Odwrotna 

transkrypta

za

Joanna Kałuża    gr 8a

ODWROTNA 
TRANSKRYPCJ
A

DNA

RNA

O D W R O T N A  

T RA N S KT Y P TA Z A =

R E W E RTA Z A =  

p o l i m e r a z a   D N A

z a l e ż n a   o d   R N A  

 

to enzym syntetyzujący nić DNA na matrycy RNA. 

Proces ten nosi nazwę odwrotnej transkrypcji.

Rewertaza wykazuje aktywność polimerazową i 

rybonukleazową.

Mechanizm działania

1.Na matrycy RNA zostaje 

dobudowana  nić DNA tzw. 
cDNA - powstanie hybrydy 
(DNA+RNA)

2.Odcięcie RNA

3.Dobudowanie drugiej nici 

DNA

 

RNA

DNA

Odwrotna 

transkryp

taza

DNA

Występowanie

• retrowirusy (RNA-wirusy np. 

wirus HIV);

Wirus „tłumaczy” swój kod genetyczny w 
RNA na kod DNA i wbudowuje własną 
informację do genomu gospodarza.

Występowanie

                                                            

U 

eukariota 

odwrotna 

transkryptaza  jest  używana  przez 
retropozony/retrotranspozony 
do  replikacji  i  przemieszczania  się. 
W  procesie  tym  zachodzi  najpierw 
transkrypcja  na  RNA,  a  następnie 
odwrotna  transkrypcja-  z  powrotem 
na DNA i wbudowanie retropozonu  
w nowym miejscu genomu.

(

Np.  Element  LINE1,  który  także  koduje 

rewertazę.)

Zastosowanie

• Rekombinacja DNA

   

cDNA utworzone przez odwrotną transkrypcję z 

eukariotycznego mRNA nie zawiera intronów, 

dlatego może ulegać ekpresji w komórce 

bakteryjnej.

Komplet cDNA, będących odpowiednikami 

wszystkich mRNA pochodząc ych z danej tkanki 

na danym etapie rozwoju bądź różnicowania się 

tworzy bibliotekę odzwierciedlającą aktywność 

genów w jej komórkach.  

Dwuniciowy 

cDNA, będący 

kopią 

wyjściowego 

mRNA

Zastosowanie

• RT-PCR 
    Jest techniką amplifikacji cDNA 

otrzymanego z pobranego mRNA.
      Służy do wykrywania informacji 
genetycznej pochodzącej od wirusów 
np. HIV czy  enterowirusów.

Amplifikacja cDNA metodą PCR w 

wykrywaniu RNA wirusowego

• Odwrotna transkryptaza nie wykazuje 

aktywności korekcyjnej. Z tego 
powodu błędy powstałe podczas syntezy 
prowadzą do licznych mutacji. Jest to 
powodem powstawania dużej ilości 
nowych szczepów wirusów takich jak HIV.

• HIV w stanie latentnym jest jednocześnie 

ukryty przed lekami antywirusowymi, 
dlatego opracowywane metody leczenia 
AIDS są związane z enzymem. 

Podobny mechanizm działania 
(synteza DNA na matrycy RNA) 
wykazuje telomeraza.

Inhibitory rewertazy:

AZT i ddC- powodują terminację 
syntezowanego łańcucha

α-APA i nevirapine- zmieniają 
konformację enzymu

oraz inhibitory aktywności 
rybonukleazowej

Bibliografia:

Podstawy genetyki dla studentów i lekarzy, Gerard Drewa, Tomasz Ferenc; 
Podstawy biologii komórki. Wprowadzenie do biologii molekularnej, Bruce Alberts;  

Warszawa 1999

Biochemia, Edward Bańkowski; Wrocław 2004