II Wojna światowa 1939-1945,
największy w historii konflikt zbrojny, 1
września 1939-2 września 1945. Stronami
były państwa Osi (Niemcy, Włochy, Japonia
oraz ich sojusznicy: Węgry, Rumunia,
Słowacja, Bułgaria, Chorwacja i
Finlandia),oraz państwa koalicji
antyhitlerowskiej: Wielka Brytania, USA i
ZSRR wraz z koalicjantami. W wojnie
wzięło udział 61 na 67 wówczas
istniejących państw. Po obu stronach
walczyło 110 mln żołnierzy, zginęło 55
mln, 35 mln zostało rannych
II Wojna Światowa
Marsz Niemców na Europę
Atak na Westerplatte
• 1 września 1939 roku, salwa 280-cio mm dział
przybyłego do Gdańska z pokojową wizytą
niemieckiego pancernika "Schleswig Holstein"
rozpoczęła szturm piechoty na polską placówkę na
Westerplatte. Przez 7 dni załoga odpierała liczne
ataki od strony nasady półwyspu. Bombardowani z
powietrza i ostrzeliwani przez niemieckie działa i
moździerze, polscy żołnierze bronili się przez siedem
dni.
• 7 września wobec zdecydowanej przewagi
nieprzyjaciela i wyczerpania załogi, major
Henryk Sucharski podjął decyzję o kapitulacji. W
czasie tych walk poległo 15 polskich żołnierzy, wielu
było rannych. Straty niemieckie do dziś są nieznane.
Po kapitulacji, polscy żołnierze trafili do
niemieckich obozów jenieckich, gdzie przebywali do
1945 roku. Dziś żyje ich już tylko dziesięciu.
Wojna obronna Polski 1939, walki obronne wojsk polskich toczone od 1
września do 5 października 1939 przeciwko wojskom niemieckim i od 17
września przeciwko wojskom ZSRR. Wojna obronna Polski rozpoczęła II wojnę
światową 1939-1945. Mimo formalnego przystąpienia do wojny Anglii i Francji
(3 września), zachodni sojusznicy Polski nie włączyli się czynnie w toczące się
walki.
Warszawa w gruzach
Warszawa po oblężeniu przez Niemców w 1939 r.
Polskie Siły Zbrojne w 1939
Liczebność
i
wyposażenie
wojsk polskich na dzień 1
września 1939 roku: ok. 950
tys. żołnierzy, 4,3 dział, 870
czołgów
i
samochodów
pancernych.
Siły
lądowe
wspierała brygada lotnictwa
lądowego
i
brygada
myśliwska
(Brygada
Pościgowa) oraz lotnictwo
armijne
łącznie
400
samolotów.
Siły
morskie
składały
się
z
jednego
niszczyciela, 1 stawiacza min
i 5 łodzi podwodnych.
Wrzesień 1939, agresja
niemiecka
Dowódca armii niemieckiej
Inn, zm.
od 1933,
, przywódca
Narodowo-Socjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (
(nazizmem), twórca i dyktator III Rzeszy niemieckiej,
, odpowiedzialny za
• Po objęciu obu funkcji zmieniono nazwę jego stanowiska na
"Führer
• und Reichskanzler" (Wódz i kanclerz Rzeszy). Uznawany
jest przez większość historyków za osobiście
odpowiedzialnego za politykę rasową nazistowskich
oraz za śmierć milionów ludzi zabitych
podczas jego rządów. Agresywna
którą stosował doprowadziła do rozpętania przez Niemcy
, w wyniku której zginęło 55 milionów
ludzi.
Benito Mussolini
Przejazd Adolfa Hitlera i Benita
Mussoliniego
Bitwa o Anglię
• 8 sierpnia 1940 rozpoczęła się
powietrzna bitwa o Anglię, trwająca do
31 października. Miała dać Luftwaffe
panowanie w powietrzu i
zdezorganizować obronę brytyjską, co
miało być wstępem do morskiej inwazji
na Wyspy Brytyjskie (operacja Lew
Morski), ale zakończyła się porażką
Niemiec. W bitwie wzięli udział Polacy.
Spośród 1500 lotników, broniących
angielskiego nieba, co dziesiąty
pochodził z Polski. Oprócz działań
powietrznych Niemcy rozwinęli
ofensywę morską przy pomocy
okrętów podwodnych, pragnąc odciąć
Wielką Brytanię od dostaw żywności i
materiałów wojennych z kolonii i USA.
Bitwa o Atlantyk przybrała na sile.
Szkolenie polskich lotników w
Wielkiej Brytanii przebiegało
wolno. Brytyjczycy długo nie
chcieli zawierzyć ich
umiejętnościom.
8 sierpnia – 31 października 1940. Bitwa powietrzna
o Anglię.
