background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 
 
 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 

NARODOWEJ 

 
 
 

 
Joanna Wdowska 
 

 

 
 
 
 
 
 

Wykonywanie dekoracji roślinnych 
321[07].Z2.04 

 
 

 
 
 
 
Poradnik dla ucznia 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

 

Wydawca  

Instytut Technologii Eksploatacji  Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2007
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
mgr inż. Krystyna Kwestarz 
mgr inż. Małgorzata Kapusta 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
mgr inż. Joanna Wdowska 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr inż. Lidia Staniszewska 
 
 
 

 
 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  321[07].Z2.04, 
"Wykonywanie  dekoracji  roślinnych",  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  
dla zawodu technik architektury krajobrazu. 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI 

 
1.  Wprowadzenie 

2.  Wymagania wstępne 

3.  Cele kształcenia 

4.  Materiał nauczania 

4.1.  Rodzaje dekoracji roślinnych 

4.1.1.  Materiał nauczania 

4.1.2.  Pytania sprawdzające 

12 

4.1.3.  Ćwiczenia 

12 

4.1.4.  Sprawdzian postępów 

13 

4.2.  Kompozycje roślinne 

14 

4.2.1.  Materiał nauczania 

14 

4.2.2.  Pytania sprawdzające 

18 

4.2.3.  Ćwiczenia 

19 

4.2.4.  Sprawdzian postępów 

20 

4.3.  Zasady dekoracji wnętrz 

21 

4.3.1.  Materiał nauczania 

21 

4.3.2.  Pytania sprawdzające 

25 

4.3.3.  Ćwiczenia 

25 

4.3.4.  Sprawdzian postępów 

27 

4.4.  Szkółkarstwo ozdobne 

28 

4.4.1. 

Materiał nauczania 

28 

4.4.2.  Pytania sprawdzające 

30 

4.4.3.  Ćwiczenia 

30 

4.4.4.  Sprawdzian postępów 

32 

5.  Sprawdzian osiągnięć 

33 

6.  Literatura 

38 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1. 

WPROWADZENIE 

 

Poradnik  będzie  Ci  pomocny  w  przyswajaniu  wiedzy  i  umiejętności  w  zakresie 

wykonywania  dekoracji  roślinnych.  W  materiale  nauczania  zostały  opisane  zagadnienia 
dotyczące rodzajów dekoracji roślinnych, kompozycji roślinnych, zasad dekoracji wnętrz oraz 
szkółkarstwo ozdobne. Materiał  nauczania umieszczony w poradniku zawiera najważniejsze, 
ujęte w dużym skrócie, treści, dotyczące omawianych zagadnień. 

W poradniku zamieszczono: 

−  wymagania  wstępne, czyli wykaz  niezbędnych umiejętności  i wiedzy, które powinieneś 

mieć opanowane, aby przystąpić do realizacji tej jednostki modułowej, 

−  cele kształcenia tej jednostki modułowej, 

−  materiał  nauczania  (rozdział  4),  który  umożliwia  samodzielne  przygotowanie  się  

do wykonania ćwiczeń i zaliczenia sprawdzianów. Obejmuje on również ćwiczenia, które 
zawierają  wykaz  materiałów  potrzebnych  do  realizacji  ćwiczeń.  Przed  ćwiczeniami 
zamieszczono pytania sprawdzające wiedzę potrzebną do ich wykonania. Po ćwiczeniach 
zamieszczony został sprawdzian postępów. Wykonując sprawdzian postępów, powinieneś 
odpowiadać na pytania tak lub nie, co oznacza, że opanowałeś materiał albo nie, 

−  sprawdzian  osiągnięć,  w  którym  zamieszczono  instrukcję  dla  ucznia  oraz  zestaw  zadań 

testowych  sprawdzających  opanowanie  wiedzy  i  umiejętności  z  zakresu  całej  jednostki. 
Zamieszczona została także karta odpowiedzi, 

−  wykaz  literatury  obejmujący  zakres  wiadomości,  dotyczącej  tej  jednostki  modułowej, 

która umożliwi ci pogłębienie nabytych umiejętności. 
Jeżeli  masz  trudności  ze  zrozumieniem  tematu  lub  ćwiczenia,  to  poproś  nauczyciela 

o wyjaśnienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz daną czynność. 

Jednostka  modułowa:  Wykonywanie  dekoracji  roślinnych,  której  treści  teraz  poznasz, 

zawarta jest w module 321[07].Z2 „Technologia produkcji  i uprawy roślin ozdobnych” i jest 
oznaczona na schemacie na str.4. 
 
Bezpieczeństwo i higiena pracy 
 

W  czasie  pobytu  w  pracowni  musisz  przestrzegać  regulaminów,  przepisów 

bezpieczeństwa  i  higieny  pracy  oraz  instrukcji  przeciwpożarowych,  wynikających  z  rodzaju 
wykonywanych prac. Przepisy te poznasz podczas trwania nauki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 

 

 
Schemat układu jednostek modułowych 

321[07].Z2 

Technologia produkcji i uprawy roślin 

ozdobnych 

 

321[07].Z2.01 

Uprawianie gleby 

 

 

321[07].Z2.02 

Stosowanie roślin ozdobnych 

w kształtowaniu krajobrazu 

 

321[07].Z2.03 

Zwalczanie chwastów, szkodników oraz 

chorób roślin ozdobnych 

 

321[07].Z2.04 

Wykonywanie dekoracji roślinnych 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.  WYMAGANIA WSTĘPNE 
 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć: 

– 

określać rolę czynników glebowych decydujących o wzroście i rozwoju roślin, 

– 

charakteryzować naturalne zbiorowiska roślinne Polski, określić gatunki typowe, 

– 

wyjaśniać  wpływ  czynników  siedliska  i  zabiegów  uprawowych  na  wzrost,  rozwój 
i plonowanie roślin stosowanych w kształtowaniu krajobrazu, 

– 

stosować fitosocjologiczne i ekologiczne zasady zestawiania roślin, 

– 

rozpoznać  gatunki  roślin  stosowanych  w  kształtowaniu  krajobrazu  na  podstawie  cech 
morfologicznych, 

– 

określać funkcje i walory dekoracyjne roślin stosowanych w kształtowaniu krajobrazu, 

– 

stosować zasady sterowania kwitnieniem wybranych gatunków roślin ozdobnych, 

– 

określać przydatność zabiegów uprawowych w rozmnażaniu roślin, 

– 

dobierać nawozy oraz określić sposoby ich stosowania w produkcji roślin ozdobnych, 

– 

projektować i wykonać kompozycje roślinne z uwzględnieniem warunków siedliskowych 
i planowanych efektów plastycznych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3.  CELE KSZTAŁCENIA 

 

W wyniku realizacji programu jednostki modułowej, powinieneś umieć: 

– 

scharakteryzować rodzaje dekoracji roślinnych, 

– 

dobrać  materiał  roślinny  do  kompozycji  pod  względem  plastycznym  i  wymagań 
siedliskowych, 

– 

wykonać kompozycje roślinne z użyciem kwiatów ciętych, suchych części roślin  i roślin 
doniczkowych, 

– 

określić zasady dekoracji różnego rodzaju wnętrz, 

– 

zaprojektować kompozycje roślinne do dekoracji wnętrz, 

– 

wykonać dekoracje roślinne w różnych wnętrzach, 

– 

scharakteryzować organizację szkółki roślin ozdobnych, 

– 

zastosować zasady ekspozycji i sprzedaży roślin ozdobnych w szkółkach. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4.  MATERIAŁ NAUCZANIA 

 

4.1.  Rodzaje dekoracji roślinnych 
 

4.1.1.  Materiał nauczania 
 

Rośliny ozdobne upiększają  nasze otoczenie, dostarczają doznań estetycznych, pomagają 

osiągnąć  wewnętrzny  ład  i  harmonię.  Kwiatami  obdarowujemy  się  we  wszystkich 
najważniejszych  chwilach  w  życiu.  Sztuka  układania  roślin  i  tworzenia  z  nich  kompozycji 
nazywa się bukieciarstwem. 

Do  dekoracji  roślinnych  możemy  zaliczyć:  wiązanki,  bukiety,  wyroby  ślubne, 

okolicznościowe,  żałobne,  kosze,  dekoracje  stołu  i  świąteczne  oraz  kompozycje  z  roślin 
suchych i doniczkowych. 
Wiązanki i bukiety 

Są najpopularniejszymi kompozycjami roślinnymi. Wiązanka jest to układ kompozycyjny 

składający  się  z  pewnej  liczby  elementów  artystycznie  ze  sobą  połączonych  i związanych. 
Elementem kompozycji mogą być liście, kwiaty, pędy. Kompozycja jednostronna nazywa się 
wiązanką, a dwustronna, to bukiet. Ze względu na użyty materiał roślinny, wiązanki dzieli się na: 

  duże i małe, 

  jednorodne i mieszane. 

Ze względu na sposób ich układania i wiązania dzielimy je na: 

  luźne (lekkie), 

  zwarte (ciężkie). 

Wiązanki luźne charakteryzują się swobodnym układem kwiatów zróżnicowanych wielkością 
oraz osadzonych na łodygach różnej długości (rys.1). 

 

Rys. 1. Schemat układu wiązanki luźnej: a 

 widok z przodu, b 

 widok z boku  

[2, s. 392] 

 
Wiązanki  mają  najczęściej  kształt  wydłużony.  Pąki  i  małe  kwiaty  umieszcza  się  w  górnej 
części  kompozycji,  a  kwiaty  duże  w  środkowej  części,  natomiast  kwiaty  średnie  –  dookoła. 
Układając  kompozycję  z  uwzględnieniem  kolorów,  najjaśniejsze  elementy  należy  umieścić 
w najwyższej części wiązanki, najciemniejsze powinny znaleźć się w części środkowej. 
Wyroby ślubne 

Wśród  wiązanek  ślubnych  specjalną  grupą  stanowią  wiązanki  klasyczne:  francuskie, 

angielskie i wiedeńskie. 

Wiązanka  francuska 

  ma  kształt  półkolisty,  powinna  sprawiać  wrażenie  delikatnej 

i lekkiej.  Z jednej  strony  spływa  girlanda  ułożona  z  drobnych  kwiatów  na  długich  pędach 
zieleni  (rys.  2a).  Kwiaty  większe  układa  się  kaskadowo,  aby  kompozycja  miała  charakter 
spływający (rys. 2b). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 

 

 

Rys. 2.

