Laboratorium Podstaw Elektroniki i Miernictwa

Badanie pamięci operacyjnej RAM

Rok:

Kierunek:

data wykonania ćwiczenia:

data oddania sprawozdania:

Wykonał:

Cel ćwiczenia:

Celem ćwiczenia jest:

  1. zbadanie podstawowych źródeł pamięci półprzewodnikowych

  2. zbadanie działania MSI(TTL), 64-bitowej komórki pamięci

Teoria

Półprzewodnikowe pamieci RAM (Random Access Memories) wykorzystują przerzutniki bistabilne typu R-S jako elementy ich budowy. Przez użycie wielobramkowych wejść determinujących działanie przerzutników, umieszczone w pamięci przerzutniki mogą być losowo wybierane z informacją zapisywaną lub odczytywaną pod kontrolą zewnętrzną.

Pamięci użyte w tym ćwiczeniu umożliwiają wprowadzane danych do każdej komórki na podstawie logiki „dodatniej”,lecz informacja z nich odczytywana jest oparta na logice „ujemnej”. Taka sytuacja jest analogiczna jak w przypadku wprowadzania informacji równoległej do rejestrów przesuwnych.

Wyposażenie stanowiska ćwiczeniowego

- zasilacz stabilizowany + 5V

- oscyloskop dwukanałowy (kalibracja dc)

- układ 7400 (poczwórna dwuwejsciowa bramka NAND)

- układ 7403 (poczwórna dwuwejsciowa bramka NAND z otwartym kolektorem)

- układ 7489 - 64-bitowa pamięć RAM

- rezystory: 680 0x01 graphic
10% Ohm, 5.6 0x01 graphic
10% kOhm

- diody LED

- układ 10-ciu przełączników

Przebieg ćwiczenia

a) Dwu-bitowa komórka pamięci RAM

Zrealizować układ według Schematu 1.

0x01 graphic

Schemat 1. Dwu-bitowa pamięć RAM

Wstępnie wszystkie przełączniki muszą być zerowane (ground). Aby pamięć funkcjonowała informacja najpierw musi być zapisana (write) do komórki celem jej przechowana, a następnie może być z niej odczytana (read).

  1. zapis informacji do komórki

- wybrać miejsce zapisu informacji: komórka A (cell A) lub komórka B (cell B)poprzez przełączenie przełącznika (write select WA, lub write select WB) na pozycję zasilanie +5 V.

- zapis wartości (poziomu) informacji (0 lub 1) do komórki przez podłaczenie odpowiedniego przełącznika W0 lub W1 na pozycję zasilanie +5 V. Jeden i tylko jeden przełącznik Write może być podłączony do zasilania +5 V. Uwaga: tylko jeden bit (A lub B) i tylko jeden poziom (0 lub 1) może być zapisany w konkretnym czasie.

- po zapisaniu informacji do komórki pamięci, wszystkie przełączniki write select i write przełączyć na zero (ground)

- bit A zachowany jako 1 logiczna powoduje na wyjściu „wybór 1” napięcie mniejsze niż +0.5 V a na wyjściu „wybór 0” napięcie większe niż +2.5 V. Bit A zachowany jako 0 logiczne powoduje na wyjściu „wybór 1” napięcie wyższe niż +2.5 V a na wyjściu „wybór 0” napięcie mniejsze niż +0.5 V.

- celem odczytania zachowanej w komórce pamięci informacji należy przełączyć odpowiedni przełącznik Read Select (RA lub RB) na zasilanie +5 V (tylko 1 przełącznik może być podłączony do zasilania). Po wykonaniu powyższej czynności obserwacja poziomu napięcia na wyjściach „wybór 1” i „wybór 0” pozwala na identyfikację zapisanej informacji w komórce. Po odczytaniu zapisanej informacji w komórce należy przełączyć przełączniki Read Select do pozycji zero (ground).

Wypełnić poniższą Tabelę 1. według podanych wartości wejściowych.

WRITE

A

B

READ

Bit A

Bit B

A

B

Wybór 1

Wybór 0

Wybór 1

Wybór 0

1

0

0

0

0

2

0

1

0

1

3

1

0

1

0

4

1

1

1

1

Każda pozycja w tabeli musi być realizowana w danym czasie. Pozycja A i B przedstawiają wartości na wyjściach przerzutników bistabilnych R-S, odpowiadającym odpowiednim komórkom pamięci.

  1. 64-bitowa komórka pamięci RAM (7489)

Układ 7489 jest pamięcią RAM zorganizowaną w słowa o długości 16 bitów w tablicy 4-ro bitowej. Celem zredukowania ilości wejść adresowych, koniecznych do zaadresowania słów 16-to bitowych, słowa te są adresowane poprzez cztery binarne wejścia adresowe (DCBA). Wyjścia układu, są typu o otwartym kolektorze celem umożliwienia rozbudowy pamięci. Układ 7489 ma da rodzaje wejść, memory enable (ME) oraz write enable (WE), tak jak pokazano w poniższej tablicy.

