background image

KUCHNIA STAROPOLSKA

background image

SPIS TREŚCI 

Historia kuchni staropolskiej 

Charakterystyka kuchni staropolskiej 

Przykładowe potrawy i przepisy 

background image

HISTORIA KUCHNI STAROPOLSKIEJ 

Dawna kuchnia polska, zwana dziś staropolska, jest 
słynna ze swych walorów smakowych i dobrego 
podania. Najstarsze potrawy, jak wynika to z opisów 
uczt oraz pamiętników z wybranych okresów 
historycznych, to potrawy związane z tradycja i 
przekazywane z pokolenia na pokolenie. Wiele z tych 
potraw przetrwało w różnych regionach kraju do dziś. 
Potrawy ludu to tylko część potraw typowych dla 
kuchni polskiej. Wiele z potraw, jakie przyrządzane 
były zwłaszcza na biesiadne stoły szlacheckie czy 
magnackie, kształtowała się niejednokrotnie na 
obcych wzorach.

background image

CHARAKTERYSTYKA KUCHNI STAROPOLSKIEJ 

Kuchnia staropolska i jej kucharze słynęli z 
przyrządzania smakowitych potraw z mięs, ryb, 
drobiu, warzyw, kasz i wielu innych produktów. 
Bogactwo ryb w rzekach i jeziorach, zwierzyny i 
ptactwa dzikiego w lasach, rozmaitość 
uprawianych zbóż, owoców i warzyw decydowało 
o zasobności i różnorodności potraw.

W kuchni staropolskiej zup jadało się mało, 
stanowiły one raczej dania śniadaniowe. Większą 
ich różnorodność i ilość wprowadzają do posiłków 
obiadowych kucharze XVIII wieku.

background image

Za najstarsze zupy uważa się rosoły, żur, kapuśniak, grochówkę.
Potrawy z kasz i mąki są uważane za najstarsze polskie potrawy. Gotowano z 
nich zawiesiste zupy, potrawy na gęsto, jako dodatek do dań mięsnych na 
sypko
, wypiekano i prażono w piecu, sporządzano różnego rodzaju pierogi 
gotowane, pieczone lub smażone z różnym nadzieniem.
Kuchnia staropolska do sporządzania potraw używała wielu różnorodnych 
warzyw. Tak duża rozmaitość pozwalała przypuszczać , że w dawnej kuchni 
polskiej jadano ich więcej niż obecnie. Warzywa gotowano w wodzie, na 
rosole, duszono w sosach, nadziewano, pieczono lub smażono. Bardzo często 
łączono z mięsem (bigosy), z kaszami, nabiałem i grzybami.
Osobną grupę stanowiły potrawy z ryb, drobiu i mięsa z których 
różnorodności i wykwintności kuchnia staropolska słynęła w całym regionie. 
Od najdawniejszych czasów spożywano ryby świeże, a także robiono z nich 
zapasy w postaci ryb solonych lub suszonych.
Najstarsze techniki stosowane do sporządzania potraw z mięsa i drobiu w 
kuchni małopolskiej to pieczenie, gotowanie i duszenie. Większość smażonych 
potraw pojawiła się dopiero w drugiej połowie XIX w. 

background image

ŻUR PO STAROPOLSKU

Potrzebne składniki:
- 1,5 litra wody,
- 0,5 litra zakwasu,
- pęczek włoszczyzny,
- 15 dkg boczku wędzonego,
- 4 – 5 pętek białej kiełbasy,
- 3 ziarna ziela angielskiego,
- 4 ziarna pieprzu czarnego,
- 1 liść laurowy,
- 3 – 4 ząbki czosnku
- 1 korzeń chrzanu,
- łyżka suszonego majeranku,
- sól, pieprz do smaku,
- kilka jajek ugotowanych na twardo.

W wodzie przez ok. 40 minut gotować boczek z włoszczyzną oraz przyprawami: 
ziele angielskie, pieprz, sól, liść laurowy. Wywar przecedzić, warzywa odrzucić, 
boczek pokroić w kostkę i wsypać z powrotem do wywaru. Dodać pętka białej 
kiełbasy, gotować na małym ogniu ok. 15 minut. Następnie wlać ok. 0,5 litra 
zakwasu, dodać czosnek przeciśnięty przez praskę, majeranek i świeżo potarty 
na tarce chrzan. Wymieszać i zagotować. Po zagotowaniu gotować jeszcze ok. 
5 minut, doprawić do smaku solą i pieprzem. Jeśli żur jest za rzadki podprawić 
go odrobiną mąki ze śmietaną. Jajka pokroić na połówki lub ćwiartki i nałożyć 
na talerze (pół jajka na talerz), zalać gorącym żurem koniecznie z porcją boczku 
i kiełbasy. 

background image

BIGOS MYŚLIWSKI 

Składniki: 2 Kostki Mięsne WINIARY 
1 kg kapusty kiszonej
50 g grzybów suszonych
1 kg mięsa z łopatki wieprzowej
2 duże cebule
400 g kiełbasy
2 łyżki koncentratu pomidorowego
10 śliwek suszonych
5 ziaren jałowca
1 łyżeczka majeranku
1 łyżeczka kminku
pieprz

Kapustę odcisnąć z nadmiaru soku. Zalać wodą i 
gotować do miękkości. Grzyby namoczyć, ugotować. 
Mięso pokroić w kostkę i podsmażyć, następnie dodać 
pokrojoną cebulę, jałowiec i Kostki Mięsne. Podlać 
szklanka wody i dusić do miękkości. Grzyby pokroić w 
paseczki, wodę zachować do bigosu. Do kapusty dodać 
mięso, pokrojoną kiełbasę, śliwki pokrojone w paseczki 
i koncentrat pomidorowy. Doprawić majerankiem i 
pieprzem. Kminek zaparzyć wrzącą wodą i przecedzić 
do bigosu. 

background image

Zrazy 
wołowe

 Schab 
pieczony ze 
śliwką 

background image

BIBLIOGRAFIA

http://www.restauracjacasablanca.pl/Ku
chnia-staropolska-50.html


Document Outline