 

Schemat układania klasycznej wiązanki francuskiej: a 

 z girlandą, b 

 wiązanka 

spływająca [2, s. 395] 

 

Wiązanka  angielska 

  ma  kształt  regularnego  trójkąta  równoramiennego.  Tworzy  się  ją 

z kwiatów o  długich  i  sztywnych  łodygach  (róże,  gerbery,  goździki).  Z  trzech  najdłuższych 
kwiatów  tworzy  się  szkielet  wiązanki,  następne  kwiaty  dokłada  się  na  coraz  krótszych 
łodygach  (rys.  3).  Gotowa  wiązanka  składa  się  z  trzech  podobnych  do  siebie  kwiatów. 
W centrum, blisko wiązania, umieszcza się trzy duże, ozdobne kwiaty. 
 

 

Rys. 3. Schemat układania klasycznej wiązanki angielskiej: a 

 szkielet wiązanki,  

 schemat wiązanki [2, s. 395] 

 

Wiązanka wiedeńska 

 ma kształt trójkąta prostokątnego, w którym ramiona wybiegające 

z kąta prostego wypełnia się kwiatami na coraz krótszych łodygach (rys. 4). Miejsce wiązania 
okrywa się koronką i wstążkami. 

 

Rys. 4. Schemat układania klasycznej wiązanki wiedeńskiej: a 

 schemat wiązanki 

utworzony z dwóch kwiatów pod kątem prostym, b 

 schemat wiązanki [2, s. 396] 

 

Do 

klasycznych 

kompozycji 

ślubnych 

należą 

bukiety 

biedermeierowskie.  

Jest  to  wiązanka  okrągła,  niewielka,  zwarta  z  drobnych  lub  średniej  wielkości  kwiatów. 
Elementy  klasycznego  bukietu  w  tym  stylu  ułożone  są  zgodnie  z  zasadami  budowy 
kwiatostanu  róży,  ze  zwróceniem  uwagi  na  poszczególne  okółki,  ściśle  przylegające  do 
siebie. Całość wykończona jest falbanką z koronki lub tiulu. Wiązanka wygląda jak ogromna, 
w pełni rozwinięta róża. Cechą charakterystyczną kompozycji ślubnej w tym stylu, są wstążki 
zawiązane  na  „rączce”  i  luźno  spływające  w  dół.  Dobór  materiału  roślinnego  do  wiązanki 
zależy  od  pomysłowości  i możliwości  wykonawcy.  Obecnie  bukiety  biedermeierowskie 
układa  się  na  specjalnie  do  tego  przystosowanej  gąbce  oasis,  dzięki  której  ułożenie  bukietu 
staje się łatwiejsze. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Układając  bukiety  na  gąbce  oasis,  przed  rozpoczęciem  pracy  moczy  się  ją  w  wodzie. 

Wszystkie  elementy  przycina  się  na  jednakową  długość.  Zawsze  na  szczycie  kompozycji 
umieszcza  się  kwiat  największy  i  najbardziej  rozwinięty,  a  pozostałe  kwiaty  w  regularnych 
okółkach  i  w  takich  samych  odstępach.  Każdy  okółek  składa  się  z  coraz  większej  liczby 
kwiatów.  Kwiaty  w  niższych  okółkach  powinny  być  mniejsze  i  mniej  rozwinięte.  Aby 
utworzyć  regularną  półkulę,  należy  zmienić  kąt  wbijania  łodyg,  tak,  aby  łodygi  najniższego 
okółka z łodygą pierwszego kwiatu tworzyły kąt prosty 90º (rys. 5). 

 

Rys5. Wiązanka ślubna w stylu biedermeier [1, s. 104] 

 

Wiązanki  ślubne  fantazyjne 

 układ kwiatów w tej wiązance  jest swobodny,  sprawiający 

wrażenie,  że  „wyrastają”  z  jednego  miejsca.  Przy  komponowaniu  wiązanek  fantazyjnych 
cenna jest pomysłowość, wyobraźnia i fantazja twórcy. Elementami tego typu wyrobów mogą 
być oryginalne, nietypowe dodatki, np. pióra, korale, muszle, itp. 
Wiązanki  klasyczne  oraz  bukiety  biedermeierowskie  pasują  do  sukien  stylowych,  natomiast 
proste, nowoczesne stroje dobrze komponują się z wiązankami fantazyjnymi. 
Bukiety 

Są to kompozycje z kwiatów ciętych w układzie kolistym. Klasyczny bukiet powinien być 

różnobarwny,  ułożony  z  kwiatów,  traw  i  liści.  Kwiaty  grupuje  się  tak,  aby  w  dolnej 
i środkowej części przeważały barwy bardziej nasycone i ciemniejsze, a w górnej jaśniejsze. 

Układając  bukiet  w  ręku  trzyma  się  go  pionowo,  aby  widzieć  go  ze  wszystkich  stron. 

Pierwszy  kwiat,  nieco  odchylony  na  prawo,  ujmuje  się  palcami  lewej  ręki  w  miejscu 
późniejszego wiązania, natomiast prawą ręką dokłada się drugi kwiat odchylony na lewo (rys. 
6a),  dociskając  go  kciukiem  do  pierwszego.  Kolejne  kwiaty  dokłada  się  w  tym  samym 
kierunku co drugi, tak, aby łodygi stykały  się w jednym  miejscu i tworzyły  spiralę (rys. 6b). 
W miarę układania bukietu, pomiędzy kwiaty włącza się zieleń ciętą, liście, trawy, itp. 

 

Rys. 6. Układanie bukietu: a 

 pierwszy kwiat odchylony na prawo, b 

 kolejne dokładanie 

kwiatów w miejscu łączenia tworzą spiralę, c 

 kwiaty i dodatki wiązane rafią  

[2, s.398] 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Dekoracje stołu 

Kompozycje takie wykonuje  się w  małych,  niskich naczyniach lub kielichach, w których 

umieszcza  się  gąbkę  florystyczną  (oasis).  Kształt  kompozycji  zależy  od  stołu.  Na  stole 
prostokątnym lub owalnym dobrze komponują się kompozycje wydłużone, a na okrągłym lub 
kwadratowym  dekoracja  okrągła.  Należy  dopasować  barwy  kwiatów  do  koloru  obrusa,  do 
zastawy  oraz  całości  wnętrza.  Wysokość  elementów  nie  powinna  przekraczać  linii  wzroku, 
jedynie na oficjalnych przyjęciach można na stole ustawiać kwiaty w wysokich wazonach. 
Kosze kwiatowe
 

Wykonuje  się  z  roślin  ciętych  lub  kwitnących  roślin  doniczkowych.  Najczęściej 

używanymi  materiałami  do  układania  są:  kosze  wiklinowe,  pojemniki  z  kory  albo  z łupek 
drewnianych.  Dno  wykłada  się  szczelnie  folią.  Kompozycje  z  kwiatów  żywych  układa  się 
w mchu  albo  w gąbce  florystycznej  dla  roślin  żywych.  Kompozycje  z kwitnących  roślin 
doniczkowych  układamy  w  koszach  z  pałąkami.  Jako  materiał  pomocniczy  do  wypełnienia 
koszy i do przykrycia ziemi, stosuje się mech. Kosz można dekorować wstążkami. 
Wiązanki okolicznościowe ciężkie 

Wiązanki  okolicznościowe  ciężkie  są  przeznaczone  na  uroczystości  o  charakterze 

oficjalnym.  Wiązanki  te  układa  się  przeważnie  z  kwiatów  wzmocnionych  drutem 
podpórkowym;  łatwiej  jest  im  nadać  zwartą  formę.  Przygotowywane  są  na  podkładach 
z zieleni. Kwiaty układa się tak, aby wznosiły się nad zielenią. Najniżej umieszcza się kwiaty 
przy  wierzchołku  i  po  bokach  wiązanki,  najwyżej  i najgęściej  w  części  środkowej,  tuż  przy 
uchwycie  (rys.  7).  Dzięki  usztywnieniu  łodyg  kwiatowych  można  zmieniać  kąt  nachylenia 
oraz modelować układy kwiatów. 
 

 

Rys. 7. Schemat układania wiązanki ciężkiej: a 

 widok z przodu, b 

 widok z boku  

[2, s. 397] 

 
Wieńce pogrzebowe 

Zależnie od techniki wykonania, wieńce dzielą się na lekkie i ciężkie. Najlepsze proporcje 

uzyskuje  się  gdy  5/8  średnicy  wieńca  zajmuje  podkład,  a  3/8  otwór.  „Szkielet”  wieńca 
stanowi 

okrąg 

lub 

owal 

dowolnej 

średnicy,  wykonany  z  leszczynowego  

lub  wierzbowego  pędu  o grubości  około  1,5cm.  Dla  wzmocnienia  szkieletu  do  obręczy 
przymocowuje  się  konstrukcję  w kształcie  litery  „T”  (rys.  8),  która  służy  również  jako 
„rączka”  wieńca.  W  celu  ułożenia  podkładu  należy  przygotować  gałązki  stroiszu  (świerka, 
jodły).  Miękkim  drutem,  dobrze  przymocowanym  do  obręczy,  mocno  okręca  się  każdą 
gałązkę  lub  pęczek  stroiszu  nakładanego  na  obręcz.  Układamy  stroisz  zawsze  w  jednym 
kierunku tak,  aby  od  strony  zewnętrznej  było  go  więcej  niż  od  wewnętrznej. Podstawowym 
elementem są kwiaty, które upina się pojedynczo lub w pęczkach po całym obwodzie wieńca, 
albo umieszcza się w poduszce umocowanej u dołu (rys. 8). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

 

 

Rys. 8. Sposób wykonania wieńca pogrzebowego [1, s. 108] 
 

Wieńce ciężkie zwane rzymskimi układa się na podkładzie z prasowanej słomy. Podkład 

dodatkowo  można  owinąć  pasami  elastycznego  papieru.  Do  słomy  przypina  się  szpilkami 
pojedyncze  liście,  np.  bluszczu,  mahonii,  magnolii,  tak,  aby  zachodziły  na  siebie 
dachówkowato.  Ozdabia  się  go  szarfą,  rozetą  z  liści  lub  bukietem.  Wielkość  dodatkowych 
ozdób roślinnych nie powinna przekraczać 3/8 średnicy wieńca. 
Dekoracje świąteczne 

