background image

6.  Następstwo tronu w okresie patrymonialnym. 
 
Monarcha  w  okresie  patrymonialnym  był  „właścicielem” 

państwa.  Miał  prawo  podzielić  je  według własnego  uznania. 
Działo  się  to  w  obrębie  jednej  dynastii.  Przeważnie  na 
następcę  tronu  powoływany  był  najstarszy  z  synów 
panującego  władcy.  Działo  się  tak  do  Bolesława 
Krzywoustego.  Ustanowił  on  nowe  zasady  obejmowania 
tronu.  Każdy  z  jego  synów  otrzymał  swoją  dzielnicę 
dziedziczną.  Najstarszy  z  rodu  miał  być  princepsem 
(seniorem).  Miała  mu  przysługiwać  władza  zwierzchnia  nad 
juniorem  (  młodszymi  książętami)oraz  dzielnica  senioralna  – 
wyłączona spod zasady patrymonialnej i w związku z tym nie 
podlegająca dziedziczeniu i podziałowi. Juniorzy byli wasalami 
seniora. 

1177r – złamano zasadę testamentu – możni wprowadzili 

na  tron  księża  zwierzchniego  Kazimierza  Sprawiedliwego. 
Kazimierz  Sprawiedliwy  został  otruty  w  1194r  –  po  jego 
śmierci  wprowadzono  na  tron  jego  syna  Leszka  Białego,  co 
spowodowało wojnę domową.