Dieta zrównowaŜona 

Z "Filozofii zdrowia" Anny Ciesielskiej 

 

 

Aby dostarczyć naszemu organizmowi energii czi powinniśmy wszystko przygotowywać 
"na ogniu", czyli lepsza jest kuchenka gazowa, niŜ elektryczna.  
 

Dodawanie smaków 

K - kwaśny; 
G - gorzki;  
S - słodki;  
O - ostry;  
SN - słony 
 
Smaki trzeba dodawać właśnie według przepisu, tzn. musza być dodane w tej kolejności, 
jak jest napisane. Po wrzuceniu jakiegoś smaku moŜna zamieszać całość i potem wrzucać 
następny. 
 
JeŜeli potrawa ma za mało np. soli, a kończyło się jej przyrządzanie na smaku słonym 
(SN), to moŜna sól dorzucić od razu, ale jeŜeli jej przyrządzanie kończyło się  np. na 
smaku słodkim (S), to trzeba najpierw uŜyć przyprawy o smaku ostrym (O) - np. pieprz i 
dopiero potem dosolić w smaku (SN)

 

Produkt poddany obróbce zmienia smak np. cebula surowa - ostry, cebula gotowana - słodki, a 

przysmaŜona - gorzki albo woda zimna - słony, a wrzątek - smak gorzki, ogórek kiszony to smak 

kwaśny, a świeŜy ogórek jest słodki. Bardzo dojrzały na słońcu pomidor jest słodki (chyba Ŝe to 

kwaśna odmiana), podobnie jak suszony. Zwykle pomidory i przecier uwaŜa się za smak kwaśny.  

Kapusta biała (włoska, pekińska, kalafior, brokuły, kalarepa) jest ostra, kiszona - kwaśna, a 

czerwona - gorzka.  

Biały ser krowi jest kwaśny, ale kozi i owczy - gorzki. Piwo pszeniczne - kwaśne, pozostałe - 

gorzkie. 

Miód

 

- do słodzenia uŜywamy miodu (nie cukru) - uŜywamy miód rzepakowy, albo 

wielokwiatowy. 

 

Jedną z cenniejszych właściwości miodu jest jego działanie na drobnoustroje 
chorobotwórcze dla człowieka.  
Działanie miodu na serce i układ krąŜenia znane jest od dawna. Dzięki duŜej 
zawartości glukozy i fruktozy miód jest produktem łatwo przyswajalnym przez organizm, 
w tym, przez mięsień sercowy.  
Miód powoduje obniŜenie ciśnienia tętniczego krwi, a takŜe rozszerzenie naczyń 
wieńcowych.  
Przyczynia się do zahamowania procesu miaŜdŜycowego.  
Miód odznacza się właściwościami antybiotycznymi, przeciwzapalnymi i 
odnawiającymi, a takŜe właściwościami przeciwalergicznymi.  
Związane jest to, przede wszystkim, ze zmniejszeniem obrzęku błon śluzowych, który 
towarzyszy stanom alergicznym dróg oddechowych, jak równieŜ z działaniem 
uodparniającym miodu.  
Miód normalizuje zaburzoną czynność wydzielniczą i motoryczną Ŝołądka.  
Ponadto przyspiesza gojenie powierzchni błony śluzowej Ŝołądka i dwunastnicy poprzez 
wchłanianie wody z chorej tkanki oraz działanie przeciwzapalne i odnawiające.  
Dzięki niskiej zawartości białka oraz jonów sodu i chloru, miód wykazuje korzystne 
działanie na nerki i drogi moczowe  

zrodlo: "Miody odmianowe i ich znaczenie lecznicze", E. Holderna - Kedzia, B. Kedzia 

 

 
 

Cukier i słodycze 

 

Cukier to najczystszy produkt chemiczny spoŜywany w duŜych ilościach. Powszechnie 
mówi się o nim biała trucizna lub puste kalorie. Najczęściej uŜywamy sacharozy, 
dwucukru pozyskiwanego z trzciny cukrowej lub buraków cukrowych. 
 