Do  tego  rodzaju  należą  rózgi  ofiarowane  z  okazji  „Mikołajek”,  kompozycje  adwentowe 

(wieńce  i  stożki),  choinki,  stroiki,  kule  świąteczne 

  z  okazji  Bożego  Narodzenia  oraz 

dekoracje  wiosenne  z  okazji  Niedzieli  Palmowej  i  Wielkanocy  (palmy,  koszyczki, 
kompozycje  z  pędów  wierzby  oraz  z  kwiatów  wiosennych  o  barwach  żółtych).  Wiele 
kompozycji  wykonuje  się  z okazji  świąt  ludowych  (wieńce  dożynkowe  i żniwne)  oraz 
na uroczystości  religijne  (ozdoby  głowy 

  wianki,  diademy,  przypinki  do  ubrania,  tzw. 

korsarze). 
Kompozycje z roślin suchych 

Dekoracje  z  roślin  suchych  mogą  zdobić  wnętrza  przez  cały  rok.  Materiałem  

do  suchych  bukietów  mogą  być:  trawy,  kłosy  zbóż,  kwiaty,  owoce,  gałązki  z  liśćmi 
i bezlistne,  szyszki.  Można  je  układać  w  wazonach,  koszach,  płaskich  naczyniach 
ceramicznych,  na  kawałkach  kory.  Suche  rośliny  umieszcza  się  w  gąbce  (kolor  szary). 
Materiał przygotowuje  się  wcześniej,  np. trawy  zbiera  się przed  ich  pyleniem.  Latem  zbiera 
się  kwiaty  suchołuski,  wrotycza,  szarłatu,  gipsówki,  zatrwianu,  i  innych.  Jesienią  zbiera  się 
kolorowe liście, owoce jarzębiny, owoce berberysu i ognika, szyszki. 
Kompozycje z roślin doniczkowych 

Stanowią  one  trwałą,  roślinną  dekorację  mieszkania.  Dobierając  rośliny  do  kompozycji 

należy  uwzględnić  następujące  wymagania  rośliny:  glebowe,  świetlne  oraz  w  zakresie 
wilgotności powietrza. Ważny jest również pokrój rośliny i tempo wzrostu. Nie należy łączyć 
egzemplarzy o podobnym pokroju. Tworząc kompozycję z roślin doniczkowych należy dążyć 
do harmonii barw liści, ich kształtów i rysunku nerwów. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

4.1.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie znasz dekoracje roślinne? 
2.  W jaki sposób klasyfikujemy wiązanki? 
3.  Jaka jest różnica w układaniu wiązanki francuskiej i wiedeńskiej? 
4.  Jakich materiałów używa się do układania wiązanek? 
5.  W jaki sposób wykonujemy wieńce lekkie? 
6.  Jakie znasz dekoracje świąteczne? 
7.  Jakie materiały wykorzystujemy do suchych kompozycji? 
 

4.1.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj stroik świąteczny z okazji Świąt Bożego Narodzenia. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  określić styl wykonywanego stroika, 
3)  dobrać materiały do wykonania stroika, 
4)  wykonać stroik, 
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

materiał roślinny suchy, 

 

świece, kokardy, bombki, 

 

stroisz, 

 

drut, sekator, gwoździe, młotek, 

 

glina, oasis do suchych kompozycji, 

 

koszyki, podkładki drewniane, podstawki. 

 

Ćwiczenie 2 

Wykonaj wieniec ciężki. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy, 
2)  dobrać materiał do wykonania wieńca, 
3)  określić wielkość wieńca, 
4)  wykonać podkład wieńca, 
5)  przypiąć liście z wybranej rośliny, 
6)  zaprezentować wyniki ćwiczenia. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  stroisz, słoma sprasowana, gazety, 

  kwiaty, 

  szpilki, 

  liście z dębu, mahonni, ostrokrzewu, 

  drut, elastyczny papier, siatka, 

  wstążki. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj bukiet ślubny w stylu biedermeierowskim. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać gatunki kwiatów do bukietu, 
2)  dobrać materiały do bukietu, 
3)  określić sposób układania bukietu, 
4)  ułożyć bukiet, 
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  materiał roślinny, róże, goździki, chryzantema, 

  wstążki, falbanka tiulowa, 

  oasis, 

  sekator. 

 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj kompozycje z kwiatów żywych, na stół owalny. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać naczynia do kompozycji na stół owalny, 
2)  dobrać kwiaty do kompozycji, uwzględniając kolorystykę obrusa oraz wnętrza, 
3)  określić wysokość kompozycji, 
4)  wykonać kompozycję na stół owalny, 
5)  zaprezentować wyniki ćwiczenia. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  materiał roślinny, róże, goździki, frezje, trawy, gipsówka, liście różnych gatunków roślin, 

  wstążki,  

  oasis, 

  niskie naczynia, kielichy na wysokich nóżkach, 

  sekator. 

 

4.1.4.  Sprawdzian postępów 

 

Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  scharakteryzować rodzaje dekoracji roślinnych? 

 

 

2)  wykonać wieniec ciężki? 

 

 

3)  ułożyć bukiet ślubny w stylu biedermeierowskim? 

 

 

4)  wykonać wiązankę ślubną w stylu angielskim? 

 

 

5)  wykonać dekoracje adwentowe? 

 

 

6)  wykonać dekorację na stół? 

 

 

7)  wykonać dekoracje wielkanocne? 

 

 

8)  określić materiały pomocnicze do wykonania kompozycji 

kwiatowych? 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

4.2.  Kompozycje roślinne

 

 
4.2.1.  Materiał nauczania 

 

Kompozycja  roślinna  jest  zespołem  właściwie  dobranych  oraz  estetycznie  i  celowo 

uporządkowanych  elementów  składowych  tworzących  całość.  Podstawowymi  cechami 
kompozycji są: 

  punkt, 

  linia i płaszczyzna, 

  struktura powierzchni i faktura, 

  barwa i światło, 

  proporcja i ład, 

  grupowanie, 

  harmonia i kontrast. 

Punkt jest pozbawiony kierunku i ruchu. 
Linia  wskazuje  kierunek;  w  wyobraźni  człowieka  może  wywoływać  odmienne  wrażenia, 
zależnie  od  jej  usytuowania.  Wyróżniamy  linie  poziome,  pionowe  i  ukośne.  Linia  pozioma 
związana  jest  z  ziemią  i  wyraża  spokój  i  zimno.  Linia  pionowa,  prostopadła  do  poziomej, 
wznosi  się  do  światła  i  wyraża  wysokość  oraz  ciepło.  Linie  ukośne  mogą  biec  w  dwóch 
odmiennych  kierunkach.  W  układach  kompozycyjnych  ważny  jest  kształt  linii,  np.  linie 
łukowate i łagodnie esowate, wnoszą do kompozycji miękkość, delikatność i łagodność, linie 
zygzakowate 

 ostrość, gwałtowność i pośpiech (rys. 9). 

 

 

Rys. 9. Wrażenia wywołane przez linie w układach kompozycyjnych: 1 

 linie proste, ukośne 

 siła, 

zdecydowanie, 2 

 linia łukowa 

 łagodność, 3 

 linie esowate 

 delikatność, 4 

 linie spiralne 

 rytm, 5 

 linie 

zygzakowate 

 pośpiech, 6 

 linie proste pionowe 

 spokój, stabilność [2, s. 380] 

 

Płaszczyzna.  Do  najczęściej  stosowanych  wzorów  przestrzennych  w  aranżacjach 

roślinnych zaliczamy: koło, trójkąt, sierp, półkole, kolumnę, linię „S” i owal. 

Innymi  elementami  decydującymi  o  wartości  kompozycji  kwiatowych  są  naczynia. 

Kompozycje na planie trójkąta równoramiennego wyglądają dobrze w naczyniach okrągłych, 
kielichowato 

rozszerzających 

się 

do 

góry. 

Wielkość 

naczynia 

ma 

wpływ  

na  wielkość  aranżacji  (rys.  10).  W  trójkącie  prostokątnym  wysokość  jest  jednocześnie  osią 
główną  układu  roślinnego  i może  znajdować  się  po  lewej  lub  po  prawej  stronie  pojemnika. 
Ciężar układu skupia się wzdłuż osi pionowej, a motyw główny znajduje się u podstawy, przy 
brzegu naczynia (rys. 11). 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

 

Rys. 10. Kompozycja na planie trójkąta równoramiennego [3, s. 120] 

 

Rys11. Kompozycja na planie trójkąta prostokątnego [3, s. 120] 

 
Sierpowaty  lub  półksiężycowy  kształt  kompozycji  pasuje  do  pojemników  owalnych 

i przysadzistych, szerszych u podstawy i zbiegających się ku górze (rys. 12). Motyw główny 
skupiony jest w najniższej części sierpowatej linii. 

 

 

Rys. 12. Kompozycja w zarysie sierpowatym [3, s. 121 

 
Aranżacje  półkoliste  nadają  się  na  stół.  Linia  elementu  głównego  jest  niska,  spływa 

symetrycznie  na  boki.  Naczynia  do  układów  półkolistych  to  czary  i  czasze,  na  nóżkach  
lub stopkach. 

Kompozycje  w  kształcie  litery  „S”  korzystnie  wyglądają  w  naczyniach  masywnych 

owalnych,  beczułkowatych  lub  kielichowatych  (rys.  13).  Linia  „S”  daje  poczucie  rytmu. 
Zaczyna się wysoko w punkcie szczytowym kompozycji, powyżej jej centrum, płynnie skręca 
w bok  do  dołu,  przechodzi  przez  motyw  główny,  zmienia  swój  bieg  zamykając  
linię „S”. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

 

Rys13. Kompozycja w kształcie litery „S” [3, s. 122] 

 

Kompozycje koliste najkorzystniej prezentują się w naczyniach w kształcie walca, niezbyt 

wysokich, z  niewielką  stopką  lub.  W  oparciu  o koło tworzy  się  wieńce,  wianuszki,  bukiety, 
kule, a także formuje drzewka na pniach.

