działanie neurotoksyczne

- działanie toksyczne w stosunku do tkanki kostnej

- działanie teratogenne i embriotoksyczne

DZIAŁANIA NIEPOŻADANE

ANTYBIOTYKÓW

2. Reakcje uczuleniowe:

a) odczyny uczuleniowe

- reakcje typu natychmiastowego

(wstrząs anafilaktyczny)

- fotosensybilizacja

- reakcje typu późnego

b) odczyny typu Herxheimera

(następstwo uwalniania dużej ilości toksyn z rozpadających się bakterii)

3. Dysbakteriozy i ich następstwa:

- nadkażenia

- awitaminozy