background image

 

 

1. System komputerowy 

http://pl.wikipedia.org/wiki/System_komputerowy

  

System komputerowy (ang

.

 computer system) – układ współdziałania dwóch składowych: 

sprzętu komputerowego oraz oprogramowania, działających coraz częściej również w ramach 

sieci  komputerowej.  Można  mówić  o  następujących  poziomach  takiego  systemu:  sprzęt 

komputerowy, system operacyjny (oprogramowanie systemowe), oprogramowanie użytkowe 

(aplikacje). W pełni zautomatyzowany system komputerowy działa bez udziału człowieka. 

Organizacja  systemu  komputerowego  to  opis  zależności  sprzętowych,  przedstawienie 

poszczególnych  podzespołów  komputera  który  funkcjonuje  według  pewnych  reguł  i  zasad, 

współpracuje  ze  sobą  –  by  osiągnąć  określony  cel.  Organizacja  systemu  komputerowego 

określa zasady, reguły, cele oraz sposób wspomagania działań poszczególnych podzespołów. 

1.1 Warstwy systemu komputerowego 

Struktura systemu komputerowego składa się z pięciu zasadniczych warstw: 

1.  warstwa sprzętowa,  

2.  system operacyjny,  

3.  programy narzędziowe,  

4.  programy użytkowe 

5.  użytkownicy. 

Sprzęt  –  zapewnia  podstawowe  możliwości  obliczeniowe  (procesor,  pamięć,  urządzenia 

wejścia/wyjścia) – podstawowe zasoby systemu komputerowego. 

Oprogramowanie  systemowe  –  kontroluje  i  koordynuje  użycie  zasobów  sprzętowych 

poprzez  różne  programy  użytkowe  dla  różnych  użytkowników.  Warstwa  tworzona  poprzez 

twórców systemu operacyjnego – są to zazwyczaj wysoko wyspecjalizowani specjaliści. 

Oprogramowanie narzędziowe – wspomaga zarządzanie zasobami sprzętowymi poprzez 

dogodne  interfejsy  użytkowe  oraz  usprawnia,  modyfikuje  oprogramowanie  systemowe, 

zazwyczaj  pisane  przez  niezależnych  programistów  którzy  mają  na  celu  usprawnienia 

wykonywania programów w bardziej wygodny i wydajny sposób, a przy tym często eliminują 

błędy czy też niedociągnięcia oprogramowania systemowego. 

background image

Oprogramowanie użytkowe – określają sposoby, w jakie zostają użyte zasoby systemowe 

do  rozwiązywania  problemów  obliczeniowych  zadanych  przez  użytkownika  (kompilatory, 

systemy baz danych, gry, oprogramowanie biurowe), tworzone przez programistów. 

Użytkownicy  –  ludzie,  maszyny,  inne  komputery,  mają  bezpośredni  kontakt  z 

oprogramowaniem użytkowym. 

 

 

background image

2. Sieć komputerowa 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Sie%C4%87_komputerowa

  

Sieć komputerowa – grupa komputerów lub innych urządzeń połączonych ze sobą w celu 

wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: 

 

korzystania ze wspólnych urządzeń, np. drukarek, skanerów, 

 

korzystania ze wspólnego oprogramowania, 

  korzystania z centralnej bazy danych, 

 

przesyłania informacji między komputerami (komunikaty, listy, pliki). 

2.1 Elementy tworzące sieć komputerową 

1.  serwer sieciowy, zazwyczaj powinien to być komputer o dużej mocy 

obliczeniowej, zarówno wydajnym jak i pojemnym podsystemie dyskowym 

niezbędnym do przechowywania oprogramowania i danych użytkowników. Na 

maszynie tej można uruchomić aplikacje realizujące usługi sieciowe, również 

nazywane serwerami. 

2.  komputery  stacje robocze (terminale), na których instalujemy oprogramowanie 

sieciowe nazywane klientem. 

3.  media transmisji – kable miedziane, światłowody, fale radiowe. 

4.  osprzęt sieciowy – karty sieciowe, modemy, routery, koncentratory, przełączniki, 

punkty dostępowe. 

5.  zasoby sieciowe – wspólny sprzęt, programy, bazy danych. 