 

Jednym  z  najistotniejszych  cech  kompozycji  jest  jej  kolorystyka,  a  w  powiązaniu 

z kształtem  tworzy  harmonijną  całość.  Zestawiając  kolory  w  kompozycjach  należy  dobierać 
je rozważnie i oszczędnie, ponieważ zbyt wiele barw o różnym stopniu nasycenia wprowadza 
niepokój, chaos kompozycyjny i wpływa negatywnie na psychikę człowieka. 

W  kompozycji  kwiatowej  muszą  być  zachowane  prawidłowe  proporcje  pomiędzy  jej 

elementami  a  całością.  Za  podstawę  przyjmuje  się  „zasadę  złotego  podziału”,  czyli  taki 
podział  odcinka  c  na  odcinek  a  i  b,  aby  stosunek  długości  krótszego  odcinka  do  długości 
odcinka  b  był  równy  stosunkowi  długości  dłuższego  odcinka  b  do  całości  odcinka  c,  czyli  

:

 b 

=

 b 

:

 c. Można to zapisać następująco 3 

:

 5 

 5 

:

 8 (rys. 14). 

 

 

Rys. 14. Kompozycja ułożona w wazonie zgodnie z zasadą „złotego podziału”  

[1, s. 90] 

 
Ład  w  kompozycji  wprowadza  się  poprzez:  uszeregowanie  elementów,  układ 

symetryczny  i asymetryczny.  Wszystkie elementy kompozycji powinny  być  sobie  nawzajem 
podporządkowane.  Najłatwiej  uzyskać  to  poprzez  utworzenie  w  kompozycji  motywu 
głównego  z  elementów  szczególnie  efektownych.  Elementy  uzupełniające  w kompozycji 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

mają  za  zadanie  zwiększyć  oddziaływanie  motywu  głównego,  zaś  elementy  wypełniające 
powinny harmonizować z całością kompozycji. 
Materiał roślinny 

Kompozycje  układane  są  z  żywych  i  utrwalonych  roślin.  W  większości  kompozycji 

podstawowy materiał roślinny stanowią kwiaty cięte. 
Zasady wykonywania kompozycji z kwiatów ciętych 

Wykonując kompozycje z kwiatów ciętych należy przestrzegać następujących zasad: 

  zasada  „trzech”  –  do  wykonania  kompozycji  używa  się  najwyżej  trzech  gatunków 

kwiatów, trzech barw kwiatów, 

  zasada ładu i porządku – pędy kwiatów nie mogą się w kompozycji krzyżować, wszystkie 

elementy kompozycji muszą być widoczne, 

  zasada zachowania równowagi – układ kwiatowy musi być stabilny, 

  zasada zachowania środka ciężkości – rozmieszczenie elementów w kompozycji zależne 

jest od ich optycznego ciężaru; elementy najcięższe układa się blisko środka, im dalej od 
środka ciężkości, tym elementy powinny być lżejsze; „ciężar” poszczególnych elementów 
ocenia się na podstawie wielkości, barwy, kształtu kwiatów, 

 

Tab. 1. Ocena „ciężkości” kwiatów [opracowanie własne autora] 

 

Kwiaty 

Barwa 

Wielkości 

Kształt 

lekkie 

jasna 

drobne 

wydłużony 

ciężkie 

ciemna 

duże 

okrągły 

  

  zasada  doboru  barw  –  barwy  kwiatów  do  kompozycji  dobiera  się  na  zasadzie  harmonii  

lub kontrastu. 

Należy  unikać  łączenia  barw,  które  źle  się  znoszą,  np.  czerwony  z  fioletowym,  fioletowy 
z niebieskim. 
Do wykonania kompozycji kwiatowej potrzebne są następujące materiały: 

  materiał roślinny, 

  gąbka florystyczna, 

  naczynia. 

Gąbka  florystyczna  służy  jako  podłoże  do  układania  kwiatów.  Pozwala  zachować  kierunek 
układanych elementów. 
Naczynia do wykonywania kompozycji kwiatowych mogą być: 

 

szklane, 

 

metalowe, 

 

gliniane, 

 

wiklinowe. 

Dobór  wysokości  naczynia  zależy  od  wysokości  całej  kompozycji.  W  naczyniach  wysokich 
stosunek  wysokości  naczynia  do  wysokości  całej  kompozycji  powinien  wynosić  1  :  3.  Przy 
układaniu kwiatów w naczyniach płaskich, wysokość bukietu ustala się na podstawie dłuższej 
średnicy naczynia. Wysokość kwiatów powinna być równa dwukrotnej średnicy naczynia. 
Kompozycje kwiatowe mogą być wielostronne – elementy kwiatowe rozmieszczone z każdej 
strony  naczynia  oraz  jednostronne  –  elementy  kwiatowe  zgromadzone  z  jednej  strony 
naczynia. 
 
 
 
 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

Zasady wykonywania kompozycji z kwiatów utrwalonych 

Rośliny  przeznaczone  do  suszenia  dzielimy  na:  kwiaty,  trawy  i  zboża.  Podstawową 

metodą utrwalania  jest suszenie  lub preparowanie roślin. Rośliny suszy się w przewiewnych, 
ciepłych i ciemnych pomieszczeniach. Do znanych metod suszenia należą: 

  „kwiatami  w  dół” 

  czas  suszenia  wynosi  2 

  3  tygodnie  w  ten  sposób  suszy  się 

większość roślin, np. suchołuskę, wiekuistkę, 

  „kwiatami  w  górę” 

  rośliny  wstawia  się  do  pustego  wazonu  i  tak  pozostawia  się  

do  całkowitego  zasuszenia;  tego  sposobu  używa  się  do  zasuszania  roślin:  mikołajka, 
pałek, traw łąkowych i nawłoci, 

  metoda zielnikowa 

 polega  na układaniu materiału roślinnego  między stronami książek, 

papieru i obciążeniu ciężkim przedmiotem, w ten sposób zasusza się liście drzew, paproci, 

  w  roztworze  wodnym  gliceryny 

  w  roztwór  wkłada  się  końce  łodyg  roślin  

na  głębokość  5 

  7cm  na  okres  5 

  6  tygodni,  aż  nabiorą  lustrzanego,  błyszczącego 

wyglądu.  Sposobu  tego  używa  się  do  konserwowania  łodyg  ulistnionych,  np.  bluszczu 
pospolitego, cibory zmiennej, berberysu czerwonolistnego. 

Znane są jeszcze inne metody utrwalania roślin, takie jak: piaskowo 

 boraksowa, boraksowa, 

krzemionkowa, farbowanie lakierem w aerozolu, szkieletowanie liści. 

Przy układaniu bukietów z roślin suchych kierujemy się takimi samymi zasadami jak przy 

tworzeniu  kompozycji  z  kwiatów  żywych. Do suchych  bukietów  dobieramy  wazony  siwaki, 
gliniane,  ceramiczne,  mosiężne,  miedziane.  Nie  układa  się  bukietów  z  kwiatów  suchych 
w kryształach,  w  szkle,  porcelanie.  Przed  przystąpieniem  do  układania  kompozycji  bardzo 
ważne jest wystawienie roślin na kilka godzin do pomieszczenia o dużej wilgotności. Łodygi 
pod  wpływem  wilgoci  staną  się  elastyczne  i  łatwiej  je  będzie  układać.  Podłoże 
wykorzystywane  do  suchych  kompozycji  w  celu  łatwiejszego  ułożenia  roślin  to:  piasek, 
perlit, torf i gąbka florystyczna do suchych bukietów. Do układania suchych roślin potrzebny 
jest klej do materiałów bukieciarskich, który dozuje się specjalnym pistoletem. 

W  kompozycjach  suchych  ważną  rolę  odgrywa  kolejność  osadzania  roślin.  Najpierw 

należy  wypełnić  naczynie  roślinami  rozgałęzionymi,  przestrzennymi  (np.  gipsówką, 
zatrwianem),  potem  wypełniamy  innymi  pojedynczymi,  nierozgałęzionymi  roślinami 
(np.  miechunką,  krwawnikami,  szczecią).  Jako  ostatnie  układamy  kłosy  i  inne  rośliny 
o długich łodygach (pałki, trzcina). 

Układając  kompozycję  z  suchych  roślin  należy  zachować  proporcje  pomiędzy 

poszczególnymi  elementami,  stworzyć  odpowiedni  kształt  oraz  dobrać  barwy.  Kompozycje 
mogą być jedno –, kilku –, lub wielobarwne. 
Z zasuszonych roślin można tworzyć następujące kompozycje: 

  bukiety w wazonach, 

  obrazy (płaskie, na tle tkaniny lub papieru, przestrzenne, półpłaskie), 

  dekoracje z różnymi przedmiotami, 

  dekoracje okolicznościowe (adwentowe, bożonarodzeniowe, wielkanocne palemki), 

  wiązanki cmentarne. 

 

4.2.2.  Pytania sprawdzające 

 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie znasz cechy kompozycji? 
2.  Jakie znasz zasady doboru gatunków kwiatów ciętych do kompozycji? 
3.  Jakich zasad należy przestrzegać układając kompozycje kwiatowe? 
4.  Jakie znasz zasady doboru naczyń do kompozycji? 
5.  Jakie znasz metody suszenia roślin? 
6.  Jakie zasady obowiązują przy układaniu kompozycji z kwiatów utrwalonych? 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

4.2.3.  Ćwiczenia

 

 
Ćwiczenie 1 

Wykonaj kompozycję z kwiatów ciętych do dekoracji sali konferencyjnej. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  określić kształt i wielkość kompozycji, 
2)  dobrać naczynie i materiał roślinny do kompozycji, 
3)  dobrać materiały pomocnicze do wykonania kompozycji, 
4)  wykonać kompozycję, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  materiał roślinny, 

  naczynia do układania roślin, 

  gąbka florystyczna, 

  sekator, 

  nóż, 

  woda. 

 
Ćwiczenie 2 

Po obejrzeniu  filmu  dydaktycznego  „Zastosowanie  i  utrwalanie  roślin”,  dobierz  sposoby 

utrwalania roślin. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Zastosowanie i utrwalanie roślin”, 
2)  narysować tabelę w notatniku według poniższego wzoru: 
 

Rośliny  

Metoda suszenia  

Czas suszenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
3)  dobrać metody suszenia do odpowiednich roślin i czas ich suszenia, 
4)  uzupełnić tabelę, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 
Wyposażenie stanowiska pracy: 

  film dydaktyczny „Zastosowanie i utrwalanie roślin”, 

  telewizor, magnetowid, 

  notatnik, 

  przybory do pisania. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj bukiet z roślin utrwalonych. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  określić kształt i wielkość bukietu, 
2)  dobrać naczynie i materiał roślinny do bukietu, 
3)  wykonać kompozycje z suchych kwiatów, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  materiał roślinny, 

  naczynia do układania roślin, 

  gąbka florystyczna do suchych bukietów, piasek, torf, 

  sekator, nóż. 

