background image

Jadowite zwierzęta morskie – 

zagrożenie dla turystów w krajach 

tropikalnych 

background image

Przebywając nad morzem 
należy pamiętać, że nie 
wszystkie zwierzęta jak i 
rośliny są dla nas 
bezpieczne

background image

Nieostrożny nurek może zostać poparzony, 
ukłuty lub pogryziony. Są to przypadki bardzo 
rzadkie, wynikające głównie z 
nieodpowiedniego zachowania się pod wodą. 
Unikniemy takich sytuacji poznając, życie i 
zwyczaje potencjalnie niebezpiecznych 
stworzeń morskich. 

background image

Zagrożenia z którymi może się spotkać 

potencjalny turysta podczas wypoczynku na 
plaży lub rekreacyjnego nurkowania.

background image

JADY ZWIERZĘCE: 

 aktywna iniekcja w celu zdobycia ofiary lub w 
obronie czynnej. 

TRUCIZNY ZWIERZĘCE:

 spożywane w formie pokarmu lub przez 
dotknięcie, w celu obrony biernej (diałanie 
odstraszające)

ZOOTOKSYNY

(zwierzęce związki toksyczne)

background image

Neurotoksyny-działają na tkanki pobudliwe (w tym 
OUN), wywołując efekt paralityczny poprzez 
blokowanie przekaźnictwa synaptycznego lub 
błonowych kanałów jonowych

Nekrotoksyny-wywołują obumieranie tkanek.

Hemotoksyny-zaburzają proces krzepnięcia krwi

Miotoksyny-uszkadzają błonę włókien mięśniowych, 
wywołując zaburzenie mechanizmu skurczu.

ZOOTOKSYNY

(zwierzęce związki toksyczne)

background image

Hemorraginy-wywołują uszkodzenie ścian naczyń 
krwionośnych wywołując krwotoki.

Hemolizyny-uszkadzają błonę erytrocytów powodując 
hemolizę.

Kardiotoksyny-uszkadzają błonę włókien mięśniowych 
serca zaburzając pracę serca.

Nefrotoksyny-uszkadzają ściany naczyń krwionośnych 
kłębuszka nefronu oraz ściany samego nefronu, 
uszkadzając funkcję nerek.

ZOOTOKSYNY

(zwierzęce związki toksyczne)

background image

RYBY

background image

szkaradnica 

(Synanceia verrucosa)

background image

13 kolców w płetwie grzbietowej z gruczołami 
u nasady każdego kolca

Jad: tetrodoksyna 
(neurotoksyna),stonustoksyna 
(hemoliza),werrukotoksyna,kardioleputina

Występowanie: Ocean Indyjski, Ocean 
Spokojny i Morze Czerwone, głównie rafy 
koralowe, na głębokości ok. 30 metrów.

background image

rozdymka tygrysia

(Takifugu rubripes)

background image

Jej wnętrzności (zwłaszcza wątroba i jajniki) 
oraz ikra zawierają silnie toksyczną, 
niebezpieczną dla człowieka tetrodotoksynę 
(TTX).

Występuje w wodach słonych i słonawych (w 
estuariach) północno-zachodniej części 
Oceanu Spokojnego – w zachodniej części 
Morza Japońskiego, w Morzu 
Wschodniochińskim i w Morzu Żółtym. Dorosłe 
osobniki rzadko wpływają do wód słonawych, 
natomiast młode są tam często spotykane.

background image

Ponieważ panika spowodowana silnym bólem na skutek 
ukłucia jadowitego zwierzęcia oraz pojawieniem się 
objawów ogólnych u poszkodowanego zwiększają 
ryzyko utopienia – ofiary zdarzenia powinny być 
wyciągnięte na brzeg tak szybko jak to możliwe. 
Zanurzenie zranionej kończyny w ciepłej wodzie (< 
45°C) jest skutecznym działaniem w ramach pierwszej 
pomocy medycznej.Leki przeciwbólowe, opracowanie 
chirurgiczne rany, postępowanie przeciwtężcowe są 
leczeniem pierwszego rzutu.W przypadkach wtórnego 
zakażenia niezbędna jest antybiotykoterapia. Surowica 
jest dostępna tylko w przypadku jadowitej Stonefish 

background image

GŁOWONOGI

background image

Toksyna produkowana jest przez ślinianki

Narząd raniący:

            dziób

background image

ośmiornica błękitna

background image

występuje w okolicach Australii, osiąga 
wielkośd ciała do 20 cm

Jad, znajdujący się w ślinie, zawiera 
makulotoksynę,pochodną tetradotoksyny 
(TTX).

