Seminarium 2 INFORMACJE O ZDROWIU PUBLICZYNYM 11III2011

1. Podstawowe zadania ZP

(zawarte są w dokumencie międzyregionalnego zespołu ekspertów ZP z 1995r.)

1. monitorowanie stanu zdrowia i rozwój informacji zdrowotnej

2. ochrona przed zagrożeniami środowiska życia

3. promowanie prozdrowotnego stylu życia i edukacja zdrowotna

4. ustalenie programów zdrowotnych i prowadzenie polityki zdrowotnej

polityka zdrowotna- jest jedną z gałęzi polityki społecznej obok edukacji, polityki socjalnej, polityki zabezpieczenia społecznego (emerytury i renty) i kultury. Określa cele funkcjonowania systemu ochrony zdrowia, zajmuje się tworzeniem prawa o dba o odpowiednie środki finansowe.

Na politykę zdrowotną mają wpływ

- przemiany demograficzne

- mobilność ludzi- przemieszczanie się

- nierówności społeczne

- różnice kulturowe i ekonomiczne

Konkretyzacją polityki zdrowotnej są programy zdrowotne np. narodowy program zdrowia

5. zapobieganie chorobom zakaźnym, niezakaźnym oraz urazom

6. tworzenie regulacji prawnych w odniesieniu do zdrowia

7. ocena efektywności i standaryzacja stosowanych technologii w ochronie zdrowia

8. kształcenie kadr

9. badania naukowe

10. ochrona zdrowia pracujących

11. uregulowanie świadczeń zdrowotnych dla wybranych grup np.:

- kobiet w ciąży

-osób starszych

- dzieci

(wyżej wymienionymi zasadami specjaliści z ZP zajmują się na skalę międzynarodową, państwową i samorządową)

2. Komu potrzebne są informacje o ZP

- osobom kształcącym się na kierunkach związanych z ZP

- osobom czynnym zawodowo np. lekarzom

- osobom kierującym i zarządzającym instytutami publicznymi

- osobom decydującym o kształcie polityki zdrowotnej

3. Źródła informacji o ZP

- statystyki; głównie urząd statystyczny

- badania naukowe

- badania przesiewowe

- sondaże opinii publicznej (OBOP), CBOS

- instytuty badawcze np. KCDsA

4. Organizacje międzynarodowe zajmujące się ZP

- Światowa Organizacja Zdrowia

Powstała w 1945r. i jest wyspecjalizowaną agendą ONZ do spraw zdrowia. 196 państw należy do WHO. Najważniejszym organem jest zgromadzenie ogólne, w skład którego wchodzi po trzech przedstawicieli z każdego państwa – 1 państwo = 1 głos. Zgromadzenie ogólne wytacza kierunki działań WHO

- finansowanie WHO

5 największych państw płaci 80% kosztów. USA wpłaca 20% budżetu WHO, Polska daje 0,19%

5. Działania WHO w ZP

1. Działania na szczeblu centralnym

- świadczenia epidemiologiczne (głównie przepisy sanitarne)

- standaryzacja (ujednolicenie)

• Klasyfikacja przyczyn zgonów

• Porównywalność leków

- szerzenie wiedzy

• Ujednolicenia nazewnictwa

• Szkolenie kadr

• Wykonywanie raportów

2. Świadczenia dla rządów

-konsultacje

- środki finansowe i sprzęt przekazywane przez WHO dla danego kraju (często WHO współpracuje z FAO, UNESCO, UNICEF)

6. Na terenie Europy sprawami zdrowia w perspektywie międzynarodowej zajmują się Rada Europy i UE. Zajmują się:

- ujednolicenie procedur medycznych

- ujednolicenie nazw leków i procesów chemicznych

- ujednolicenie dyplomów (UE)

- działania w zakresie uzależnienia (RE)

- regulacje w sprawie krwi i krwiodawstwa (RE)

• uregulowania dotyczące eksperymentów genetycznych – zakaz kolonowania (jedyny na świecie)

• przepływ pacjentów i świadczeń (UE)

7. Jednym z podstawowych zadań ZP jest walka z nierównościami w zdrowiu, są to różnice w stanie zdrowia wynikające z :

• czynników społecznych (miejsce i warunki zamieszkania, dochód, zatrudnienie, edukacja, wychowanie),

• czynników biologicznych (płeć)

• genetycznych (podatność na niektóre choroby)

Płeć jako powód nierówności w zdrowiu. Kobiety często zajmują niższe pozycje społeczne, mając lepsze wykształcenie niż mężczyźni. Kobiety gorzej zarabiają, pełnią podwójne role społeczne (pracują w pracy i domu). Kobiety żyją dłużej (w Polsce różnica wynosi 8 lat), ale częściej dotknięte są dolegliwościami zdrowotnymi, częściej korzystają z usług medycznych.

W Polsce przed 1989r. Wykształcenie było czynnikiem nierówności w zdrowiu a obecnie jest to dochód.