 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj kompozycje z kwiatów żywych o zarysie trójkąta prostokątnego. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać naczynia do kompozycji w zarysie trójkąta prostokątnego, 
2)  dobrać kwiaty do kompozycji, 
3)  określić skupienie motywu głównego kompozycji, 
4)  wykonać kompozycję z roślin żywych, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  materiał roślinny, 

  trawy, gipsówka, liście różnych gatunków roślin, 

  oasis, 

  naczynia różnego kształtu i wielkości, 

  sekator. 

 

4.2.4.  Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  określić zasady układania kwiatów ciętych? 

 

 

2)  dobrać gatunki kwiatów ciętych do wykonania kompozycji kwiatowej? 

 

 

3)  dobrać gatunki roślin do wykonania kompozycji utrwalonych? 

 

 

4)  określić  wielkość  i  kształt  kompozycji  kwiatowej  w  zależności  od  jej 

przeznaczenia? 

 

 

5)  scharakteryzować metody utrwalania roślin? 

 

 

6)  wykonać kompozycję z kwiatów ciętych? 

 

 

7)  wykonać kompozycję z kwiatów utrwalonych? 

 

 

8)  określić materiały pomocnicze do wykonania kompozycji 

kwiatowych? 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

4.3.  Zasady dekoracji wnętrz 

 

4.3.1.  Materiał nauczania 
 

Dekoracje  wnętrz  mogą  być  trwałe  i  okresowe.  Do  dekoracji  trwałych  używamy  roślin 

doniczkowych.  Obecnie  przywiązuje  się  ogromną  uwagę  do  dekoracji  wnętrz  użyteczności 
publicznej  –  sal  weselnych,  sal  balowych,  bankietowych,  sal  konferencyjnych.  Miejsce 
sztucznych kwiatów zajmują kompozycje z kwiatów ciętych. Szczególną uwagę przywiązuje 
się do dekoracji pomieszczeń mieszkalnych, zwłaszcza kwiatami doniczkowymi. 

Do  dekoracji  okresowych  mogą  być  używane  kwiaty  cięte.  Kompozycje  kwiatowe 

wzorowane  są  na  ikebanie  japońskiej  (sztuka  układania  kwiatów).  Spotyka  się  je  
na wystawach, w miejscach publicznych, a także w mieszkaniach. Są bardzo stabilne i nadają 
się  do  dekoracji  stołów.  Kompozycje  te  mają  dodatkową  zaletę  –  woda  zgromadzona  jest 
w porowatej gąbce, nie ma niebezpieczeństwa rozlania wody na obrusy, podłogę, itp. 
Dekoracja sal weselnych 

Są  to  dekoracje  z  kwiatów  sztucznych  i  stanowią  one  ozdobę  sufitu,  ścian,  wnęk 

okiennych. Dla podkreślenia charakteru przyjęcia wykonuje  się dekoracje z kwiatów ciętych 
w celu przyozdobienia stołów dla gości i stołu dla młodej pary. W obu przypadkach dekoracje 
z kwiatów  muszą  spełniać  podstawowy  warunek  –  nie  mogą  przeszkadzać  w konwersacji 
osób  siedzących  naprzeciwko,  nie  mogą  też  przesłaniać  młodej  pary.  Bukiety  wykonuje  się 
w smukłych,  wysokich  naczyniach,  wtedy  masa  kwiatów  znajduje  się  ponad  głowami  gości 
lub dekoracje niskie tzw. bieżnikowe ustawione wzdłuż środka stołu. Dekoracja stołu młodej 
pary  (rys.  16)  zlokalizowana  jest  zwykle  pośrodku  zewnętrznego  brzegu  stołu.  Należy 
zwrócić  uwagę  na  charakter  kwiatów  użytych  do  dekoracji  –  powinny  to  być  rośliny 
bezzapachowe, nie  mogą konkurować z zapachem potraw. Dobór barw i gatunków powinien 
być zharmonizowany z istniejącą dekoracją sal. 

 

 

Rys. 15. Dekoracja bieżnikowa stołu dla gości [Florum 4/2005] 

 
 

 

Rys. 16. Dekoracja stołu młodej pary [Florum 4/2005] 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

Dekoracja sali balowej 

Dekoracja sal balowych sprowadza się do dekoracji sali konsumpcyjnej. Na stolikach dla 

gości  ustawia  się  małe  bukieciki  lub  większe  kompozycje  w  wąskich  naczyniach  
(rys. 17). Dekoracja stołu nie może przeszkadzać w konwersacji gości. 

 

 

Rys. 17. Dekoracja stołów w sali bankietowej [Florum 1/2007] 

 

Dekoracja sali konferencyjnej 

Zwykle  sala  konferencyjna  podzielona  jest  na  sektory  –  z  ogólnej  powierzchni  sali 

przeznaczonej  dla  uczestników  konferencji  wydzielona  jest  część  dla  osób  prowadzących 
konferencję, gdzie oprócz stołu znajduje się często mównica. Dekoracja na stole powinna być 
niska,  lekko  spływająca  z  blatu  stołu.  Mównica  może  być  udekorowana  dużą  kompozycją 
kwiatową  ustawioną  na  podłodze  lub  małą  kompozycją  spływającą, ustawioną  na  brzegu  jej 
blatu.  Stoliki  dla  uczestników  konferencji  dekoruje  się  małymi  kompozycjami  w  niskich 
naczyniach.  Wybór  gatunków  roślin  i  ich  barw  jest  bardzo  szeroki,  nie  ma  żadnych 
obowiązujących  norm  w  tym  względzie.  Wyjątek  stanowią  konferencje  z okazji  świąt 
narodowych,  przyjęcia  gości  z zagranicy  –  wtedy  barwy  kwiatów  powinny  symbolizować 
charakter spotkania, np. barwy flagi państwowej. 
Dekoracja pomieszczeń mieszkalnych kwiatami ciętymi 

Na  co  dzień  dekoracja  pomieszczeń  kwiatami  ciętymi  polega  na  ułożeniu  w  wazonie 

kilku  kwiatów  i  ustawieniu  ich  na  stole  konsumpcyjnym,  stoliku  okolicznościowym.  
Ze względu na wysokie ceny kwiatów ciętych w okresie zimy, bukiety do mieszkań wykonuje 
się w okresie wiosenno 

 letnim wykorzystując kwiaty gruntowe. Dobór gatunków i barw jest 

dowolny, zwykle związany  jest on z porą roku. W  miarę możliwości, barwę kwiatów należy 
dobierać  do  wystroju  mieszkania,  np.:  koloru  serwety,  zasłon,  ścian.  W  wyjątkowych 
wypadkach  w pomieszczeniach  mieszkalnych  ustawia  się  duże  bukiety  na  podłodze.  Jest  to 
okres  kwitnienia  bzów,  jaśminów,  słoneczników.  Dekorację  pomieszczeń  mieszkalnych 
z okazji  uroczystych  spotkań  rodzinnych  lub  towarzyskich  wykonuje  się  zgodnie 
z charakterem  spotkania,  np.  dekoracja  stołu  z  okazji  Pierwszej  Komunii  Świętej.  Dobór 
gatunków  i  barw  jest  związany  z charakterem  uroczystości;  używa  się  często  gatunków 
takich,  jak:  stokrotki,  konwalie,  pędy  kwitnących  krzewów.  Na  spotkanie  rodzinne  z  okazji 

Świąt Bożego Narodzenia wykonuje się bukiety z gwiazdy betlejemskiej, cyklamena, jemioły 
lub ustawia się  na  stole doniczki z tymi gatunkami kwiatów. Spotkanie towarzyskie z okazji 
imienin, urodzin, nie zobowiązuje do dekoracji pomieszczeń ze ściśle określonych gatunków 
kwiatów. Istotny jest natomiast dobór barw w kompozycji kwiatowej do wystroju mieszkania, 
charakteru mebli. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

Dobierając  gatunki  roślin  doniczkowych  do  dekoracji  pomieszczeń  należy  uwzględnić 

następujące czynniki: 

  nasłonecznienie pomieszczenia, 

  kubaturę pomieszczenia, 

  temperaturę w pomieszczeniu. 

W  przypadku  pomieszczeń  silnie  nasłonecznionych  należy dobierać  gatunki  o wysokich 

wymaganiach  świetlnych,  np.  kaktusy,  palmy,  draceny.  Do  pomieszczeń  o  ograniczonym 
dostępie światła należy wybierać gatunki cieniolubne lub cienioznośne, np. paprocie, cissusy. 
Pomieszczenia  o  umiarkowanym  dostępie  światła  stwarzają  korzystne  warunki  
do  uprawy  większości  gatunków  roślin  ozdobnych  z  kwiatów.  Gromadząc  w  jednym 
pomieszczeniu  gatunki  roślin  o  różnych  wymaganiach  świetlnych  należy  zróżnicować  ich 
ekspozycje  w zależności  od  warunków  świetlnych  panujących  w  różnych  miejscach 
pomieszczenia. 

Kubatura  pomieszczenia  decyduje  o  doborze  roślin 

doniczkowych 

według  

ich  wielkości.  Do  dekoracji  dużych  pomieszczeń  nadają  się  gatunki  wysokie,  o  silnym 
wzroście.  Kubatura  pomieszczenia  decyduje  również  o  zawartości  dwutlenku  węgla  i  tlenu 
w powietrzu,  a  to  wpływa  na  intensywność  fotosyntezy  i  oddychania  roślin.  Pomieszczenia 
o dużej kubaturze stwarzają lepsze warunki do wzrostu roślin. 

Temperatura  pomieszczenia  decyduje  o  doborze  gatunków  roślin  według  ich  wymagań 

cieplnych.  W  gorących  pomieszczeniach  źle  czują  się  gatunki  o  niskich  wymaganiach 
cieplnych,  np.  cyklamen,  sępolia.  Chłodne  pomieszczenia  stwarzają  niekorzystne  warunki  
do uprawy roślin o wysokich wymaganiach termicznych, np. kaktusów, dracen. 