Ilość jadu znajdującego się w gruczole 
jadowym wystarczy na uśmiercenie 26 
dorosłych osób

background image

Symptomy ukąszenia:

parastezje

wymioty

zaburzenia oddychania

zaburzenie pracy mięśni szkieletowych

zaburzenia widzenia

background image

SZKARŁUPNIE

background image

najeżak skalny

(paracentrotus lividus)

background image

jad: hemolizyny

narządy jadowe: zmienione kolce –pedicellaria

Występowanie: Z reguły ciepłe wody morskie o pełnym 
zasoleniu, głównie strefa denna. Tylko nieliczne 
wężowidła i niektóre strzykwy przystosowały się do 
życia w wysłodzonych wodach morskich oraz w wodach 
słonawych. W zachodniej części Morza Bałtyckiego 
sporadycznie spotykana jest rozgwiazda czerwona i 
wężowidło białawe. Szkarłupnie zasiedlają strefy 
przybrzeżne oraz wody głębokie do 7000 m

.

background image

PARZYDEŁKOWCE

background image

osa morska !

background image

Wywołuje śmierć w ciągu kilku minut. Jad 
podawany jest przez komórki parzydełkowe 
-nematocyty, zawierajęce kilka miotoksyn oraz 
hemolizynę

Zespół Irukundji:

uogólniony ból

nadciśnienie

wymioty

zaburzenie akcji serca

zaburzenia oddechowe

background image

Osa morska, występuje w tropikalnych 
obszarach północnej części Australii. Do roku 
2005 opisano 67 przypadków śmierci ludzi.

 

JEST NAJBARDZIEJ JADOWITYM ZWIERZĘCIEM NA 
ŚWIECIE !

background image

żeglarz portugalski

background image

mocno parzący gatunek rurkopława z rodziny Physaliidae, 
kosmopolityczny, kolonijny parzydełkowiec, obejmujący 
kilkadziesiąt osobników wspólnie żyjących. Jest jedynym 
przedstawicielem rodzaju Physalia i jedynym rurkopławem 
występującym w dużych skupiskach. Ma charakterystyczny, 
unoszący się na powierzchni wody pęcherz (pneumatofor) 
zakończony małym żagielkowatym grzebieniem służącym 
do przemieszczania się kolonii. Od spodu zwisają polipy 
spełniające funkcje rozrodcze lub odżywcze, z których te 
ostatnie mogą osiągać długość kilkunastu metrów długości. 
Żeglarz portugalski ma bardzo silne parzydełka, które 
mogą być groźne dla człowieka.

background image

Meduzy te powodują na całym świecie oparzenia 
mniej lub bardziej poważne w skutkach, czasem 
prowadzące do śmierci. W mieście Adicora w 
Wenezueli na przełomie grudnia 2006/2007 
stwierdzono 59 przypadków oparzeń. Większość 
stanowili turyści. Toksyna żeglarza portugalskiego 
składa się z trzech silnie glikozylowanych 
podjednostek. W warunkach laboratoryjnych może 
powodować zaburzenia pracy układu 
krwionośnego, co u małych ssaków może być 
letalne.

background image

Występują w większości mórz, ale najczęściej 
spotyka się je w prądzie zatokowym 
północnego Atlantyku oraz w subtropikalnych 
wodach Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku. W 
morzach tropikalnych potrafi tworzyć ogromne 
ławice

background image

WĘŻE MORSKIE

background image

W środowisku morskim żyje około 50 
gatunków węży należących do rodziny 
Elapidae. Niektóre z nich mogą żerować u 
ujścia rzek do morza. Pelamis platurus dryfuje 
w głębinach Oceanu Indyjskiego i Pacyfiku, 
przemierzając olbrzymie dystanse z prądami 
morskimi. Inne gatunki żerują w wodach 
przybrzeżnych. Do najczęściej spotykanych 
należą Enhydrina schistosa i Hydrophis 
cyanocinctus.

background image

grzbietopręg jadowity

(Enhydrina schistosa )

background image

gatunek węża z rodziny zdradnicowatych i 
podrodziny Hydrophiinae. Jeden z najbardziej 
niebezpiecznych dla człowieka gatunków węży 
morskich.

Jad grzbietopręga jadowitego jest bardzo silny, dla 
człowieka bardzo niebezpieczny. Około 90% 
śmiertelnych ugryzień przez węże morskie 
spowodowanych jest atakiem Enhydrina schistosa.