Cukier jest bardzo szkodliwy, ma naturę ochładzającą, silnie zakwasza organizm, osłabia 
śledzionę, trzustkę, Ŝołądek i wątrobę oraz przyczynia się do nadmiernego wydzielania 
śluzu w organizmie. Cukier jest potrzebny ludziom mieszkającym w gorącym, suchym 
klimacie poniewaŜ działa ochładzająco i nawilŜająco. 
 
DuŜe łaknienie cukru i słodyczy informuje nas o braku równowagi w pracy Ŝołądka, 
śledziony i trzustki, o duŜym osłabieniu i wychłodzeniu tych narządów, które naleŜą do 
elementu Ziemi i stanowią nasz centralny punkt oraz decydują o sprawności wszystkich 
pozostałych organów. Potrzebują one naturalnego smaku słodkiego dla właściwej pracy.  
 
Smak słodki to gotowane potrawy jarzynowe i mięsno-jarzynowe, jaja, masło, 
miód, orzechy, kasze, zboŜa, ziemniaki, lukrecja. 
 
Przy duŜym łaknieniu na cukier naleŜy ograniczyć spoŜywanie potraw kwaśnych, owoców, 
surówek, zimnych napojów i lodów, gdyŜ produkty te silnie osłabiają Ŝołądek, śledzionę i 
trzustkę, a więc powodują pogłębienie się choroby. Jedynym sposobem na uwolnienie się 
od słodkiego nałogu jest rozgrzanie śledziony ciepłymi, gotowanymi potrawami. 
 
Cukru nie naleŜy łączyć z mlekiem i jego przetworami, owocami, sokami, surowymi 
warzywami, poniewaŜ obniŜa ich strawność i przyswajanie oraz pogłębia ich naturę 
ochładzającą. Jedzenie duŜych ilości słodyczy tak dalece upośledza prace wszystkich 
narządów, Ŝe nie są one w stanie strawić i przyswoić podstawowych produktów, jakimi są 
warzywa, kasze czy mięsa. Prowadzi to w konsekwencji do wyniszczenia organizmu. 
Typowym tego przykładem są dzieci niejadki, Ŝywiące się wyłącznie słodyczami, sokami i 
serkami. Zjedzenie normalnego obiadu jest dla nich udręką. 
 
Babka (jak i kaŜde inne ciasto, które będziemy spoŜywać w okresie świątecznym) jest 
produktem WYCHŁADZAJĄCYM, wiec nie naleŜy jej jeść w nadmiarze. Pomimo, Ŝe jest 
zrobiona wg PP, nie moŜna zlikwidować jej natury wychładzającej (cukier tu przecieŜ 
występuje), ale przynajmniej jest duŜo lepiej strawna niŜ taka (czy takie inne ciasto) 
robiona wg "starych" przepisów. 

 

Ryby słodkowodne 

 

Ryby słodkowodne równieŜ naleŜą do elementu Wody, ale mają inną naturę, neutralną i 
lekko ocieplającą.  
Szczególnie wskazany jest karp. Wzmacnia i podnosi energię, po operacjach i porodach 
odbudowuje płyny wewnętrzne. Wskazany jest równieŜ podczas ciąŜy i karmienia piersią. 
Wszystkie ryby słodkowodne są polecane przy leczeniu i wzmacnianiu nerek.  

 

Ryby morskie 

 

Ryby morskie naleŜą do elementu Wody. Mają naturę ochładzającą i naleŜy je spoŜywać z 
umiarem, odpowiednio przyrządzone i przyprawione. 
Zaleca się 1-2 razy w tygodniu jeść tłuste ryby morskie, np. makrele, halibuta, sardynki, 
tuńczyka. Mięso tych ryb z uwagi na zawartość specyficznych tłuszczów i cennych 
witamin pomaga w obniŜeniu ciśnienia i poziomu cholesterolu we krwi. Poprawia równieŜ 
krąŜenie. Najlepiej jeść ryby świeŜe lub wędzone, ale moŜna korzystać równieŜ z konserw 
z tuńczyka czy sardynki. 