Do dekoracji wnętrz stosuje się również kompozycje z roślin doniczkowych. Mogą to być 

różne gatunki roślin wysadzone do jednego naczynia. W takim wypadku należy tak dobierać 
gatunki,  aby  miały  one  zbliżone  wymagania  glebowe,  świetlne,  termiczne. Dobór gatunków 
do  kompozycji  opiera  się  na  różnicy  pokroju  roślin,  barwy  liści,  barwy  kwiatów. Wskazane 
jest łączenie gatunków o różnych elementach ozdobnych. 
Dekoracja wnętrz kompozycjami z roślin suszonych 

Rośliny  utrwalane  różnymi  metodami  odgrywają  bardzo  duże  znaczenie  w  dekoracji 

wnętrz w okresie jesienno 

 zimowym, kiedy nie ma żywych kwiatów gruntowych. Trwałość 

suchych  kompozycji  obliczona  jest  na  jeden  sezon.  Wystawione  na  działanie  promieni 
słonecznych  barwy  kwiatów  płowieją,  pędy  przybierają  zabarwienie  brązowe.  Również  ze 
względów higienicznych, nie należy kompozycji z roślin suszonych pozostawiać na następny 
sezon,  są  one  bowiem  zbiorowiskiem  kurzu  –  pożywki  dla  roztoczy.  Bukiety  z  roślin 
zasuszonych wykorzystuje się również do dekoracji pomieszczeń biurowych, sal użyteczności 
publicznej, banków, urzędów. 
Zasady dekorowania balkonów lub tarasów 

Dobierając  rośliny  do  dekoracji  balkonów  lub  tarasów  należy  kierować  się  

ich  wymaganiami,  walorami  dekoracyjnymi,  usytuowaniem  miejsca  oraz  charakterem 
otoczenia.  Ważne  jest  uzyskanie  efektów  plastycznych  poprzez  zharmonizowanie  barwy 
z wielkością  i kształtem  pojemników.  Najbardziej  widoczne  są  barwy  dobrane  na  zasadzie 
kontrastu,  np.  czerwona  i  zielona,  fioletowa  i  żółta.  Dla  kolorów  zimnych  (niebieski, 
fioletowy,  zielony)  odpowiednie  są  tła  białe  lub  bardzo  jasne.  Kolory  pojemników  należy 
dostosować do barwy ścian, okiennic oraz elementów wyposażenia. Dobierając rośliny można 
stworzyć  kompozycje  jednobarwne  albo  różnobarwne  (wesołe  i pogodne);  najlepiej 
prezentują się w domkach jednorodzinnych. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

 

 

Rys. 18. Kompozycja w balkonowej skrzynce – od lewej: kosodrzewina odm. ‘Pumillo’, wrzos pospolity odm. 

‘Carmen’, jałowiec płożący odm. ‘Glauca’, świerk biały  

odm. ‘Conica Laurin’ [Działkowiec 7/1998] 

 

Najłatwiej  jest  dobrać  rośliny  o  wystawie  południowo 

  zachodniej,  południowej 

i południowo 

 wschodniej. Na te wystawy nadają się rośliny jednoroczne, dwuletnie, byliny 

oraz  krzewy  i  pnącza.  Najbardziej  wytrzymałe  na  suszę  są  rośliny,  które  mają  takie  same 
warunki na stanowiskach swego naturalnego występowania (sukulenty, kserofity). Najtrudniej 
dobrać jest rośliny nadające się na tarasy o wystawie północnej i północno 

 wschodniej. Na 

tarasy  o  takiej  wystawie  nadają  się  niektóre  rośliny  dwuletnie  (np.  niezapominajka),  byliny 
(np. konwalie, tawułki) i trwałe pnącza (np. bluszcze, kokornaki). 

Rośliny  uprawiane  w  pojemnikach dobrze  rosną  jeśli  są  sadzone  do  świeżej  i  urodzajnej 

ziemi  i  właściwie  pielęgnowane.  Pojemniki,  w  których  uprawiamy  rośliny,  powinny  być 
odpowiednio  przygotowane  (posiadać  otworek  drenujący,  nie  uszkodzone).  Na  dnie 
układamy  warstwę  drenażu  (zapewni  odprowadzenie  nadmiaru  wody  z  podłoża),  piasek 
i podłoże  dla  roślin.  Rysunek  19  przedstawia  prawidłowe  przygotowanie  pojemnika  
do uprawy. 
 

 

Rys. 19. Przekrój przez prawidłowo przygotowany do uprawy pojemnik 

[Działkowiec 7/1998] 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

4.3.2.  Pytania sprawdzające

 

 
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Jakie znasz zasady dekorowania wnętrz? 
2.  Na jakiej sztuce układania kwiatów, wzorowane są kompozycje kwiatowe? 
3.  Jakie znasz zasady dekoracji sal bankietowych? 
4.  Jakie cechy mają dekoracje pomieszczeń z okazji ślubu? 
5.  Jakie  czynniki  decydują  o  doborze  gatunków  roślin  doniczkowych  do  dekoracji 

pomieszczeń? 

6.  Jakie czynniki decydują o doborze gatunków roślin do dekorowania balkonów i tarasów? 
7.  Gdzie wykorzystuje się kompozycje z roślin utrwalonych?, 
8.  W jaki sposób przygotowujemy pojemnik do sadzenia roślin? 
 

4.3.3.  Ćwiczenia 

 

Ćwiczenie 1 

Po obejrzeniu filmu dydaktycznego „Zastosowanie roślin doniczkowych”, dobierz gatunki 

roślin doniczkowych do różnych typów wnętrz. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  przeanalizować treść filmu dydaktycznego „Zastosowanie roślin doniczkowych”, 
2)  określić rodzaje wnętrz, 
3)  określić warunki świetlne wnętrz, 
4)  dokonać wyboru gatunków roślin do wybranych wnętrz, 
5)  zapiać w notatniku wybrane gatunki roślin do różnych typów wnętrz, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

magnetowid, telewizor, 

 

film dydaktyczny „Zastosowanie roślin doniczkowych”, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 

Ćwiczenia 2 

Zaprojektuj dekorację sali lekcyjnej z wykorzystaniem kwiatów doniczkowych. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  określić warunki świetlne wybranej sali lekcyjnej, 
2)  dokonać wyboru gatunków roślin do sali lekcyjnej, 
3)  określić zasady pielęgnacji wybranych gatunków roślin, 
4)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  katalogi roślin doniczkowych, 

  przyrządy rysunkowe, 

  literatura z rozdziału 6. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

Ćwiczenie 3 

Wykonaj kompozycję roślinną na taras o wystawie południowo 

 zachodniej. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  dobrać gatunki roślin na taras o wystawie południowo 

 zachodniej, 

2)  dobrać naczynie do kompozycji, 
3)  dobrać podłoże do kompozycji, 
4)  wykonać wysadzenie roślin, 
5)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  rośliny (niezapominajki, aksamitki, jałowce płożące, żywotniki, tawułki), 

  naczynia do wysadzania roślin, 

  podłoża do uprawy roślin, 

  narzędzia ogrodnicze, 

  odzież ochronna, rękawice. 

 

Ćwiczenie 4 

Wykonaj kompozycję z kwiatów ciętych do dekoracji stołu młodej pary. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  określić usytuowanie kompozycji na stole, 
2)  określić wysokość, szerokość, kształt kompozycji, 
3)  określić barwę, wielkość i kształt kwiatów, 
4)  dobrać gatunki kwiatów i zieleni ciętej, 
5)  dobrać naczynia i materiały pomocnicze do wykonania kompozycji, 
5)  wykonać kompozycję, 
6)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 

 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

  stół dla młodej pary, 

  materiał roślinny, 

  materiały pomocnicze: gąbka florystyczna, drut, 

  narzędzia: sekator, nożyczki, nóż, 

  naczynia do układania kwiatów. 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

4.3.4.  Sprawdzian postępów

 

 

Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  dobrać  gatunki  roślin  doniczkowych  do  dekoracji  pomieszczeń 

o różnym przeznaczeniu? 

 

 

2)  zaprojektować  kompozycję  z  roślin  doniczkowych  do  dekoracji 

wnętrz? 

 

 

3)  wykonać kompozycję z kwiatów doniczkowych? 

 

 

4)  wykonać kompozycję na taras i balkon o różnej wystawie?  

 

 

5)  dobrać  materiał  roślinny  do  kompozycji  z  uwzględnieniem  ich  cech 

plastycznych i wymagań siedliskowych? 

 

 

 

6)  wykonać dekorację stołu dla młodej pary? 

 

 

7)  określić zasady dekoracji wnętrz kwiatami ciętymi? 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

4.4.  Szkółkarstwo ozdobne 
 

4.4.1.  Materiał nauczania 

 
Organizacja gospodarstwa szkółkarskiego 

Dział  ogrodnictwa  zajmujący  się  produkcją  materiału  roślinnego  ozdobnego  drzew, 

krzewów  i  bylin,  nazywa  się  szkółkarstwem  ozdobnym.  Teren,  na  którym  odbywa  się 
produkcja drzew i krzewów, nazywa się szkółką. Produkcja tego działu przeznaczona jest do 
zakładania zieleni, konserwacji i opieki terenów zieleni oraz dla działkowców. 

Zależnie od wielkości szkółki, dzielimy je na: 

  szkółki małe – o powierzchni 1 – 5 ha, 

  szkółki średnie – o powierzchni 5 – 20 ha, 

  szkółki duże – o powierzchni powyżej 20 ha. 

Wielkość  i  lokalizacja  szkółki  wynika  z  warunków  glebowo 

  klimatycznych,  możliwości 

zatrudnienia  pracowników,  rynku  zbytu  oraz tradycji szkółkarskiej w  danej  okolicy. Szkółki 
małe  i  średnie  są  wyspecjalizowane  w  produkcji  określonej  grupy  roślin,  np.  róż,  lilaków. 
Szkółki  duże  oferują  drzewa,  krzewy,  byliny,  a  także  siewki,  sadzonki  oraz  podkładki. 
W zależności od zakresu produkowanego asortymentu, szkółki ozdobne dzielimy na: 

  szkółki  o  pełnym  asortymencie  roślin 

  zajmują  się  produkcją  drzew  alejowych, 

soliterowych,  krzewów  żywopłotowych,  liściastych  oraz  drzew  i  krzewów  iglastych. 
Rośliny produkowane są w pojemnikach, balotach oraz bez bryły korzeniowej, 

  szkółki  specjalistyczne 

  zajmują  się  produkcją  jednej  rośliny  lub  grupy  roślin,  np. 

produkcją  różaneczników,  wrzosów  i  wrzośców,  powojników,  krzewów  iglastych, 
liściastych. 