6.  oprogramowanie sieciowe – to programy komputerowe, dzięki którym możliwe jest 

przesyłanie informacji między urządzeniami sieciowymi. Rozróżnia się trzy 

podstawowe rodzaje oprogramowania sieciowego: 

6.1  klient-serwer (system użytkownik) – system, w którym serwer świadczy 

usługi dołączonym stacjom roboczym. W systemie tym programy 

wykonywane są w całości lub częściowo na stacjach roboczych. 

6.2  host-terminal (system baza) – do komputera głównego (hosta) dołączone 

zostają terminale lub komputery emulujące terminale. W systemie tym 

programy wykonywane są na hoście. 

6.3  peer-to-peer – połączenia bezpośrednie; każdy komputer w sieci ma takie 

same prawa i zadania. Każdy pełni funkcję klienta i serwera. 

 

 

background image

2.2 Internet 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Internet

  

Internet  (ang.  International  -  globalna,  międzynarodowa;  network  -  sieć,  również 

spotykany zapis: łac. inter - międzyangnet - sieć; dosłownie międzysieć) – ogólnoświatowa 

sieć  komputerowa,  która  jest  logicznie  połączona  w  jednolitą  sieć  adresową  opartą  na 

protokole  IP  (ang.  Internet  Protocol).  Sieć  ta  dostarcza  lub  wykorzystuje  usługi  wyższego 

poziomu,  które  oparte  są  na  funkcjonowaniu  telekomunikacji  i  związanej  z  nią 

infrastrukturze. 

2.2.1 Połączenie komputera z Internetem 

Przyłączenie komputera z Internetem możliwe jest przez wykorzystanie wielu technologii, 

które pozwalają urządzeniu komunikować się z pobliską bramką posiadającą stałe połączenie 

z  innymi  systemami  w  Internecie.  Typowe  rozwiązania  wykorzystują  linie  telefoniczne 

(modemy,  cyfrowe  linie  ISDN,  modemy  ADSL),  inne  technologie  przewodowe  (transmisja 

przez  sieci  energetyczne,  telewizję  kablową)  oraz  bezprzewodowe  (GPRS,  łącza  satelitarne, 

Wi-Fi). 

Aby  pracować  w  Internecie,  komputer  musi  być  w  stanie  komunikować  się  z  innymi 

systemami przez protokoły z rodziny TCP/IP, oraz posiadać oprogramowanie klienckie które 

pozwala na praktyczne wykorzystanie usług oferowanych przez innych użytkowników. 

2.2.2 Usługi sieciowe w Internecie 

Dostawca  usługi  Internetu  (ISP  –  po  angielsku  Internet  Service  Provider),  czasem 

skrótowo tylko provider, często oprócz łącza do Internetu oferuje następujące usługi dodane: 

  filtr rodzinny chroniący dzieci przed pornografią i przemocą w Internecie; 

  hosting stron internetowych WWW lub serwerów internetowych FTP; 

 

pocztę elektroniczną (e-mail) na swoim portalu lub serwerze. 

Jeżeli ISP je oferuje, to ich koszt może być wliczony w koszt usługi podstawowej. 

Samo korzystanie z Internetu nie wymaga wykupienia żadnych innych dodatkowych usług 

od ISP. Obojętnie czy w domu czy w kafejce internetowej można bez dodatkowych opłat: 

 

przeglądać strony internetowe  WWW; 

 

transferować pliki – FTP, P2P; 

 

korzystać z darmowych skrzynek poczty elektronicznej; 

background image

 

dyskutować w grupach dyskusyjnych Usenetu. 

Oprócz  wyżej  wymienionych,  Internet  umożliwia  dostęp  do  szerokiej  gamy  usług  takich 

jak m.in.: 

  dyskusje internetowe (grupy dyskusyjne, e-mailowe listy dyskusyjnych, fora 

dyskusyjne) 

  rozmowy tekstowe w czasie rzeczywistym (IRC) 

  komunikatory internetowe (np. Gadu-Gadu, ICQ, Jabber, Skype, Tlen) 

  telefonia internetowa (VoIP) 

  radio internetowe 

  telewizja internetowa 

  telekonferencje 

  faksowanie 

  sklepy internetowe 

  aukcje internetowe 

 

giełda internetowa 

 

bankowość elektroniczna 

  gry online 

Niektóre z usług wymagają odpłatności. Należy ją uiścić usługodawcy, którym zwykle nie 

jest  ISP  użytkownika.  Jest  to  analogiczne  do  sytuacji  znanej  z  życia  codziennego,  gdy 

wprawdzie można za darmo wejść do sklepu lub punktu usługowego, ale za każdy towar lub 

wykonanie usługi trzeba oddzielnie zapłacić. 