 

Napoje 

(kawa, herbata neutralna) powinno się pić pół godz. przed lub po jedzeniu

 

 
Kawa zboŜowa 

 

W Polsce obok kawy naturalnej bardzo popularnym napojem jest kawa zboŜowa, gorąca - 
jest napojem ocieplającym, zimna - skutecznie ochładza i gasi pragnienie. Jest 
tradycyjnym napojem ludzi pracujących w upale. Jest dobrym, zdrowym napojem dla 
dzieci, o wiele bardziej odpowiednim niŜ herbata, która ochładza, a zawarte w niej 
alkaloidy działają na organizm pobudzająco. 
Kawa zboŜowa powinna być podstawowym, codziennym napojem podawanym do 
śniadania i kolacji. MoŜna ją słodzić miodem i dodawać do niej mleka.  

 
Herbaty ziołowe 

 

Wielu dietetyków i Ŝywieniowców poleca picie herbatek ziołowych. Dotyczy to szczególnie 
osób starszych. Herbat ziołowych z pewnością byśmy pili więcej, gdyby nie problemy z 
ich wyborem. Jedne ochładzają, drugie są neutralne, jeszcze inne są rozgrzewające. Jak 
kaŜdy produkt, mają swoją naturę. 
 
Herbata miętowa jest silnie ochładzająca, dobra na gorącą wątrobę. Pita często osłabia 
wątrobę i szkodzi naszym oczom. 
 
Herbata rumiankowa ochładza, czujemy ciepło tak długo, jak ją pijemy. Dobra na stany 
zapalne. 
 
Herbata tymiankowa - rozgrzewa, polecana przy nadmiarze wilgoci i wychłodzeniu. 
 
Herbata anyŜkowa - neutralna, uspokajająca i rozkurczowa 
 
Herbata lipowa - rozgrzewająca i neutralna 
 
Herbaty owocowe kwaśne - odświeŜają i ochładzają 
 
Herbata czarna z dodatkiem kwiatu jaśminu jest silnie rozgrzewająca. 
 
Herbata lukrecjowa - neutralna, słodka, równowaŜąca, przeciwnowotworowa, podnosi 
ogólną odporność. Bardzo polecana. 
 
Herbata imbirowa - silnie rozgrzewająca i wspaniała na zastój wątrobowo - Ŝołądkowy z 
wzdęciami i wymiotami. 
 
Herbata z melisy - uspokajająca 
 
Herbata z nagietka - neutralna i wzmacniająca 
 
Nie powinno się pić herbatek jednoskładnikowych, ale najlepiej z trzech lub pięciu ziół. 
Przykładowe zestawy: 
^ tymianek, lukrecja, imbir - rozgrzewająca 
^ owocowa kwaśna, tymianek, anyŜ, lukrecja, imbir - neutralna 
^ daktyle, lukrecja, cynamon, imbir - rozgrzewająca 
^ tymianek, lukrecja, mięta - ochładzająca 
^ rumianek, lukrecja, mięta - ochładzająca, rozkurczowa 
^ tymianek, lipa, lukrecja - rozgrzewająca 
^ owocowa kwaśna, tymianek, lipa, lukrecja, imbir - neutralna 
 

Lukrecja jest jednym z najwaŜniejszych ziół wzmacniających element Ziemi, czyli 
śledzionę, trzustkę i Ŝołądek. Nieprawdą jest, Ŝe podnosi ciśnienie, chyba, ze będziemy ją 
stosować w nadmiarze jako jedyny składnik. Stosowana w zrównowaŜonych zestawach 
nie wywołuje ubocznych skutków.  

Ciesielska napisała: nie polecam picia imbirówki osobom przypadkowym, będącym na 
starym jedzeniu z poczucia odpowiedzialności. Nie jestem w stanie przewidzieć, jak 
zareaguje osoba, która przed wypiciem imbirówki zjadła owoce lub wypiła wodę, zjadła 
kanapkę z Ŝółtym serem lub jogurt owocowy. Poza tym imbirówka nie zadziała w 
organizmie, który funkcjonuje w niskiej energii poŜywienia kwaśnego-surowego-zimnego. 
NaraŜanie się na takie skoki energetyczne moŜe być naprawdę niebezpieczne. A tak w 
ogóle, to jeśli ktoś wyciąga rękę po imbirówkę, musi mieć świadomość, Ŝe szuka ratunku 
w zupełnie innej energii, więc wypada się zastanowić, według jakich zasad chce Ŝyć.

