background image

NATURALNE SPOSOBY 

POZNANIA BOGA

background image

BÓG

PRZYJĘCIE

ODRZUCE

NIE

background image

PRZYJĘCIE 

BOGA 

(POZNAWANIE)

NATURALNE

NADPRZYRODZ

ONE

background image

NATURALNE POZNANIE 

BOGA

• CZYM POZNAJEMY?
• GDZIE ZACHODZĄ PROCESY 

MYŚLOWE?

• CO NAS OTACZA?

background image

CZYM POZNAJEMY

• WZROK
• SMAK
• DOTYK
• WĘCH
• SŁUCH

background image

POZNANIE ZMYSŁOWE

• piękno i harmonia stworzonego 

świata

background image

„Głupi [już] z natury są wszyscy ludzie, którzy nie poznali 

Boga: z dóbr widzialnych nie zdołali poznać Tego, który 
jest, patrząc na dzieła nie poznali Twórcy, lecz ogień, wiatr, 
powietrze chyże, gwiazdy dokoła, wodę burzliwą lub światła 
niebieskie uznali za bóstwa, które rządzą światem. Jeśli 
urzeczeni ich pięknem wzięli je za bóstwa - winni byli poznać, 
o ile wspanialszy jest ich Władca, 
stworzył je bowiem Twórca piękności; a jeśli ich moc i 
działanie wprawiły ich w podziw - winni byli z nich poznać, o 
ile jest potężniejszy Ten, kto je uczynił. Bo z wielkości i piękna 
stworzeń poznaje się przez podobieństwo ich Stwórcę. Ci 
jednak na mniejszą zasługują naganę, bo wprawdzie 
błądzą, ale Boga szukają i pragną Go znaleźć. Obracają się 
wśród Jego dzieł, badają, i ulegają pozorom, bo piękne to, na 
co patrzą. Ale i oni nie są bez winy: jeśli się bowiem zdobyli 
na tyle wiedzy, by móc ogarnąć wszechświat jakże nie mogli 
rychlej znaleźć jego Pana? ” (Mdr 13, 1-9)

background image

"Albowiem gniew Boży ujawnia się z nieba na 

wszelką bezbożność i nieprawość tych ludzi, 
którzy przez nieprawość nakładają prawdzie pęta. 
To bowiem, co o Bogu można poznać, jawne jest 
wśród nich, gdyż Bóg im to ujawnił. Albowiem od 
stworzenia świata niewidzialne Jego przymioty - 
wiekuista Jego potęga oraz bóstwo - stają się 
widzialne dla umysłu przez Jego dzieła, tak że nie 
mogą się wymówić od winy. (Rz 1, 18-20_

background image

POZNANIE ROZUMOWE

• Zakład Pascala
• Postulat praktyczny Kanta

background image

Zakład Pacala

• Tak, ale trzeba się zakładać; to nie jest rzecz dobrowolna, 

zmuszony jesteś. Cóż wybierzesz? Zastanów się. Skoro 
trzeba wybierać, zobaczmy, w czym mniej ryzykujesz. 
Masz dwie rzeczy do stracenia: prawdę i dobro; i dwie do 
stawienia na kartę: swój rozum i swoją wolę, swoją wiedzę 
i swoją szczęśliwość, twoja zaś natura ma dwie rzeczy, 
przed którymi umyka: błąd i niedolę. Skoro trzeba 
koniecznie wybierać, jeden wybór nie jest z większym 
uszczerbkiem dla twego rozumu niż drugi. To punkt 
osądzony. A twoje szczęście? Zważmy zysk i stratę, 
zakładając się, że Bóg jest. Rozpatrzmy te dwa wypadki: 
jeśli wygrasz, zyskujesz wszystko, jeśli przegrasz, nie 
tracisz nic. Zakładaj się tedy, że "jest", bez wahania”.

background image

Zakład Pacala

• Stawiając na istnienie Boga, 

ryzykujemy niewiele, bo tylko jedno 
doczesne życie (i tak zostaniemy w 
pamięci jako dobrzy ludzie, 
przestrzegający zasad etycznych); 
jeśli zaś okaże się, iż mamy rację, to 
zyskujemy - wieczne życie i 
szczęście.

background image

Postulat praktyczny Kanta

• Stosunek wiary do rozumu opiera się 

na praktycznym charakterze. 
Nieśmiertelności duszy i istnienie 
Boga, człowiek przyjmuje nie na 
skutek poznania lecz na skutek 
potrzeby moralnej. Stąd wiara jest 
według Kanta wyłącznie potrzebą 
duszy, a nie produktem wiedzy.

background image

ODRZUCENIE BOGA

• Agnostycyzm
• Ateizm

background image

AGNOSTYCYZM

• γνώσις – wiedza, poznanie
• pogląd filozoficzny, według którego 

obecnie niemożliwe jest całkowite 
poznanie rzeczywistości

• rozum nie jest w stanie poznać tego, 

co nas otacza

background image

AGNOSTYCYZM

• Silny agnostycyzm – istnienia Boga 

nie można udowodnić w żaden 
sposób i nigdy nie uda się tego 
udowodnić.

• Słaby agnostycyzm – istnienie Boga 

jest obecnie niewiadome, lecz może 
stać się wiadome w przyszłości, 
dlatego na razie należy wstrzymać 
się z oceną.

background image

ATEIZM

• Θεός - Bóg
• pogląd odrzucający wiarę w Boga 

jako sprzeczną z rozumem i 
nienaukową 

• tłumaczy zjawiska świata bez 

odwoływania się do przyczyn 
nadnaturalnych

background image

ATEIZM

• nie jest on stanowiskiem niewiary, 

wręcz przeciwnie – jest stanowiskiem 
pełnym wiary, lecz w to, że nie ma 
Boga, że nie ma żadnej 
rzeczywistości poza tą, w której 
żyjemy.


Document Outline