Obszar zajęty pod szkółki dzielimy na: 

  powierzchnię produkcyjną (około 80%), 

  powierzchnie dróg i przejść wewnętrznych (około 15%), 

  powierzchnie zabudowań (około 5%). 

Częścią główną szkółki jest powierzchnia produkcyjna, która dzieli się na dział: 

  rozmnażanie 

 przeznaczony jest do produkcji siewek i sadzonek, 

  uprawy  i  formowania  roślin 

  zajmuje  się  kształtowaniem  pokroju  drzew  i krzewów  

do osiągnięcia planowanej wielkości, 

  roślin  matecznych,  tzw.  matecznik 

  wykorzystywany  jest  do  pobierania  sadzonek 

i nasion. 

Powierzchnia matecznika w zależności od liczby roślin matecznych powinna wynosić 5 – 6% 
całej  powierzchni  zajętej  pod  produkcję.  Matecznik  może  być  założony  w  części  szkółki, 
bądź w kilku  miejscach  na terenie szkółki. Część  roślin matecznych  może  być wykorzystana 
jako żywopłot lub szpaler osłaniający uprawy przed śniegiem i wiatrem. 

Powierzchnia  przeznaczona  do  produkcji  materiału  roślinnego  podzielona  jest  

na kwatery. Wielkość kwater oraz ich układ zależą od następujących czynników: 

  wielkości szkółki, 

  ukształtowania terenu, 

  asortymentu roślin w szkółce, 

  stopnia zmechanizowania prac w szkółce, 

  racjonalnego rozmieszczenia sieci dróg. 

Należy przyjąć zasadę, że  ilość ogólna dróg powinna  być proporcjonalna do wielkości całej 
powierzchni  produkcyjnej.  Małe  kwatery  powodują  zwiększenie  sieci  dróg  w  szkółce,  
co  odbywa  się  kosztem  powierzchni  produkcyjnej.  Kształt  kwater  jest  zależny  od  kształtu 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

terenu przeznaczonego pod szkółkę. Najlepszy kształt to kwadrat lub prostokąt, zaś podział –
na kwatery o powierzchni około 0,5 ha. 

Drogi w szkółce powinny być tak rozmieszczone, aby dojazd do każdej kwatery był łatwy 

i wygodny.  Ich  szerokość  powinna  wynosić  3  –  4m.  Są  to  pasy  ziemi  wyłączone  z uprawy 
mechanicznej  i  porosłe  trawą.  W  szkółkach  mniejszych  istnieje  często  jedna  szeroka  droga, 
biegnąca  przez  środek  terenu,  a  między  kwaterami  są  drogi  węższe.  Skrzyżowania  dróg 
w szkółkach powinny  być poszerzone przez odcięcie rogów kwater. Zapobiega to niszczeniu 
roślin podczas przejazdów maszyn i środków transportowych. 

Podstawą  planowania  produkcji  jest  rozeznanie  potrzeb  rynku,  statystyka  wydawanego 

materiału  ze  szkółki  oraz  pozostająca  ilość  corocznie  nie  sprzedanych  roślin.  Szczegółowy 
plan  produkcji  będzie  zależeć  od  profilu  szkółki,  zapotrzebowania  na  określone  gatunki, 
wielkości  i formy  poszczególnych  gatunków  i  odmian.  Po  ustaleniu  wielkości  produkcji 
poszczególnych  gatunków  należy  obliczyć,  jaka  powierzchnia  jest  potrzebna  do  corocznego 
produkowania  zaplanowanej  ilości  roślin.  Należy  uwzględnić  tzw.  ubytki  (rośliny,  które  nie 
przyjęły się, zostały uszkodzone), których wielkość zależy od właściwości rośliny, przebiegu 
pogody,  od  prawidłowego  i  terminowego  wykonania  wszystkich  zabiegów  produkcyjnych. 
Ubytki są  bardzo różne  i wynoszą, zależnie od stopnia opanowania technologii produkcji od 
10 do 50%. Niższą wydajność przyjmuje się w produkcji gatunków szczepionych i piennych 
w stosunku do prowadzonych w formie krzaczastej lub naturalnej. 

Mając  szczegółowe  opracowanie  planu  produkcji,  możemy  ułożyć  plan  nawożenia. 

Należy mieć plan wszystkich kwater z zaznaczeniem, jakie rośliny i od jakiego czasu rosną na 
każdej z nich  lub  pod  jakie  gatunki  są przeznaczone. Opracowane  zapotrzebowanie  pozwoli 
zorientować  się,  jakie  ilości  nawozów  potrzebne  będą  w  danym  roku  gospodarczym,  ile 
potrzeba ich na wiosnę, a ile na jesieni. 

Prace  w  szkółce  są  sezonowe  i  wymagają odpowiedniej  ilości  osób.  Ilość  zatrudnionych 

osób  zależy  od  wielkości  szkółki,  charakteru  produkcji,  stopnia  zmechanizowania  prac  
oraz  od 

zdolności 

organizacyjnych 

właściciela. 

Największych 

nakładów 

pracy 

w szkółkarstwie  ozdobnym  wymaga  produkcja  „młodzieży”  (materiał  rozmnożeniowy 
szczepienie,  okulizacja).  Aby  wszystkie  prace,  zarówno  związane  bezpośrednio  z  produkcją 
jak  i ogólnogospodarcze,  nie  uległy  zahamowaniu  i  opóźnieniu,  zaleca  się  opracowanie 
harmonogramu prac. Harmonogram prac powinien być ściśle powiązany z zapewnieniem siły 
roboczej,  zapotrzebowaniem  na  maszyny,  materiały  i  środki  do  produkcji.  Pozwala  
to na prawidłowy przebieg wszystkich prac i uzyskanie wysokiej wydajności pracy. 
Ekspedycja wyprodukowanego materiału roślinnego 

W  końcu  okresu  produkcyjnego,  kiedy  rośliny  ozdobne  osiągną  wymiary  zgodne 

z obowiązującymi  normami, przystępuje się do  ich wydawania ze szkółki. Okres wydawania 
materiału  szkółkarskiego  przypada  na  okres  jesienny 

  od  połowy  października  do  połowy 

listopada  oraz  wiosenny 

  od  chwili,  gdy  gleba  dostatecznie  obeschnie  (marzec)  

aż  do  rozpoczęcia  wegetacji  (do  połowy  maja).  Rośliny  ze  szkółki  wydawane  są  bez  bryły 
korzeniowej lub z bryłą korzeniową. 
Przygotowanie do wysyłki roślin bez bryły korzeniowej i z bryłą korzeniową 

Wykopywanie  drzewek  i  krzewów  można  przeprowadzać  ręcznie  lub  specjalnymi 

wyorywaczami  ciągnikowymi.  Podcięte  rośliny  wyjmuje  się  z  gleby,  następnie  sortuje  
na  wybory  i  wielkości  oraz  wiąże  po  5  –  25  sztuk  w  pęczki  (o  liczbie  sztuk  w  pęczku 
decyduje  wielkość  i  gatunek  roślin)  i  dołuje  w  dołowniku  w  bruzdy  uprzednio  wyorane 
pługiem. 

Transport  drzew  i  krzewów  możemy  zorganizować  pakując  je  w  kartony  sztywne, 

skrzynio 

 palety, kosze czy folie. Folia dobrze chroni rośliny przed wysychaniem, może też 

służyć  jako  opakowanie  „jednostkowe”  i  „zbiorcze”  do  wielu  roślin.  Przy  wysyłce  późną 
jesienią należy zabezpieczyć korzenie wilgotnym torfem lub trocinami. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

Przygotowując  rośliny  z  bryłą  korzeniową  do  wysyłki  należy  pamiętać,  aby  przed 

rozpoczęciem  kopania  zebrać  wierzchnią warstwę  gleby.  Wielkość bryły  zależy  od  tego,  jak 
często  rośliny  były  przesadzane,  od  typu  systemu  korzeniowego  i  od  typu  gleby.  
Aby podczas transportu nie obsypała się ziemia z bryły korzeniowej i nie uległa uszkodzeniu, 
należy  ją  właściwie  zabezpieczyć.  Do  tego  celu  używamy  tkaniny  jutowej,  którą  owijamy 
dokładnie całą bryłę korzeniową (rys.20). 

 

 

Rys. 20. Wykopywanie i pakowanie iglaków: a, b, c, 

 poszczególne etapy przygotowania bryły korzeniowej, 

d e, f, 

 poszczególne etapy pakowania bryły w tkaninę jutową [4, s. 274] 

 

Przy  wysyłce  roślin  szczególnie  dużych,  na  tkaninę  nakłada  się  dodatkowo  specjalną  siatkę 
zabezpieczającą,  ze  sznurka  lub  z  drutu.  Małe  rośliny,  jak  bukszpany,  młode  iglaki,  azalie, 
pakuje się po kilkanaście lub kilkadziesiąt sztuk do płaskich skrzynek. 

Transport  roślin  na  większe  odległości  powinien  odbywać  się  tak,  aby  nie  narazić  je  

na  przesuszenie.  Najlepiej  przewozić  je samochodem, ustawione  pionowo  lub  lekko ukośnie 
jedna przy drugiej. Ostatnią partię roślin okrywamy folią lub agrowłókniną. 

 
4.4.2.  Pytania sprawdzające 
 

Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń. 

1.  Czym zajmuje się szkółkarstwo ozdobne? 
2.  Jak dzielimy powierzchnię produkcyjną szkółki? 
3.  Jakie czynniki należy uwzględnić przy zakładaniu szkółki roślin ozdobnych? 
4.  Od czego zależy wielkość kwater? 
5.  Jak organizujemy pracę w szkółce? 
6.  Jak przygotowujemy rośliny do sprzedaży? 
 