 

 
Produkty zboŜowe 

 

W naszym klimacie zboŜa są podstawa poŜywienia. Dostarczają węglowodanów, białka, 
waŜnych witamin i soli mineralnych. Ziarna zbóŜ najczęściej jadamy w postaci chleba, 
kasz i makaronów. 
PoŜytek z nich czerpiemy wówczas, gdy jadamy je wolno, długo przeŜuwając - nie 
zakwaszają wówczas organizmu!  

 

Chleb 

 

Chleb to centrum poŜywienia, jest utoŜsamiany z Ziemią. Zawiera ogromną ilość energii 
Ŝyciowej. Ma naturę neutralną, słodką, wzmacnia wszystkie narządy. Współgra z kaŜdym 
innym poŜywieniem. Wymienione zalety posiada jedynie chleb z pełnej maki, bez 
chemicznych dodatków uszlachetniających, chleb wypiekany z mąki pszennej i Ŝytniej, 
mieszanych w róŜnych proporcjach. Szczególnie korzystne działanie na nasz organizm ma 
chleb Ŝytni - wzmacnia serce, poprawia krąŜenie, działa przeciwzakrzepowo. 

Współczesne technologie piekarskie preferują chleb delikatny, puszysty z róŜnymi 
dodatkami. Naszym chlebem powszednim powinien być chleb typu graham, Ŝytni razowy 
i zwykły pytlowy. Pieczywo białe powinniśmy jadać tylko od święta, poniewaŜ w 
nadmiarze osłabia Ŝołądek, jelita i wątrobę. Białe pieczywo wskazane jest natomiast przy 
diecie ochraniającej gorąca wątrobą (ogień wątroby). Pamiętajmy, Ŝe chleb świeŜy jest 
cięŜko strawny i naleŜy go bardzo dokładnie przeŜuwać, najlepiej jadać 2 - 3 dniowy, albo 
nawet jeszcze starszy. Chleby z maki pełnej są równieŜ cięŜko strawne, zwłaszcza dla 
osób z osłabionym, zimnym Ŝołądkiem, jelitami i wątrobą. Osoby z tymi dolegliwościami 
powinny jadać pieczywo czerstwe i w małych porcjach, ale nigdy nie naleŜy z niego 
rezygnować. Staramy się jeść jak najwięcej potraw ciepłych, czyli najlepiej jeść grzanki 
 

Chleb to zdrowe, najbardziej uniwersalne poŜywienie. Dobry chleb zawiera bardzo waŜne 
witaminy z grupy B, sole mineralne takie jak wapń, fosfor, Ŝelazo, magnez oraz bardzo 
cenny błonnik. Największą jednak zaletą chleba jest to, Ŝe składniki odŜywcze zawarte w 
ziarnach zbóŜ pozostają w doskonalej równowadze.  

Nie powinniśmy poddawać się modzie i zaleceniom dietetyków, aby ograniczać spoŜycie 
chleba, a w pewnych wypadkach nawet je eliminować na rzecz surówek i owoców. Jest to 
niebezpieczne zwłaszcza dla dzieci i młodzieŜy. Chleb jest im bardzo potrzebny dla 
prawidłowego rozwoju i zdrowia. Pamiętajmy o obowiązku przygotowania dziecku do 
szkoły solidnej kanapki. Dorastająca młodzieŜ to teŜ dzieci wymagające opieki. 

Modne ostatnio chleby z dodatkami róŜnych nasion mogą być jadane tylko od czasu do 
czasu i zawsze czerstwe. Jadane stale mogą spowodować osłabienie Ŝołądka i śledziony, 
nadmierną produkcję wilgoci oraz zastoje w krąŜeniu energii.  