Grzbietopręg jadowity występuje w Oceanie Indyjskim, 
w pobliżu Australii. 

background image

Węże morskie są zagrożeniem zwłaszcza dla rybaków w 
tropiku i subtropiku, którzy mogą zostać pokąsani podczas 
opróżniania sieci z ryb oraz podczas brodzenia w płytkich 
wodach.Częstym następstwem ukąszenia przez węże 
morskie jest rabdomyolisis oraz niewydolność oddechowa. 
Wczesnym objawem schorzenia jest ból i wiotkość mięśni. 
Wkrótce dochodzi do porażenia mięśni i uszkodzenia nerek. 
W większości przypadków nie widać śladów ukąszenia, tylko 
objawy ogólne spowodowane neurotoksycznym działaniem 
jadu . Ponieważ stan poszkodowanego jest zazwyczaj ciężki, 
niezbędna jest hospitalizacja z przeprowadzeniem dializy i 
utrzymywaniem prawidłowych funkcji układu oddechowego.

background image

SKORPIONY

background image

Są to stawonogi powszechnie występujące w 
strefie klimatu gorącego. Do ukąszenia 
dochodzi zazwyczaj podczas nieświadomego 
naruszenia ich terytorium. Skorpiony żerują w 
nocy, blisko siedzib ludzkich. Można je spotkać 
również w pomieszczeniach mieszkalnych (w 
pościeli, ubraniu, butach). Większość ważnych 
z medycznego punktu widzenia gatunków 
należy do rodziny Buthidae.

background image

skorpion żółty

(leiurus quinquestriatus)

background image

Skorpion żółty, występuje w Afryce Północnej oraz na 
Bliskim Wschodzie.Najbardziej jadowity spośród 
wszystkich gatunków skorpionów.

Jad zawiera dwie neurotoksyny,z których jedna-
chlorotoksyna odpowiedzialna jest za śmierć 
człowieka.

Wstępne objawy użądlenia:

hypertermia

tachykardia

wysokie ciśnienie krwi

zaburzenia oddychania

background image

skorpion żółty

(androctonus australis)

background image

Gatunek ten został opisany przez niemieckiego zoologa i 
przyrodnika Christiana Gottfrieda Ehrenberga w roku 1829. 
Należy do rodziny Buthidae i jest drugim co do siły jadu 
skorpionem na Ziemi.

Skorpion ten ma dużą zdolność do przystosowywania się do 
ekstremalnych warunków. Znajdowany jest na podłożu 
suchym, na terenach, gdzie wilgotność jest niska i bardzo 
niska. Spotyka się go na terenach pustynnych, ale nie 
występuje na piaszczystych wydmach. Zamieszkuje 
opuszczone nory pozostawione przez inne zwierzęta, 
naturalne nierówności terenu, szczeliny w budynkach, 
miejsca pod kamieniami i inne, tym podobne kryjówki. 
Często dostosowuje je do swoich potrzeb (m.in. pogłębia je)

background image

Jad ma charakter neurotoksyczny. Po dostaniu się do 
organizmu atakuje układ nerwowy. Niszczy neuroprzekaźniki 
znajdujące się na neuronach, w synapsach, które normalnie 
umożliwiają przekazywanie impulsów mechanicznych. 
Uszkodzone przekaźniki na jednym neuronie zaburzają pracę 
drugich, co powoduje, że jad rozprzestrzenia się po organizmie 
bardzo szybko. Po wprowadzeniu jadu przez dorosłego 
osobnika niezbędne jest podanie surowicy przeciwjadowej, 
jednak należy pamiętać, że skorpiony mają możliwość 
dozowania ilości wprowadzonego jadu, co oznacza, że dorosły 
Leiurus nie musi zużyć całego zapasu jadu. Po wypadku 
możemy odczuwać jeszcze przez wiele miesięcy odczuwać 
pewną niesprawność zranionego narządu.

background image

Skorpiony są mało agresywne i z własnej inicjatywy nie atakują 
ludzi. Ukąszenia są raczej przypadkowe. Nie należy ich dotykać i 
brać do ręki, gdyż potrafią błyskawicznie zaatakować, używając 
kolca jadowego znajdującego się na końcu odwłoka. Objawy 
ogólne są wywoływane przez skorpiony z rodzaju  Centruroides 
(spotykane w USA i Meksyku), Tityus (Brazylia i Trynidad), 
Androctonus, Buthus, Leiurus i Nebo (Północna Afryka, Bliski i 
Środkowy Wschód),Parabuthus (Afryka Południowa), Mesobuthus 
(subkontynent indyjski). Rozwijają się dwufazowo. W fazie 
cholinergicznej występują wymioty, potliwość, ślinotok, 
bradykardia i niedociśnienie tętnicze przechodzące w fazę 
adrenergiczną, objawiającą się nadciśnieniem tętniczym, 
tachykardią i niewydolnością krążenia, do których dołącza 
niewydolność oddechowa

background image

Dziękujemy za uwagę

Martyna Mętel
Marta Wierna 


Document Outline