dr Agata Góral-Wójcicka
Podstawy prawne
Bezpiecze
ń
stwa i Higieny Pracy
dr Agata Góral-Wójcicka
Podstawy prawne
Bezpiecze
ń
stwa i Higieny Pracy
Międzynarodowe regulacje,
dotyczące problematyki BHP
Międzynarodowe regulacje prawne, dotyczące
problematyki BHP znajdują się w:
Konwencjach i Zaleceniach Międzynarodowej
Organizacji Pracy,
Pakcie Praw Gospodarczych ONZ,
Europejskiej Karcie Społecznej Rady Europy,
Dyrektywach i rozporządzeniach Unii Europejskiej.
cd. Międzynarodowe regulacje,
dotyczące problematyki BHP
Wszystkie międzynarodowe standardy BHP, wynikające
z postanowień zawartych w ratyfikowanych przez Polskę
umowach międzynarodowych i dyrektywach UE, zostały
przeniesione do polskich ustaw i rozporządzeń.
Polska, podobnie jak inne państwa, posiada ponadto własne
krajowe regulacje dotyczące BHP, zwłaszcza w tych
obszarach gdzie nie ma jeszcze wspólnych regulacji
międzynarodowych.
Krajowe regulacje,
dotyczące problematyki BHP
Prawo pracy
— przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw
i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki
pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów
zbiorowych pracy i innych, opartych na ustawie porozumień
zbiorowych, regulaminów, statutów określających prawa
i obowiązki stron stosunku pracy.
Jak wynika z powyższej definicji, podstawowymi źródłami prawa pracy są:
ustawy — akty prawne uchwalane przez Sejm RP;
rozporządzenia, wydawane przez Radę Ministrów, poszczególnych
ministrów oraz inne uprawnione konstytucyjnie organy;
zarządzenia wydawane przez upoważnionych ministrów;
porozumienia zbiorowe (takie jak układy zbiorowe pracy, regulaminy
pracy oraz wynagradzania), zawierane w danym zakładzie pracy.
Ustawa Kodeks pracy.
Ustawa o Pa
ń
stwowej Inspekcji Pracy.
Ustawa o Społecznej Inspekcji Pracy.
Ustawa o Pa
ń
stwowej Inspekcji Sanitarnej
Ustawa o ochronie przeciwpo
ż
arowej
Ustawa - Prawo budowlane
Ustawa o słu
ż
bie medycyny pracy
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych
Ustawa o substancjach chemicznych i ich mieszaninach
Rozporz
ą
dzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy.
Rozporz
ą
dzenie w sprawie wykazu prac szczególnie uci
ąż
liwych lub szkodliwych
dla kobiet.
Rozporz
ą
dzenie w sprawie ustalania okoliczno
ś
ci i przyczyn wypadków przy
pracy
Rozporz
ą
dzenie w sprawie chorób zawodowych
Rozporz
ą
dzenie w sprawie słu
ż
by bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy.
Rozporz
ą
dzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpiecze
ń
stwa i higieny
Rozporz
ą
dzenie w sprawie bada
ń
i pomiarów czynników szkodliwych dla zdrowia
w
ś
rodowisku pracy
Rozporz
ą
dzenie w sprawie bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy przy pracach
zwi
ą
zanych z nara
ż
eniem na hałas lub drgania mechaniczne
Rozporz
ą
dzenie w sprawie bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy na stanowiskach
wyposa
ż
onych w monitory ekranowe
Nadzór nad warunkami
BHP w firmie
Bezpiecze
ń
stwo i Higiena Pracy
podczas zaj
ęć
na uczelni
Rozporz
ą
dzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa
Wy
ż
szego z dnia 5 lipca 2007 r. w sprawie
bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy w uczelniach
(Dz. U. 2007 r., Nr 128, poz. 897).
Przedmiot BHP w ramach zaj
ęć
dydaktycznych w formie
wykładów,
ć
wicze
ń
lub seminariów.
Udział w przedmiocie BHP potwierdzony zaliczeniem.
Rozporz
ą
dzenie reguluje ponadto:
zapewnienie studentom i wykładowcom niezb
ę
dnych
ś
rodków
ochrony indywidualnej w zale
ż
no
ś
ci od rodzaju zaj
ęć
i specyfiki
poszczególnych kierunków studiów lub prowadzonych bada
ń
,
warunki jaki musz
ą
spełnia
ć
budynki i pomieszczenia uczelni oraz
przynale
ż
ne do nich tereny i urz
ą
dzenia (dotycz
ą
ce o
ś
wietlenia,
wentylacji, ogrzewania i powierzchni u
ż
ytkowej - w tym akademiki)
stan wyposa
ż
enia pomieszcze
ń
uczelni (meble, sprz
ę
t, urz
ą
dzenia,
instalacje, apteczki)
ustalania okoliczno
ś
ci i przyczyn wypadków studentów podczas zaj
ęć
na uczelni
PODSTAWOWE OBOWIĄZKI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA
I HIGIENY PRACY
Pracodawca
/Rektor jest zobowi
ą
zany chroni
ć
zdrowie i
ż
ycie
pracowników/studentów poprzez zapewnienie bezpiecznych
i higienicznych warunków pracy, a w szczególno
ś
ci:
organizowa
ć
prac
ę
w sposób zapewniaj
ą
cy bezpieczne i higieniczne
warunki pracy,
zapewnia
ć
przestrzeganie przepisów oraz zasad bezpiecze
ń
stwa i
higieny pracy, wydawa
ć
polecenia usuni
ę
cia uchybie
ń
w tym zakresie
oraz kontrolowa
ć
wykonanie tych polece
ń
,
zapewnia
ć
wykonanie nakazów, wyst
ą
pie
ń
, decyzji i zarz
ą
dze
ń
wydawanych przez organy nadzoru nad warunkami pracy.