 

Smalec wieprzowy

 

jest podobnie ochładzający jak wieprzowina. Wszystkie wiec 

problemy z nim związane są podobne jak przy spoŜywaniu wieprzowiny. Ze względu na 
nasze warunki klimatyczne smalec jest nam potrzebny głównie w okresie jesieni i zimy 
dla uzyskania odpowiedniej jakości jang naszego organizmu. 
SpoŜywanie nadmiaru smalcu oraz tłustego mięsa bez przypraw, w połączeniu z 
kwaśnymi, surowymi dodatkami i zimnymi napojami oraz słodyczami, jest ogromnym 
zagroŜeniem dla zdrowia. Takie poŜywienie przyczynia się do zablokowania przepływu 
energii i krwi, do wydzielania nadmiaru śluzu. Bezpośrednią jednak przyczyną takiego 
stanu nie jest smalec, lecz ochładzające i niewłaściwe dodatki. 
Smalec spoŜywany rozsądnie, z odpowiednimi przyprawami oraz produktami wzmocni 
nasze siły. Jest potrzebny szczególnie ludziom młodym. Zjadany z rozgrzewającymi go 
cebulą i przyprawami, jest lubianym dodatkiem do chleba. Poleca się nawet stosowanie 
smalcu jako okrasy do kasz, potraw mącznych, ziemniaków, soczewicy. Nie wolno jednak 
zapominać o przyprawach rozgrzewających. 
 

Przyprawy rozgrzewające

: 

to te w smakach gorzkim, słodkim lub ostrym, czyli: 
G - szafran, kurkuma, majeranek, estragon, szałwia, tymianek 
S - koper włoski, anyŜ, kminek, jałowiec, cynamon, papryka słodka, wanilia 
O - pieprze (biały, czarny, zielony, róŜowy, cayenne, chili, ziołowy), papryka ostra, imbir, 
gałka muszkatołowa, ziele angielskie, kardamon, liść laurowy, goździki, czarnuszka, 
curry, kolendra, gorczyca 

 

Witamina D 

 

Witamina D pozwala na wchłanianie wapnia i fosforu zapewniając najkorzystniejszy 
stosunek ilościowy tych pierwiastków. Istnieje wówczas prawidłowa ich koncentracja we 
krwi oraz właściwe odkładanie się w kościach. Brak tej witaminy jest główną przyczyną 
powstawania osteoporozy. 

Witamina D powstaje w skórze pod wpływem promieni ultrafioletowych. Są jednak 
sytuacje, kiedy pewne zaburzenia chorobowe w organizmie nie pozwalają na 
uaktywnienie się kalcyferrolu (witaminy D). Są to: choroba wrzodowa Ŝołądka i 
nadkwasota, stany zapalne trzustki i jelit, choroby wątroby, nerek, zaburzenia pracy 
przytarczyc oraz brak magnezu. 

Witamina D znajduje się w produktach spoŜywczych takich jak masło, jaja, ryby, tran i 
wątroba. 

Wymieniłam produkty zdecydowanie niezalecane przez dietetyków ze względu na 
cholesterol, chociaŜ wiadomo, Ŝe jego poziom w organizmie zaleŜy przede wszystkim od 
prawidłowego metabolizmu. TakŜe co do promieniowania słonecznego mamy wiele 
sprzecznych opinii. UwaŜam, Ŝe rozsądne korzystanie ze słońca daje wiele zdrowia. 

Niekorzystne dla przyswajania tej witaminy jest odŜywianie się produktami z duŜą 
zawartością wapnia, takimi jak Ŝółte sery, chude jogurty, chude mleko i twaróg oraz 
silnie ochładzającymi (owoce, surówki, soki, lody i słodycze). MoŜe to w konsekwencji 
doprowadzić do powaŜnych zakłóceń w organizmie.  

 

Witamina A 

 

Witamina A znajduje się tylko w maśle, jajach, tranie i wątrobie. Odpowiada za stan 
naszej skóry, błon śluzowych i oczu. Potrzebna jest do budowy komórek i do właściwego 
funkcjonowania narządów płciowych. Od właściwego poziomu witaminy A i magnezu 
zaleŜy praca grasicy, która steruje mechanizmami odpornościowymi. 

