JEZUS CHRYSTUS – PRAWDZIWY 

BÓG 

I PRAWDZIWY CZŁOWIEK

BÓG CZY CZŁOWIEK? 
KIM JEST CHRYSTUS? 

Kiedy wszedł do łodzi, podążyli za Nim 
Jego uczniowie. Zerwał się wtedy sztorm 
na jeziorze, tak że łódź zalewały fale. On 
tymczasem spał. Zbliżywszy się obudzili 
Go mówiąc: "Panie, ratuj, giniemy". 
Odpowiedział im: "Dlaczego przerażeni 
jesteście, małej wiary?" Potem wstał, 
upomniał wichry i jezioro i nastała wielka 
cisza. Zdziwieni ludzie mówili: "Kim On 
jest, że nawet wichry i jezioro są Mu 
posłuszne?„

(Mt 8,23-27)

To pytanie nurtowało nie tylko uczniów Jezusa, 
ale także tych, którzy żyli kilkaset lat po Nim. 
Także i my szukamy na nie odpowiedzi.

Ariusz twierdzi:

•

Syn zrodzony odwiecznie jest doskonałym 
stworzeniem. Nie jest Bogiem w ścisłym 
sensie, a więc:

•

nie jest wolny od niedoskonałości,

•

podlega Bogu,

•

nie zna woli Ojca.

•

Syn Boży pochodzi z nicości i jest z innej 
substancji niż Ojciec.

•

Skoro został zrodzony, to był czas, kiedy nie 
istniał.

•

Jest synem jedynie z łaski przybrania – jest 
jednym ze stworzeń.

ARIANIZM

•

Zwołany przez pap. Sylwestra I na prośbę 
cesarza Konstantyna I

•

Ustalenia: 

•

Nauka o bóstwie Jezusa: 

•

Jest zrodzony, a nie stworzony.

•

Syn Boży jest współistotny Bogu Ojcu. 

•

Odrzucenia poglądów Ariusza (kapłan z 
Aleksandrii).

I SOBÓR W NICEI (325)

Wierzymy w jednego Boga, (…) i w 
jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna 
Bożego, zrodzonego z Ojca, 
Jednorodzonego, tj. z istoty Ojca, Boga z 
Boga, światłość ze światłości, Boga 
prawdziwego z Boga prawdziwego, 
zrodzonego, nie stworzonego, 
współistotnego Ojcu, przez którego 
wszystko się stało, co w niebie i co na 
ziemi, który zstąpił dla nas, ludzi, i dla 
naszego zbawienia, przyjął ciało i stał się 
człowiekiem, został umęczony i 
zmartwychwstał trzeciego dnia, wstąpił do 
nieba, przyjdzie sądzić żywych i 
umarłych…

Symbol (wyznanie wiary) nicejski

NESTORIANIZM

Nestoriusz (mnich z Antiochii, 
później biskup Konstantynopola) 
widział w Chrystusie osobę ludzką 
połączoną z Osobą Boską Syna 
Bożego.

natura = osoba

I SOBÓR W EFEZIE (431)

•

Zwołany przez pap. Celestyna I na prośbę 
cesarza Teodozjusza II

•

Ustalenia: 

•

Jezus to jedna z trzech osób boskich. 

•

Nie można mówić, że są w Nim dwie 
osoby: boska i ludzka. 

•

Konsekwentnie Maryi - Matce Jezusa - 
przysługuje tytuł Bogarodzica; 

•

Odrzucenie poglądów Nestoriusza.

"Słowo, jednocząc się przez unię 
hipostatyczną z ciałem ożywianym duszą 
rozumną, stało się człowiekiem” (św. Cyryl 
Aleksandryjski). Człowieczeństwo 
Chrystusa nie ma innego podmiotu niż 
Boska Osoba Syna Bożego, który przyjął 
je i uczynił swoim od chwili swego 
poczęcia.

MONOFIZYCI

Natura ludzka jako taka przestała 
istnieć w Chrystusie, gdyż została 
przyjęta przez Boską Osobę Syna 
Bożego.
Część Boska Chrystusa całkowicie 
przejęła, stała się dominująca nad 
częścią ludzką. Jezus był człowiekiem 
o naturze boskiej.

SOBÓR W CHALCEDONIE (451)

•

Zwołany przez pap. Leona Wielkiego 
(czasy cesarza Marcjana)

•

Ustalenia: 

•

Nauka o dwóch naturach w Boskiej 
Osobie Jezusa Chrystusa. 

•

Odrzucenie poglądów monofizytów.

UNIA HIPOSTATYCZNA

Kościół naucza, że w Jezusie 
istnieje nadzwyczajne i jedyne 
połączenie dwóch natur, 
określane jako unia hipostatyczna. 
Dzięki tej unii obie natury: boska i 
ludzka są zjednoczone w jednej 
Osobie Słowa, "bez zmieszania, 
bez zmiany, bez rozdzielenia i 
rozłączenia".

