background image

­­ zasady wymiany (racjonalności, wzajemności, sprawiedliwości, użyteczności krańcowej, 
nierównowagi); 
1. Zasada racjonalności­ Im więcej korzyści oczekują ludzie od siebie nawzajem wykonując 
określone czynności, tym bardziej prawdopodobne, że będą oni wykorzystywać czynności tego 
rodzaju. 
2. Zasada wzajemności 
a) Im częściej ludzie wymieniają wzajemne nagrody, tym bardziej prawdopodobne, że pojawią się 
obopólne obowiązki, które będą kierować dalszymi wymianami. 
b) Im bardziej naruszane są wzajemne obowiązki w stosunku wymiany, tym częściej pokrzywdzeni 
będą skłonni stosować sankcje negatywne wobec partnerów wymiany naruszających normę 
wzajemności. 
3. Zasady sprawiedliwości 
a) Im bardziej ustabilizowane są stosunki wymiany, tym bardziej prawdopodobne, że będą rządzone 
normami „wymiany sprawiedliwej” 
b) W im mniejszym stopniu realizuje się w wymianie normy sprawiedliwości, tym częściej 
pokrzywdzeni będą skłonni stosować sankcje negatywne wobec uczestników wymiany 
naruszających normy. 
4. Zasada użyteczności krańcowej: Im więcej oczekiwanych nagród jednostka uzyskuje w wyniku 
określonej czynności, tym mniej wartościowa jest ta czynność i tym mniej prawdopodobne będzie 
jej podjęcie. 
5. Zasada nierównowagi Im bardziej ustabilizowane i zrównoważone SA określonego rodzaju 
stosunki wymiany między jednostkami, tym bardziej prawdopodobne, że inne stosunki wymiany 
stana się niezrównoważone i niestabilne.

 

 
­­ zrytualizowane formy wymiany i ich funkcje ­ Kula (budowanie sojuszy) a potlacz 
(manifestacja statusu i władzy);

 

 
­­ rodzaje nagród społecznych; 
Blau wyróżnia cztery typy nagród: pieniądze, akceptacja społeczna, szacunek oraz uległość. Z nich 
największą wartość ma uległość, ponieważ dla Blaua wiąże się nieodłącznie ze stosunkiem władzy, a 
ten z kolei niesie za sobą możliwość odmawiania nagród tym, którzy nie chcą podporządkować się 
normom. Potem szacunek i akceptacja. Najmniej stosowną nagrodą w stosunkach wymiany 
społecznej są pieniądze.

 

 
­­ władza jako wymuszanie uległości;

 

 
­­ wymiana bezpośrednia a wymiana pośrednia;

 

 
­­ wartości pośredniczące i instytucjonalizacja jako mechanizmy umożliwiające wymianę 
pośrednią.