tj. zgodnie z Ustaw
ą
z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy
Osoba kieruj
ą
ca pracownikami
/prowadz
ą
cy zaj
ę
cia jest zobowi
ą
zany:
organizowa
ć
stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami
bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy, uwzgl
ę
dniaj
ą
c zabezpieczenie
pracowników/studentów przed wypadkami przy pracy, chorobami
zawodowymi i innymi chorobami zwi
ą
zanymi z warunkami
ś
rodowiska
pracy,
dba
ć
o sprawno
ść ś
rodków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie
zgodnie z przeznaczeniem,
dba
ć
o bezpieczny i higieniczny stan pomieszcze
ń
pracy i wyposa
ż
enia
technicznego,
egzekwowa
ć
przestrzeganie przez pracowników/studentów przepisów
i zasad bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy.
PODSTAWOWE OBOWIĄZKI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA
I HIGIENY PRACY
Pracownik
/Student jest zobowi
ą
zany:
zna
ć
przepisy i zasady bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy,
bra
ć
udział w szkoleniu i instrukta
ż
u z tego zakresu,
wykonywa
ć
prace w sposób zgodny z przepisami i zasadami bhp
oraz stosowa
ć
si
ę
do wydawanych w tym zakresie polece
ń
i
wskazówek,
dba
ć
o nale
ż
yty stan maszyn, urz
ą
dze
ń
, narz
ę
dzi i sprz
ę
tu oraz o
porz
ą
dek i ład w miejscu pracy,
stosowa
ć ś
rodki ochrony zbiorowej i indywidualnej zgodnie z ich
przeznaczeniem,
poddawa
ć
si
ę
zaleconym badaniom lekarskim i stosowa
ć
si
ę
do
wskaza
ń
lekarskich,
niezwłocznie zawiadomi
ć
prowadz
ą
cego zaj
ę
cia o zauwa
ż
onym
wypadku albo zagro
ż
eniu
ż
ycia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec
inne osoby znajduj
ą
ce si
ę
w rejonie zagro
ż
enia, o gro
żą
cym im
niebezpiecze
ń
stwie.
PODSTAWOWE OBOWIĄZKI W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA
I HIGIENY PRACY
Pracownik
/Student ma prawo:
otrzyma
ć
niezb
ę
dne
ś
rodki ochrony indywidualnej,
uzyska
ć
informacje na zasad bhp (dost
ę
p do instrukcji bhp,
szkolenie),
powstrzyma
ć
si
ę
od wykonywania pracy, zawiadamiaj
ą
c o tym
niezwłocznie prowadz
ą
cego zaj
ę
cia, w razie gdy warunki pracy
nie odpowiadaj
ą
przepisom bezpiecze
ń
stwa i higieny pracy i
stwarzaj
ą
bezpo
ś
rednie zagro
ż
enie dla zdrowia lub
ż
ycia
pracownika/studenta albo gdy wykonywana przez niego praca
grozi takim niebezpiecze
ń
stwem innym osobom.
UPRAWNIENIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA
I HIGIENY PRACY
Podstawowe zasady bezpiecze
ń
stwa
i higieny pracy na uczelni
Mie
ć ś
wiadomo
ść
zagro
ż
e
ń
i umie
ć
si
ę
przed nimi
zabezpieczy
ć
Zapozna
ć
si
ę
z instrukcjami obsługi wyposa
ż
enia
(np. urz
ą
dzenia/maszyny)
Stosowa
ć
si
ę
do zasad bhp, u
ż
ywa
ć
odpowiednich
ś
rodków ochrony
Wzrokowo oceni
ć
stan techniczny wyposa
ż
enia
(np. urz
ą
dzenia/maszyny)
Zapozna
ć
si
ę
z zasadami bezpiecznej pracy z
substancjami chemicznymi (znajomo
ść
oznakowania i
post
ę
powania w przypadku np. rozlania – udzielenie
pierwszej pomocy)
Zgłasza
ć
zauwa
ż
one nieprawidłowo
ś
ci/zagro
ż
enia
(zapobiega
ć
wypadkom innych osób)
W przypadku zaistnienia wypadku umie
ć
zareagowa
ć
(powiadomi
ć
kogo trzeba, udzieli
ć
pierwszej pomocy,
ewakuowa
ć
siebie i innych)
Typy oznakowania bhp
cd Typy oznakowania bhp