4.4.3.  Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Po obejrzeniu filmu dydaktycznego „Zakładanie i prowadzenie szkółki”, zaplanuj szkółkę 

roślin ozdobnych. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  określić warunki klimatyczno 

 glebowe dla szkółki, 

2)  określić typ szkółki i asortyment szkółkarski, 
3)  określić wielkość kwater dla poszczególnych roślin, 
4)  sporządzić harmonogram prac związanych z założeniem szkółki, 
5)  zapisać w notatniku harmonogram, 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

6)  określić zabiegi pielęgnacyjne dla wybranych gatunków, 
7)  zaprezentować wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

 

telewizor, magnetowid, 

 

film dydaktyczny „Zakładanie i prowadzenie szkółki”, 

 

notatnik, 

 

przybory do pisania. 

 
Ćwiczenie 2 

Przygotuj określoną ilość materiału szkółkarskiego do bezpośredniej sprzedaży. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  określić sposób pakowania materiału szkółkarskiego do sprzedaży, 
3)  przygotować narzędzia, materiały, doniczki, 
4)  wykopać rośliny, 
5)  posortować materiał szkółkarski, 
6)  umieścić na roślinach etykiety, 
7)  przedstawić wykonane ćwiczenie. 
 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

narzędzia ogrodnicze (wyorywacz, łopata), 

– 

szkółka roślin ozdobnych, 

– 

etykiety, 

– 

sznurek, 

– 

nóż, 

– 

doniczki różnej wielkości, juta. 

 
Ćwiczenie 3 

Przygotuj rośliny z bryłą korzeniową do wysyłki. 
 
Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś: 

1)  zorganizować stanowisko pracy do wykonania ćwiczenia, 
2)  przygotować narzędzia, materiały, 
3)  zebrać wierzchnią warstwę gleby z wybranych roślin, przeznaczonych do wysyłki, 
4)  wykopać rośliny z bryłą korzeniową, 
5)  owinąć bryłę korzeniową w tkaninę jutową i związać, 
6)  umieścić na roślinach etykiety, 
7)  zapakować rośliny do skrzyń po 20 sztuk. 
8)  przedstawić wykonane ćwiczenie. 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

Wyposażenie stanowiska pracy: 

– 

narzędzia ogrodnicze (łopata), 

– 

szkółka roślin ozdobnych, 

– 

etykiety, 

– 

sznurek, tkanina jutowa, 

– 

nóż, 

– 

skrzynie różnej wielkości. 

 
4.4.4.  Sprawdzian postępów 
 

Czy potrafisz: 
 

Tak 

Nie 

1)  określić, czym zajmuje się szkółkarstwo ozdobne? 

 

 

2)  określić zadania poszczególnych działów w szkółkarstwie ozdobnym? 

 

 

3)  zaplanować kwaterę pod materiał szkółkarski? 

 

 

4)  zaplanować szkółkę roślin ozdobnych? 

 

 

5)  scharakteryzować organizację pracy w szkółce? 

 

 

6)  przygotować krzewy ozdobne do transportu? 

 

 

7)  przygotować rośliny z bryłą korzeniową do wysyłki? 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

5.  SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ 
 

INSTRUKCJA DLA UCZNIA 

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Przeczytaj zestaw zadań testowych. 
4.  Test zawiera 20 zadań o różnym stopniu trudności. Są to zadania wielokrotnego wyboru. 
5.  Za każdą poprawną odpowiedź możesz uzyskać 1 punkt. 
6.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi. Dla każdego zadania podane 

są cztery możliwe odpowiedzi: a, b, c, d. Tylko jedna odpowiedź jest poprawna; zaznacz 
ją znakiem X. 

7.  Staraj  się  wyraźnie  zaznaczyć  odpowiedzi.  Jeżeli  się  pomylisz  i  błędnie  zaznaczysz 

odpowiedź,  otocz  ją  kółkiem  i  zaznacz  ponownie  odpowiedź,  którą  uważasz  za 
poprawną. 

8.  Test  składa  się  z  dwóch  części.  Część  I  zawiera  zadania  z  poziomu  podstawowego, 

natomiast w  części II są zadania z poziomu ponadpodstawowego i te  mogą przysporzyć 
Ci  trudności,  gdyż  są  one  na  poziomie  wyższym  niż  pozostałe  (dotyczy  to  zadań 
o numerach od 15 do 20). 

9.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję wykonanego zadania. 
10.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  sprawiało  Ci  trudność,  wtedy  odłóż  rozwiązanie 

zadania na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci czas wolny. 

11.  Po  rozwiązaniu  testu  sprawdź  czy  zaznaczyłeś  wszystkie  odpowiedzi  na  KARCIE 

ODPOWIEDZI. 

12.  Na rozwiązanie testu masz 45 min. 

Powodzenia 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 
1.  Stroisz to materiał do wykonywania 

a)  bukietów ślubnych. 
b)  wieńców żałobnych. 
c)  palm wielkanocnych. 
d)  wiązanek imieninowych. 

 
2.  „Oasis” jest to 

a)  czasopismo kwiaciarskie. 
b)  nazwa kleju bukieciarskiego. 
c)  preparat do utrwalania kwiatów. 
d)  sztywna gąbka do układania kompozycji. 

 
3.  Przykładem wiązanki ciężkiej jest 

a)

 

wieniec żałobny. 

b)  girlanda świąteczna. 
c)  wiązanka wiedeńska. 
d)  wiązanka imieninowa. 

 
4.  Bukietem nazywamy

 

a)

 

każdą kompozycję kwiatową. 

b)  każdą kompozycję imieninową z kwiatów ciętych. 
c)  kompozycję z kwiatów ciętych w układzie kolistym. 
d)  kompozycją kwiatową wykonaną w jednej płaszczyźnie. 

 

5.  Stabilność kompozycji kwiatowej osiąga się przez stosowanie zasady 

a)  równowagi. 
b)  przejrzystości. 
c)  środka ciężkości. 
d)  ładu i porządku. 

 
6.  Podstawową zasadę kompozycji „złotego podziału” ujmują proporcje matematyczne 

a)  1 

:

 2 

 3 

:

 5. 

b)  2 

:

 4 

 4 

:

 5. 

c)  3 

:

 5 

 5 

:

 8. 

d)  4 

:

 9 

 9 

:

 16. 

 

7.  Suszenie roślin w suszarni w wymuszonym obiegiem powietrza trwa dla większości roślin 

a)  1 

 4 dni. 

b)  1 tydzień. 
c)  2 

 3 tygodnie. 

d)  1 miesiąc. 

 
8.  Wiązanka angielska ma kształt 

a)  koła. 
b)  owalu. 
c)  trójkąta kwadratowego. 
d)  trójkąta równoramiennego. 
 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

9.  Rysunek przedstawia wiązankę w stylu 

a)  francuskim. 
b)  angielskim. 
c)  wiedeńskim. 
d)  biedermeierowskim. 

 

 

 
10.  Proporcje wieńca wynoszą 

a)  1/2 średnicy wieńca i 1/2 otworu. 
b)  1/3 średnicy wieńca i 1/2 otworu. 
c)  3/4 średnicy wieńca i 2/4 otworu. 
d)  5/8 średnicy wieńca i 3/8 otworu. 
 

11.Wieńce ciężkie układa się na podkładach ze 

a)  słomy 
b)  ściany 
c)  stroiszu. 
d)  styropianu. 
 

12.  Linia pozioma kompozycji związana jest z 

a)  ziemią. 
b)  niebem. 
c)  ciepłem. 
d)  słońcem. 
 

13.  Do podstawowych cech kompozycji należą: 

a)  proporcja, punkt, barwa, linia. 
b)  materiały, rośliny, narzędzia, proporcja. 
c)  proporcja, wielkość, dominacja, różnorodność. 
d)  koncentracja, różnorodność, linijność, rytmika. 
 

14.  Na stole prostokątnym układa się kompozycje 

a)  owalne. 
b)  liniowe. 
c)  zwisające. 
d)  wydłużone. 

 
15.  Kwiaty mikołajka suszy się metodą 

a)  zielnikową. 
b)  boraksową. 
c)  kwiatami w „dół”. 
d)  kwiatami w „górę”. 

 

16.  Rysunek przedstawia linie wywołujące wrażenie 
 

a)  rytu. 
b)  pośpiechu 
c)  delikatności. 
d)  stabilności. 
 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

17.  W kompozycjach suchych ważna jest 

a)  stabilność podłoża. 
b)  kolorystyka podłoża. 
c)  kolejność osadzania roślin 
d)  umiejętność suszenia roślin. 
 

18. Do  pomieszczeń  o  ograniczonym  dostępie  światła  dobieramy  gatunki  roślin 

doniczkowych 
a)  obojętne na światło. 
b)  cieniolubne. 
c)  światłolubne. 
d)  światłoznośne. 

 
19.  Dekorując roślinami tarasy i balkony należy uwzględnić ich: 

a)  wielkość i cięcie. 
b)  nasłonecznienie i wielkość. 
c)  wymagania pokarmowe i cięcie. 
d)  wymagania wodne i pielęgnacyjne. 

 
20.  Rysunek przedstawia schemat wiązanki 

a)  angielskiej. 
b)  francuskiej z girlandą. 
c)  wiedeńskiej z girlandą. 
d)  amerykańskiej spłaszczonej. 

 

 

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

KARTA ODPOWIEDZI 

 

Imię i nazwisko.......................................................................................... 
 

Wykonywanie dekoracji roślinnych 

 
Zakreśl poprawną odpowiedź
 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punkty 

1  

 

2  

 

3  

 

4  

 

5  

 

6  

 

7  

 

8  

 

9  

 

10  

 

11  

 

12  

 

13  

 

14  

 

15  

 

16  

 

17  

 

18  

 

19  

 

20  

 

Razem:   

background image

„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

6  LITERATURA

 

 
1.  Gładka A., Menerska H.: Kompozycje kwiatowe. Warta, Warszawa 1988 
2.  Startek L. Mynett K.: Rośliny ozdobne. Hortpress Sp. z.o.o, Warszawa 1996 
3.  Szendel J: Układanki roślinne. PWRiL, Warszawa 1988 
4.  Terpiński Z.: Szkółkarstwo ozdobne. PWRiL, Warszawa 1984 
5.  Czasopisma: Bukiety, Florum, Kwietnik, Szkółkarstwo