Dziwna wojna
• Na Zachodzie toczyła się tzw. dziwna wojna, alianci
nie podejmowali bowiem działań zaczepnych. Na
posiedzeniu Rady Najwyższej Sprzymierzonych w
Abbeville 12 września 1939 Francja i Wielka
Brytania postanowiły, że nie udzielą Polsce realnej,
wojskowej pomocy. Granica radziecko-niemiecka
ustabilizowała się zgodnie z tzw. II układem
Ribbentrop-Mołotow z 28 września 1939. Dokonano
jednak pewnej modyfikacji: ZSRR zgodził się na
odstąpienie Niemcom Lubelszczyzny w zamian za
Litwę. Wileńszczyzna została przekazana Litwie 10
października w zamian za zgodę na stacjonowanie
garnizonów radzieckich na jej terytorium. Podobne
układy wymuszono 29 września i 5 października na
Estonii i Łotwie.
• Przez blisko rok kraje te cieszyły się jeszcze
pozorami niepodległości. Od 30 listopada 1939 do
12 marca 1940 toczyła się wojna zimowa 1939-
1940 pomiędzy ZSRR a Finlandią. Finlandia obroniła
swą niepodległość kosztem strat terytorialnych oraz
straciła sporo żołnierzy i strategiczne umocnienia
graniczne. Doszło też do powołania marionetkowej
Fińskiej Republiki Radzieckiej z siedzibą w
Pietrozawodsku.
1939. Stanowiska
polskie pod Mławą.
Inwazja na Skandynawię
• 9 kwietnia 1940 Niemcy
zaatakowały Danię i Norwegię.
Dania nie była w stanie stawiać
jakiegokolwiek oporu i
podporządkowała się Niemcom,
broniła się natomiast Norwegia.
Pomimo opanowania
najważniejszych miast słaba 50
tys. armia norweska nadal
tworzyła ogniska oporu w głębi
kraju. Król Haakon VII wraz z
rządem ewakuowali się do
Wielkiej Brytanii. Wysadzono
desant sił angielsko-francuskich w
rejonie Andelsnes i Namsos. Po
zaciętych walkach z udziałem
polskiej Samodzielnej Brygady
Strzelców Podhalańskich
opanowano Narwik. Alianci
wycofali się jednak z Norwegii w
obliczu ataku III Rzeszy na inne
państwa Europy. W Norwegii
powołano kolaboracyjny rząd,
którego premierem został Vidkun
Quisling, wódz norweskich
faszystów.
Atak na miasto norweskie
Atak Niemiec na Francję (Fall Gelb)
• 10 maja 1940 r. Niemcy zaatakowali Holandię, Belgię i
Luksemburg. Opanowanie przez spadochroniarzy
mostów i lotnisk holenderskich pozwoliło armii
niemieckiej na zajęcie tego kraju w ciągu sześciu dni.
12 maja Niemcy przerwali front francuski w rejonie
Sedanu i ruszyli na zachód, następnego dnia dotarli do
kanału La Manche. Lewe skrzydło wojsk alianckich
zostało odcięte. 28 maja armia belgijska skapitulowała.
Od 26 maja do 4 czerwca w rejonie Dunkierki odbywała
się ewakuacja wojsk brytyjskich. Plaże pozostawiono
wypełnione sprzętem, ale ludzi zdołano wywieźć na
Wyspy Brytyjskie. 10 czerwca Włochy wypowiedziały
wojnę Francji, co jednak nie mogło już mieć większego
wpływu na losy wojny. W cztery dni później Niemcy
wkroczyli do Paryża. 16 czerwca premierem Francji
został marszałek Philippe Pétain, który następnego
dnia poprosił Berlin o zawieszenie broni. Dzień później
BBC nadało odezwę gen. Charlesa de Gaulle'a
wzywającą do dalszej walki. Zapoczątkowało to
działalność Komitetu Wolnej Francji. 22 czerwca pod
Compie`gne, w tej samej salonce kolejowej, w której
podpisano rozejm kończący I wojnę światową, Francuzi
sygnowali zawieszenie broni. Północna Francja wraz z
Paryżem dostała się pod okupację niemiecką, Alzację i
Lotaryngię przyłączono do III Rzeszy, południowa zaś
część kraju stała się kolaborującym z Niemcami
"Państwem Francuskim" ze 100 tys. armią i rządem
Petaina-Lavala ulokowanym w słynnym kurorcie Vichy.
Państwo to istniało do 1942, kiedy całe jego terytorium
zaanektowane zostało przez Niemców w związku z
desantem amerykańskim w Afryce Północnej.
Benito Mussolini i
Adolf Hitler
Atak Niemiec na Francję (Fall Gelb) – c.d
• Klęskę Francji wykorzystał ZSRR do
zajęcia państw bałtyckich. Związek
Radziecki wprowadził w czerwcu 1940 na
ich teren znaczne wojska i wymusił
rekonstrukcje rządów, obsadziwszy je
swoimi ludźmi. W ciągu miesiąca Litwa,
Łotwa i Estonia ogłoszone zostały
Socjalistycznymi Republikami
Radzieckimi, a między 3 a 6 sierpnia
przystąpiły do ZSRR. Stalin wystosował
również ultimatum do rządu
rumuńskiego, żądając oddania Besarabii
oraz Północnej Bukowiny. Rumunia się
ugięła, a wkrótce oddała Węgrom, pod
naciskiem niemieckim (tzw. II arbitraż
wiedeński), również część Siedmiogrodu.