ME pin 2

WE pin 3

Działanie

Stan na wyjściach

L

L

Zapis

Uzupełnianie impulsów danych

L

H

Odczyt

Uzupełnianie wybranych słów binarnych

H

L

Zakaz przetrzymywania

wysoki

H

H

Brak działania

0x01 graphic

Celem aktywowania pamięci należy postępować według poniższej procedury:

  1. ME i WE przełączyć na zasilanie +5 V

  2. Zapis informacji do wybranej lokalizacji pamięci

  1. wybrać lokalizacje pamięci DCBA

  2. wprowadzić informację do wejść D4 - D0

  3. ustawić ME i WE w pozycji zero (ground)

  4. ustawić ME i WE na zasilanie +5 V

  1. Odczyt zapisanej informacji zapisanej w określonej lokalizacji pamięci

  1. wybrać lokalizację komórki w pamięci DCBA

  2. ustawić ME w pozycji zero (ground) a WE w pozycji zasilanie + 5V

  3. odczytać informację z wyjść S4 - S0

  4. ustawić ME i WE na zasilanie +5 V celem zakończenia odczytu

Uwaga: kroki b3 i b4 muszą być wykonane dla każdego kroku zapisu

  1. celem otrzymania wstępnych losowych informacji wejściowych (bez wcześniejszego przechowania w komórkach informacji) należy:

  1. wybrać lokalizację pamięci DCBA

  2. zastosować losowe informacje do wejść D4 - D0

  3. ustawić ME na zasilanie +5 V i WE na pozycję zero (ground)

  4. odczytać informację z wyjść S4 - S0

  5. ustawić ME i WE na zasilanie +5 V celem zakończenia odczytu

W niniejszej procedurze ćwiczeniowej zakładamy logikę dodatnią, w której jedynka logiczna występuje dla napięcia > +2.5 V, a dla zera logicznego < +0.5 V. Zapisywać zmierzone napięcia jako „1” i „0”

Przebieg ćwiczenia

  1. Testowanie prawidłowości działania pamięci

  1. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V zanim Vcc na pinie 16 układu podłączymy do zasilania.

  2. wybrać lokalizację pamięci DCBA = 1011

  3. odczytać wstępnie zachowane informacje (ME = 0 V, WE = +5 V)

S4S3S2S1 =...................................

  1. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V

  2. zapisać informację DCBA = 0110 (ustawić ME = 0 V, WE = +5 V)

  3. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V

  4. odczytać informację zachowaną w pamięci (ME = 0 V, WE = +5 V)

S4S3S2S1 =...................................

  1. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V

  2. odczytać ponownie zachowaną informacje (ME = 0 V, WE = +5 V)

S4S3S2S1 =...................................

  1. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V

  2. Odłaczyć zasilanie +5 V z pinu 16 na układzie. Powtórnie połaczyć zasilanie +5 V do pinu 16 i odczytac ponownie achowne informacje (ME = 0 V, WE +5 V)

S4S3S2S1 =...................................

  1. ME i WE ustawić na zasilanie +5 V

  1. 7489 binarny przetwornik kodu Gray'a

Wejściowe informacje przechowane w komórkach pamięci są uzupełnieniem kodu Gray'a dla liczb binarnych odpowiadającym lokalizacjom w pamięci. Zmiana lokalizacji pamięci (wejścia adresowe) może nastąpić tylko wtedy, kiedy ME i WE są zasilane napięciem +5V, w przeciwnym wypadku nastąpi utrata informacji wcześniej zapisanej.

Wypełnić poniższą tabelę, dla danych zawartych w kolumnach A i B

Tabela 2.

A

B

C

Adres

Dane do zachowania D4D3D2D1

Dane zapisane S4S3S2S1

Binarny DCBA

0

0000

1111

1

0001

1110

2

0010

1100

3

0011

1101

4

0100

1001

5

0101

1000

6

0110

1010

7

0111

1011

8

1000

0011

9

1001

0010

10

1010

0000

11

1011

0001

12

1100

0101

13

1101

0100

14

1110

0110

15

1111

0111

Rezultaty

Korzystając z dodatniej logiki „1” >+2.5 V i „0” <+0.5 V i wartości wyjściowych zdefiniowanych poprzez „bit A zachowany jako 1 logiczna powoduje na wyjściu „wybór 1” napięcie mniejsze niż +0.5 V a na wyjściu „wybór 0” napięcie większe niż +2.5 V. Bit A zachowany jako 0 logiczne powoduje na wyjściu „wybór 1” napięcie wyższe niż +2.5 V a na wyjściu „wybór 0” napięcie mniejsze niż +0.5 V” na podstawie Tabeli 1 wypełnić poniższą Tabelę 3.

Zapisany (stored)

Odczytany

Bit A

Bit B

Bit A

Bit B

1

0

0

2

0

1

3

1

0

4

1

1