TEMAT 1:PRZYGOTOWANIE DO UŻUCIA ŚRODKÓW PRZYMUSU

Przymus bezpośredni uprawnienie nadane odpowiednim organom (podmiotom) przez ustawę i akty wykonawcze do niej, na mocy których w przewidzianych przez prawo sytuacjach istnieje możliwość fizycznego odziaływania na…………

Podstawy prawne użycia śpb:

• Art. 16 ustawy o Policji z dnia 06-04-1990r.

• Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17-09-1990r. w sprawie określenia przypadków oraz warunków i sposobów użycia przez policjantów śpb.

Podstawy faktyczne użycia śpb: Policjanci podejmują i realizują czynności służbowe w związku z określonymi zdarzeniami, sytuacjami naruszającymi porządek prawny i zasady współżycia społecznego. Mogą to być także inne czyny lub znienacka nie działania przez człowieka zagrażające życiu bądź zdrowiu ludzi, mienia oraz godności człowieka.

W razie niepodporządkowania się wydanym przez Policję poleceniom mogą oni użyć śpb (art.16 ustawy o Policji)

Policjanci mogą używać śpb w określonym celu (jeżeli jest to niezbędne)

Podstawy faktyczne użycia śpb (przesłanki szczegółowe):

• Zmuszenie do wykonania polecenia;

• Pokonanie biernego oporu;

• Pokonanie czynnego oporu;

• Odparcie czynnej napaści;

• Odparcie zamachu na życie, zdrowie lub mienie;

• Przeciwdziałanie niszczeniu mienia.

Rodzaje śpb:

• Siła fizyczna w postaci chwytów obezwładniających oraz podobnych technik obrony lub ataku;

• Urządzenie w postaci kajdanek, prowadnic, kawtanów bezpieczeństwa, pasy i siatki obezwładniające, paralizatory elektryczne, kolczatek drogowych i innych przeszkód uniemożliwiających zatrzymanie pojazdu;

• Chemiczne środki obezwładniające;

• Pałki służbowe: zwykłe, szturmowe, wielofunkcyjne i teleskopowe;

• Wodne środki obezwładniające;

• Psy i konie służbowe;

• Pociski niepenetracyjne, miotane z broni palnej.

Jeżeli śpb okażą się niewystarczające lub nie jest to możliwe, policjant ma prawo użycia broni palnej.

Czynna napaść ( art. 233 KK) 10 lat więzienia za napaść na policjanta.

Niebezpieczne narzędzia obok broni palnej, gazowej i tzw. białej może być materiał wybuchowy, nóż, łom, kij, łańcuch, kamień, butelka albo inny przedmiot, którego użycie stwarza zagrożenie dla życia, zdrowia lub wolności człowieka.

Czynny opór użycie przemocy lub groźby bezprawnej w celu zmuszenia policjanta do zaniechania prawnej czynności służbowej.

Bierny opór przeciwstawianie się wykonaniu prawnego żądania funkcjonariusza, przejawianie bez użycia wobec niego przemocy lub groźby.

Obrona konieczna- zamach polega na odpieraniu bezpośredniego i bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro chronione prawem (publiczne lub dobro jednostki). Jest to każdy czyn dgodzący w dobro pozostające pod ochroną prawa (życie, zdrowie ludzkie lub mienie).

Stan wyższej konieczności polega na poświęceniu jednego dobra w celu ratowania drugiego.

Znamiona:

• Niebezpieczeństwo grożące dobru prawnemu;

• Działanie w celu uchylenia tego niebezpieczeństwa.

Zatrzymany to osoba, która dopuściła się czynu zabronionego przestępstwa lub wykroczenia.

Skazany to osoba wobec której sąd wydał prawomocny wyrok skazyjący.

Czyn karalny to czyn zabroniony przez ustawę jako: przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, wykroczenia określone w art.: 51, 69, 74, 76, 85…… Kodeksu Wykroczeń.

Zasady użycia śpb:

• Zasada celowości w konkretnym celu może być środek użyty, odpowiadającej potrzebie;

• Zasada ostrzeżenia;

• Zasada niezbędności nakazuje stosowanie przymusu tylko w granicach niezbędnych do usunięcia zagrożeń;

• Zasada minimalizacji skutków policjant powinien stosować śpb w taki sposób aby osiągnąć podporządkowanie się wydanym na podstawie prawa poleceniom.

Czynności przed użyciem śpb:

• Wezwać osobę do zachowania zgodnego z prawem;

• Uprzedzić osobę o zastosowaniu śpb.

Siłę fizyczną stosuje się:

• W celu obezwładnienia osoby;

• Odparcia czynnej napaści;

• Zmuszenia do wykonania polecenia.

Kajdanki lub prowadnice stosuje się wobec:

• Osób skazanych;

• Tymczasowego aresztowania;

• Zatrzymania.

Fakultatywne w celu udaremnienia ucieczki albo zapobiegania czynnej napaści lub czynnemu oporowi.

Obligatoryjne na polecenie sądu lub prokuratora.

Kajdanki lub prowadnice stosuje się w celu częściowego unieruchomienia kończyn górnych osoby wobec której stosuje się ten środek. Stosuje się wobec wieku powyżej 17 lat z wyjątkiem nieletnich w wieku powyżej 15 lat podejrzanych o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu.

Paralizatory elektryczne można stosować w celu obezwładnienia osoby niepodporządkowującej się poleceniom policjanta.

Polecenie zastosowania kaftana bezpieczeństwa i pasów wydaje min. Komendant Główny Policji.

Kolczatka drogowa może być stosowana przez umundurowanego policjanta do zatrzymania pojazdu.