Witamina A magazynowana jest w wątrobie, skąd moŜe być uwalniana tylko w obecności 
cynku. Przy braku cynku podawanie witaminy A nie wyrównuje jej niedoborów. NaleŜy 
równieŜ pamiętać o tym, Ŝe cynk jest trudno przyswajalny w obecności duŜych ilości 
wapnia. 

Witaminę A moŜemy otrzymać z karotenów, które znajdują się w Ŝółtych i 
pomarańczowych warzywach i owocach oraz zielonych części roślin. Karoteny przechodzą 
w witaminę A w nabłonku jelita i w wątrobie pod wpływem działania karotenazy. 
Powstawaniu witaminy A sprzyjają hormony tarczycy, ale jednocześnie duŜa ilość 
witaminy A w organizmie osłabia prace tego gruczołu. Kłopoty z uzyskaniem właściwego 
poziomu witaminy A w organizmie pojawiają się wtedy, gdy gruczoł ten jest niesprawny 
oraz przy słabych jelitach, chorej wątrobie, złym trawieniu, nadmiarze surowych warzyw i 
owoców, braku cynku. Niedobór witaminy A sprzyja rozwojowi osteoporozy. 

Gotowanie warzyw nie niszczy karotenu, lecz podnosi jego przyswajalność. Zarówno 
witamina A, jak i karoten, są wraŜliwe na światło i naleŜy je przed nim chronić.  

 

Rady ułatwiające prawidłowe trawienie mięsa 

 

^ przed, w trakcie i po posiłku mięsnym nie naleŜy jeść ciast, słodyczy, a zwłaszcza 
lodów, nie naleŜy tez pić zimnych napojów 
^ mięsa jadać tylko z gotowanymi lub duszonymi warzywami, a gdy mamy ochotę na 
surówkę, to naleŜy ją zjeść z kaszą lub ziemniakami 
^ mięsa łączyć tylko z gotowanymi lub duszonymi owocami 
^ kaŜde mięso dokładnie przyprawiać, a zwłaszcza kurczaki i wieprzowinę 
^ na kolacje jadać mięsa cieple, lekko rozgrzewające, a kurczaki rzadko 
^ wędliny są ochładzające, a wiec najlepiej podgrzać je na patelni z ziołami i 
przyprawami. Jeśli to moŜliwe, unikajmy wędlin na rzecz mięs gotowanych, duszonych 
lub pieczonych 
^ od czasu do czasu bardzo wskazany jest smalec wieprzowy, ale z przyprawami - 
zwłaszcza dla młodzieŜy 
^ golonka ugotowana z warzywami i przyprawami, podana z chrzanem lub musztarda, 
ale bez piwa, jest zdrowa i lekkostrawna  

 
 

Zasady dotyczące przygotowywania i spoŜywania mięsa 

 

Mięsa moŜna przyrządzać na róŜne sposoby. W zaleŜności od dodanych składników i 
rodzaju zabiegu termicznego (gotowanie, smaŜenie, pieczenie) moŜna jego naturę 
rozgrzewającą podnieść (jangizowanie) lub obniŜyć (jinizowanie).  

Podnoszenie natury rozgrzewającej odbywa się najczęściej przez dodatek przypraw i ziół 
gorzkich, słodkich i ostrych (chili, pieprz cayenne, imbir, gałka muszkatołowa, goździki, 
pieprz czarny, papryka ostra, cynamon, tymianek, majeranek, rozmaryn, szałwia, cząber, 
estragon, kminek, gorczyca i inne) oraz przez dodatek cebuli, porów i czosnku.  

Naturę jang wzmaga się równieŜ poprzez duszenie z dodatkiem wina lub wódki. 
SmaŜenie, pieczenie czy opiekanie na ruszcie równieŜ przyczynia się do jangizacji mięsa. 
Silne jangizowanie mięsa nie jest wskazane przy chorobach gorąca, tzn. przy chorobach 

gorączkowych, stanach zapalnych, ogniu wątroby, serca, płuc i przy nieczynnej lewej 
nerce.  