2.2.3 Internet a WWW 

Internet  i  World  Wide Web  (WWW) nie są  synonimami.  Internet  to  sieć komputerowa  – 

wiele połączonych ze sobą komputerów. WWW jest jednym z dóbr dostępnych przy pomocy 

Internetu. Innymi bardzo popularnymi są poczta elektroniczna i wymiana plików w sieciach 

P2P.  WWW  jest  zbiorem  dokumentów  i  innych  zasobów  połączonych  hiperłączami  

i URL-ami. 

Ścisłe podanie różnicy między tymi pojęciami odwołuje się do protokołów internetowych. 

Protokoły  komunikacyjne  są  podzielone  na  warstwy.  Każda  warstwa  zapewnia 

funkcjonalność  wymaganą  przez  wyższą  warstwę.  Internet  to  sieci  komputerowe 

komunikujących się za pomocą IP (ang. Internet Protocol) i TCP (ang. Transmission Control 

background image

Protocol).  Inne  protokoły,  takie  jak  HTTP  (ang.  Hypertext  Transfer  Protocol),  który  jest 

wykorzystywany przez WWW, działają na wierzchu warstwy komunikacyjnej (IP) i kontroli 

transmisji (TCP). HTTP jest protokołem warstwy aplikacji. 

 

 

background image

3. Poczta elektroniczna 

http://pl.wikipedia.org/wiki/Poczta_elektroniczna

  

Poczta elektroniczna, e-poczta (angelectronic mail, e-mail) to jedna z największych usług 

internetowych,  w  prawie  zwanych  usługami  świadczonymi  drogą  elektroniczną,  służąca  do 

przesyłania wiadomości tekstowych (listów elektronicznych). Obecnie do przesyłania e-maili 

używany jest protokół Simple Mail Transfer Protocol (SMTP). 

Słowo e-mail  próbowano w  Polsce zastąpić słowem  listel (od list elektroniczny), starano 

się  także  rozpropagować  określenie  el-poczta  (analogia  do  el-muzyki,  czyli  muzyki 

elektronicznej).  Słowa  te  jednak  nie  przyjęły  się  w  codziennym  użyciu.  Językoznawcy  za 

poprawne uznają jedynie formy e-mail oraz mejl – i chociaż ta ostatnia używana jest na razie 

w języku potocznym, językoznawca Mirosław Bańko zaleca używać jej w piśmie wszędzie,  

z wyjątkiem oficjalnych tekstów, dopóki forma ta nie przyjmie się dobrze w języku polskim.  

3.1 Oprogramowanie 

Popularne  programy  serwerowe  (MTA)  obsługujące  pocztę  to  Sendmail,  Postfix,  Exim, 

Mdaemon i qmail. Błędna konfiguracja serwera może doprowadzić do powstania open relay. 

Popularne programy do odbioru i wysyłania poczty: 

  tekstowe: elm, elmo, Gnus, mutt, pine 

  graficzne: Apple Mail, Balsa, Eudora, Evolution, KMail, Microsoft Outlook, Outlook 

Express, Windows Mail, Mozilla Suite/SeaMonkey, Mozilla Thunderbird, Netscape 

Messenger, Opera, Pegasus Mail, Sylpheed, The Bat! 

W  systemach  MS  Windows  najczęściej  używanym  programem  stanowiącym  bramkę  

z protokołów odbiorczych POP3 do SMTP jest Outlook Express. 

Obecnie,  prawie  każdy  dostawca  usług  poczty  elektronicznej  oferuje  dostęp  do  skrzynki  

e-mail poprzez przeglądarkę WWW, tzw. Webmail.