Bez zmiany natur (immutabiliter gr. 
atreptos) to znaczy spotkanie ze sobą 
natury boskiej i ludzkiej w Jezusie 
Chrystusie nie zmieniło w żaden 
sposób ani ludzkiej, ani boskiej 
natury. Każda pozostała sobą z 
właściwymi dla siebie 
właściwościami.

Bez zmieszania (inconfuse gr. 
asynchytos) to znaczy obydwie 
natury Jezusa Chrystusa po 
zjednoczeniu nie uległy pomieszaniu 
ze sobą. Nie powstała więc jakaś 
trzecia bosko-ludzka natura. 
Pozostały dwie odrębne natury, 
boska i ludzka, a każda z nich 
zachowała specyficzne dla siebie 
właściwości.

Bez rozdzielenia (indivise gr. 
adairetos) to znaczy mimo obecności 
dwóch natur w Jezusie Chrystusie po 
wcieleniu nie było dwóch osób, lecz 
jedna Jezusa Chrystusa, w której 
spotkało się ze sobą bóstwo i 
człowieczeństwo. Nie wolno więc 
rozdzielać Jezusa Chrystusa Boga od 
Jezusa Chrystusa człowieka.

Bez rozłączenia (inseparabiliter gr. 
achoristos) to znaczy, że 
po wniebowstąpieniu Jezusa 
Chrystusa natura ludzka nie 
odłączyła się od boskiej. Tak 
więc Jezus Chrystus również po 
wniebowstąpieniu pozostał w pełni 
Bogiem i w pełni człowiekiem.

V SOBÓR W KONSTANTYNOPOLU 
(553)

Po Soborze Chalcedońskim niektórzy uważali 
ludzką naturę Chrystusa za jakiś rodzaj 
podmiotu osobowego.

Sobór orzekł:
"Jest tylko jedna hipostaza (czyli osoba), którą 
jest nasz Pan Jezus Chrystus, Jeden z Trójcy 
Świętej. Wszystko w człowieczeństwie 
Chrystusa powinno więc być przypisywane 
Jego Osobie Boskiej jako właściwemu 
podmiotowi, nie tylko cuda, lecz także 
cierpienia, a nawet śmierć: "Nasz Pan Jezus 
Chrystus, który w swoim ciele został 
ukrzyżowany, jest prawdziwym Bogiem, 
Panem chwały i Jednym z Trójcy Świętej”.

SYMBOL NICEJSKO-
KONSTANTYNOPOLITAŃSKI

Wierzę…
w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego 
Jednorodzonego,
który z Ojca jest zrodzony przed wszystkimi wiekami.
Bóg z Boga, Światłość ze Światłości, Bóg prawdziwy z 
Boga prawdziwego.
Zrodzony, a nie stworzony, współistotny Ojcu, a przez 
Niego wszystko się stało.
On to dla nas ludzi i dla naszego zbawienia zstąpił z 
nieba.
I za sprawą Ducha Świętego przyjął ciało z Maryi 
Dziewicy i stał się człowiekiem.
Ukrzyżowany również za nas pod Poncjuszem Piłatem 
został umęczony i pogrzebany.
I zmartwychwstał trzeciego dnia, jak oznajmia Pismo.
I wstąpił do nieba; siedzi po prawicy Ojca.
I powtórnie przyjdzie w chwale sądzić żywych i 
umarłych,
a królestwu Jego nie będzie końca…

Natura 

ludzka

Natura 

ludzka

Natura 

Boska

Natura 

Boska

Wcielenie Syna Bożego

Jedna 
osoba

Ponieważ w tajemniczym zjednoczeniu 
Wcielenia "przybrana natura nie uległa 
zniszczeniu”, Kościół doszedł w ciągu 
wieków do wyznania pełnej rzeczywistości 
ludzkiej duszy Chrystusa, z jej działaniami 
rozumu i woli, oraz Jego ludzkiego ciała. 
Równocześnie jednak za każdym razem 
musiał przypominać, że ludzka natura 
Chrystusa należy na własność do Boskiej 
Osoby Syna Bożego, przez którą została 
przyjęta. Wszystko to, kim On jest, i to, co 
czyni w niej, należy do "Jednego z Trójcy". 
Syn Boży udziela więc swojemu 
człowieczeństwu swojego osobowego 
sposobu istnienia w Trójcy. Zarówno w 
swojej duszy, jak w swoim ciele Chrystus 
wyraża więc po ludzku Boskie życie Trójcy.

KKK 470

Syn Boży... ludzkimi rękoma 
pracował, ludzkim myślał umysłem, 
ludzką działał wolą, ludzkim sercem 
kochał, urodzony z Maryi Dziewicy, 
stał się prawdziwie jednym z nas, we 
wszystkim do nas podobnym oprócz 
grzechu.

Sobór Watykański II, Gaudium et spes, 22.