Latem 1940 Moskwa wysunęła wobec
Finlandii upokarzające żądania
ekonomiczne - Helsinki wypełniły je,
bojąc się utraty niepodległości,
równocześnie jednak zacieśniły stosunki
z Niemcami, co zapewniło im swoisty
parasol ochronny. Podobną politykę obrał
Bukareszt; Niemcy, powoli szykując się
do wojny z ZSRR, hamowały zapędy
Sowietów.
Inwazja na Grecję
• 28 października 1940 r. Włochy napadły
na Grecję. Wojska włoskie szybko zostały
powstrzymane i odrzucone, a w grudniu
oddziały greckie wkroczyły do
południowej Albanii. Szerokiego poparcia
Grekom udzielili Brytyjczycy, wysyłając
swoje siły ekspedycyjne. Obecność
Brytyjczyków w Grecji i niepomyślny
rozwój sytuacji politycznej w Jugosławii
doprowadził do niemieckiej inwazji na oba
te kraje 6 kwietnia 1941 r. Niemcy już 12
kwietnia wkroczyli do Belgradu, do 30
kwietnia opanowali lądową część
terytorium Grecji. 20 maja na Krecie
lądowały niemieckie oddziały
powietrznodesantowe. Na wyspie
walczyły resztki brytyjskiego korpusu
ekspedycyjnego i armii greckiej. W końcu
Kreta została zdobyta, a ostatnie oddziały
brytyjskie opuściły ją 31 maja. Na części
terytorium Jugosławii doszło do
utworzenia sprzymierzonego z Osią tzw.
Niezależnego Państwa Chorwackiego na
czele z wodzem ustaszów Ante
Paveliciem.
Produkcja ręcznych
granatów
Atak Niemiec na ZSRR
• 22 czerwca 1941 Niemcy napadły na Związek
Radziecki, co rozpoczęło, określaną tak w
historiografii rosyjskiej, Wielką Wojnę Ojczyźnianą. W
działaniach wojennych, po stronie niemieckiej, brały
także udział oddziały rumuńskie, fińskie, węgierskie,
włoskie oraz oddziały ochotników z Belgii, Holandii,
Francji, a nawet z Hiszpanii. W pierwszych
miesiącach wojny Armia Czerwona ponosiła
olbrzymie straty w ludziach i sprzęcie, a wojska
niemieckie zajęły rozległe obszary Ukrainy, Białorusi
i republik nadbałtyckich, docierając aż pod Leningrad
i Moskwę. Grudniowa kontrofensywa sowiecka pod
Moskwą odrzuciła jednak Niemców spod bram
miasta. Ofensywa radziecka była kontynuowana na
początku 1942 r. jednak zakończyła się
niepowodzeniem (por: Kontrofensywy sowieckie
1941/1942). Umożliwiło to podjęcie ponownych
działań ofensywnych przez wojska niemieckie.
• Wiosną 1942 Niemcy, uderzając na południu Rosji w
kierunku Wołgi i roponośnych terenów Kaukazu,
doszli do Stalingradu. Bitwa o Stalingrad skończyła
się jednak klęską niemieckiej 6 Armii feldmarszałka
Friedricha Paulusa, która, otoczona w ruinach
Stalingradu, ostatecznie poddała się 2 lutego 1943.
Obroną dzisiejszego Wołgogradu kierował Gieorgij
Żukow. Hitler, zły po przegranej, wydał rozkaz
rozliczenia dowództwa za klęskę.
Atak Niemiec na ZSRR – c.d
• Pragnąc odzyskać inicjatywę strategiczną na
Froncie Wschodnim, Niemcy uderzyli na tzw. łuku
kurskim. Wielka pancerna bitwa na łuku kurskim,
pomimo początkowych sukcesów niemieckich,
skończyła się przegraną atakujących i ostateczną
utratą przez Niemcy inicjatywy strategicznej na
froncie wschodnim.
• Istotnym wydarzeniem, zmieniającym całkowicie
układ sił, było przystąpienie do wojny po stronie
koalicji antyhitlerowskiej Stanów Zjednoczonych
Ameryki, w następstwie wypowiedzenia wojny
Stanom Zjednoczonym przez Japonię, 7 grudnia
1941. Oprócz podjęcia walk z flotą i wojskami
japońskimi w Azji południowo-wschodniej i na
Pacyfiku, USA, dysponujące ogromnym
potencjałem przemysłowym, zaczęły wysyłać
oddziały i sprzęt wojskowy do Wielkiej Brytanii i
Afryki.
KONIEC
WYKONAŁA
Marta Siwek
Uczennica kl. III LO