Aby podnieść strawność mięsa musimy je bardzo starannie przyprawiać, zwłaszcza 
kurczaki i wieprzowinę. Są to najczęściej jadane u nas mięsa. Mając naturę ochładzająca, 
powodują osłabienie funkcji narządów. Staranne przyprawianie dodatkami 
rozgrzewającymi znosi ujemne skutki natury tych mies.  

Mięsa naleŜy przyrządzać bardzo starannie i spoŜywać w rozsądnych ilościach. 
Najkorzystniejsza forma to mięsa duszone z warzywami, dodatek których podnosi 
wartość odŜywczą i strawność potraw. UŜywa się wówczas niewiele drobno pokrojonego 
mięsa i duŜej ilości róŜnych warzyw. Polecam korzystanie z własnych ulubionych potraw, 
jednakŜe po uprzednim zrównowaŜeniu pięcioma smakami oraz z uwzględnieniem 
odpowiednich przypraw i ziół  

 
 

Reguły przygotowywania rosołów i zup na mięsie lub kościach 

 

Przygotowując rosoły i zupy na mięsie i kościach naleŜy przestrzegać następujących 
reguł: 
^ zupy moŜna gotować na wywarach mięsnych lub nie, decyzja naleŜy do nas równieŜ w 
kwestii, jak duŜy kawałek mięsa wykorzystamy, najlepiej jednak, by nie był zbyt duŜy 
^ na mięsie kurczaka nie gotujemy zup kwaśnych 
^ mięso i kości cielęce lub wolowe wkładamy do wrzątku z tymiankiem 
^ mięso lub kości wieprzowe wkładamy do zimnej wody lub wkładamy do wrzątku, do 
którego dodaliśmy tymianku, kminku i imbiru 
^ mięso i kości baranie wkładamy do wrzątku 
^ mięso lub kości indycze wkładamy do wrzątku po dodaniu tymianku i kminku 
^ mięso lub kości kurczaka wkładamy do zimnej wody lub do wrzątku po dodaniu 
kminku, imbiru i soli 
^ mięso gęsi wkładamy do wrzątku z tymiankiem  

 
 

Kolacje 

 

Co jemy na kolacje? 
SpoŜywamy wszystko POZA surowymi owocami i surówkami, kwaśnymi sałatkami, 
kwaśnymi zupami, serami, jogurtami owocowymi i słodyczami.  
Mogą to być sałatki jarzynowe, wędliny na ciepło, pasty rybna, jajka, kanapki z 
wędlinami z dodatkiem cebuli i pieprzu, wszystkie cieple potrawy, pizze, galarety mięsne 
 
Wieczorem i przed snem unikamy zimnych napojów  

 
 

Obiady 

 

Pamiętajmy: 
^ kurczaków, ryb nie łączymy z makaronem, kwaśnymi zupami, surówkami, surowymi 
owocami, kiszonymi ogórkami i kapustą oraz słodyczami 
^ Ŝadnych mięs nie łączymy z surówkami i zimnymi napojami 
^ surówki łączymy z ziemniakami i kaszami, ale bez mięs 
^ fasoli i soi nie łączymy z kiszoną kapustą i ogórkami, surówkami, surowymi owocami, 
kurczakami, rybami i słodyczami 
^ kasze i ryŜ do drugich dań wypiekamy zawsze w piekarniku 
^ obiady gotujemy na 2 dni, a przechowując w lodówce moŜemy być spokojni o ich 
zawartość odŜywczą 

^ obiady nie musza być dwudaniowe, jedno danie moŜemy przeznaczyć na kolację 
^ dla małych dzieci waŜniejsza jest gęsta zupa jarzynowa aniŜeli drugie danie  

 
 

Śniadania 

 

Co moŜemy jeść na śniadanie? 
Śniadania powinny być urozmaicone i zawsze cieple. Wybieramy to, co będzie nam 
najbardziej słuŜyło i na co mamy ochotę. Podajemy zupy śniadaniowe, róŜne rodzaje 
pieczywa, grzanki, dŜemy (najlepiej własnej roboty), twaróg ze śmietaną i pieprzem, 
serek śniadaniowy, jajka na miękko, jajka na bekonie, keczup swojej roboty, plasterek 
pomidora i rzodkiewki w sezonie, szczypiorek, sałatkę jarzynową, grzane wędliny i 
pasztety. Do wędlin i pasztetów uŜywamy musztardy. 
Starajmy się nie popijać śniadania Ŝadnym napojem. Napoje, tzn. kawa naturalna, 
zboŜowa lub herbaty, pijemy tuŜ po przebudzeniu. 
 
Czego NIE jemy na śniadanie? 
Nie jemy surowych owoców, soków, jogurtów owocowych, surówek, unikamy mleka i 
nadmiaru serów.  

 
 

WyposaŜenie kuchni w podstawowe produkty 

 

Aby nasza praca w kuchni była przyjemna, abyśmy mogli realizować nasze chwilowe 
fantazje, potrzebne jest stale wyposaŜenie kuchni w podstawowe produkty. 
 
Przyprawy i zioła 
bazylia, tymianek, oregano, rozmaryn, cząber, estragon, majeranek, szałwia, 
czarnuszka, gorczyca, kminek, kolendra mielona, papryka słodka i ostra, ziele angielskie, 
liść laurowy, gałka muszkatołowa, cynamon, goździki, kardamon, kurkuma, szafran, 
pieprz (biały, czarny, zielony, róŜowy, cayenne, ziołowy), chili, imbir oraz przyprawa Pięć 
Smaków 
 
Napoje 
zioła na herbaty - lukrecja, tymianek, anyŜ, lipa, nagietek, rumianek, mięta, herbata z 
owoców leśnych (ale bez mięty) 
 
kawa naturalna, zboŜowa i kakao 
 
miód rzepakowy i wielokwiatowy 
 
Tłuszcze 
oliwa z oliwek, oleje (rzepakowy lub sojowy i słonecznikowy), masło, smalec 
 
majonez 
 
Kasze 
płatki owsiane, kasza jęczmienna, jaglana, gryczana, kukurydziana, ryz ciemny i biały, 
kasza manna, kuskus 
 
Maki i makarony

 

mąka pszenna tortowa, krupczatka, razowa, mąka kukurydziana, mąka ziemniaczana, 
makarony według upodobań 
 
Miesa 
dobrze jest mieć w lodówce tygodniowy zapas róŜnych rodzajów mięs, np. wieprzowina, 

wołowina, indyk, kurczak, cielęcina, mięsa z kością, boczek wędzony lub bekon 
 
Warzywa 
cebula i czosnek powinny być w kuchni stale. W lodowce przechowujemy zawsze kilka 
marchewek, pietruszkę, kawałek kapusty, por, seler. Oprócz tego w domu powinny być 
groch, soczewica i fasola 
 
WEGETA (Kucharek) - powinna być w kuchni, ale uŜywanie jej nie jest konieczne, decyzja 
naleŜy do gotującego. Nie powinno się uŜywać wegety w duŜych ilościach  

 
 

Jak wrzucamy kolejne smaki potrawy do garnka 

 

W praktyce polega to na ściśle określonej kolejności dodawania produktów (smaków), z 
których ma powstać potrawa. W przypadku potraw gotowanych i duszonych produkty o 
róŜnych smakach wrzucamy do garnka w odstępach około 1 minuty. Produkty w jednym 
smaku moŜemy wrzucić jednocześnie. Jeśli musimy doprawić potrawę, nie moŜemy 
zakłócić przy tym reguły Pięciu Przemian, a wiec brakujące ogniwa wypełnić po prostu 
szczyptą potrzebnych smaków. 
 
Przykład: ugotowana zupa wymaga dodatkowego przyprawienia pieprzem i solą, a 
dodawanie produktów skończyliśmy na zieleninie (smak kwaśny). NaleŜy wiec dodać 
odrobinę wrzątku lub tymianku (smak gorzki) oraz odrobinę masła lub kminku (smak 
słodki) i dopiero wówczas sypiemy odpowiednią ilość pieprzu (smak ostry) i soli (smak 
słony) 

Zawsze muszą wystąpić wszystkie smaki: 

kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - ... 
gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - ... 
słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - ... 
ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ... 
słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - słony - kwaśny - gorzki - słodki - ostry - ...