Hormon wzrostu
•
Somatotropina
•
Sth
•
Sh
•
Gh
Hormon wzrostu
•
Somatotropina
•
Sth
•
Sh
•
Gh
Bu
do
wa
Budowa białkowa
191 aminokwasów
2 mostki siarczkowe
Masa 22kDa
Gen znajduje się w długim ramieniu
chromosomu 17
Pochodzenie
Wydzielana przez komórki
kwasochłonne płata przedniego
przysadki
Wydzielanie regulowane przez:
1.
Somatostatynę (SRIF)- hamuje; pochodzi z
podwzgórza i komórek D wysp trzustki
2.
Somatoliberynę (GHRH)- pobudza;
pochodzi z podwzgórza
3.
Układ nerwowy
4.
Kontrola metaboliczna
Wydzielanie
Przez pierwsze 4 lata życia wydzielanie
GH zwiększa się i pprzed osiągnięciem
dojrzałości płciowej osiąga ok.
90umg/doba
Po osiągnięciu dojrzałości wynosi ok.
690umg/doba
U osób między 21 a 41 r.ż. wynosi ok.
385umg/doba
Somatoliberyna
Występuje w dwóch formach- 40 i 44
aa
Pobudza komórki somatortopowe do
wytwarzania cAMP, co pobudza syntezę
i wydzielanie GH
Układ nerwowy
Prowadzi do nieregularnego i
przerywanego uwalniania GH,
zależnego od wieku i związanego ze
snem
Max. stężenie występuje 1-4h po
zaśnięciu
Po 50 r.ż. wydzielanie GH maleje
Czynniki takie jak stres, ćwiczenia
fizyczne, operacje, urazy i wstrząsy
elektryczne ziwększają wydzielanie GH
Somatostatyna
Peptyd złożony z 14 aminokwasów
Wzrost stężenia GH i IGF-1 podudza
wydzielanie SRIF co zmniejsza
wydzielanie cAMP w komórkach
somatotropowych
Kontrola metaboliczna
Ilość substratów energetycznych
wpływa na wydzielanie GH
Hipoglikemia, stan niedożywienia,
niedobór kwasów tłuszczowych
powodują wzrost wydzielania GH
Działanie
W okresie wzrastania stymuluje wzrost i
podziały komórek oraz wzrost chrząstki,
moduluje także przebieg dojrzewania
płciowego
Hormon ten reguluje gospodarkę
węglowodanową, lipidową ( wykazuje
działanie antagonistyczne do insuliny),
białkową ( działanie insulinopodobne),
wodno-elektrolitową i mineralizację kości
Receptory dla GH
Receptory należą do nadrodziny rec.
Cytokinowo-hematopoetycznych
Ich masa to ok. 70.000 kDa
Związanie GH z receptorem prowadzi
do dimeryzacji receptorów
Aktywuje to kinazę tyrozynową i w
rezultacie wytwarza kompleks GH-Jak2
co uruchamia szlak sygnałowy
Szlak sygnałowy
Kompleks GH-Jak2 powoduje
fosfolyrację białka STAT co prowadzi do
transkrypcji genu
Działanie insulinopodobne
Zwiększa syntezę białka
Stymuluje transport aminokwasów do
mięśni
Działanie antagonistyczne
do insuliny
Stymuluje lipolizę
Stymuluje utlenianie kwasów tłuszczowych
Stymuluje ketogenezę ( przy braku insuliny)
Stymuluje glukonoegenezę ( w wątrobie)
Zmniejsza ilość glukozy transportowaną do
tkanek obwodowych
Hamuje utlenianie glukozy
Wpływ GH na metabolizm glukozy
powoduje hiperglikemię- zwiększa
poziom glukozy we krwi, ponieważ
hamuje syntezę glikogenu w mięśniach
szkieletowych i obniża zużycie glukozy-
może powodować wtórne wzmożone
wydzielanie insuliny
U dzieci może ona być pierwszym
objawem wrodzonego niedoboru GH
Wpływ na przemiany
lipidów
Przez stymulację lipolizy prowadzi do
uwalniania kw. Tłuszczowych i glicerolu
z tkanki tłuszczowej
Prowadzi to do wzrostu ilości wolnych
kw. Tłuszczowych we krwi i ich
przemiany do acetylo-CoA w wątrobie
W rezultacie zostaje wytworzona
energia
Oddziaływanie z wątrobą
Poza podanym działaniem, które
bezpośrednio wpływa na wzrost
organizmu, GH odziaływuje także z
wątrobą przez jej receptory dla GH
Prowadzi to do produkcji IGF-1 w
wątrobie
IGF-1 powoduje wzrost kości długich
( stymuluje chrząstko- i
kościotworzenie) oraz proliferację i
różnicowanie komórek, reguluje też
działanie hormonów tropowych
Wpływ na gospodarkę
wodno-elektrolitową
Powoduje zatrzymanie wody w
przestrzeni pozakomórkowej
Zatrzymuje K, Na, Cl
Wspomaga powstawanie dodatniego
bilansu Ca, Mg, P
Choroby związane z GH
Karłowatość przysadkowa
Objawy (pogłębiają się z wiekiem) :
1.
Zahamowany wzrost
2.
Hipogonadyzm
Choroby związane z GH
Gigantyzm
Spowodowany nadczynnością
przysadki przed zakończeniem wzrostu
Organizm jest rozwinięty
proporcjonalnie
Choroby związane z GH
Akromegalia
Spowodowane nadmiarem GH po zakończeniu
wzrostu
Charakteryzuje się pogrubieniem i
zniekształceniem kości długich, powiększeniem
rąk, stóp i żuchwy, może wystąpić zaburzenie
pola widzenia i cukrzyca odporna na insulinę
Leczy się przez naświetlanie, operacyjne
usunięcie gruczolaka lub podawanie analogów
somatotropiny
Choroby związane z GH
Karłowatość typu Larona- niedobór
wzrostu niewrażliwy na GH,
spowodowany nieprawidłową budową
fragmentu receptora wiążącego GH
leczenie
GH może być stosowany w leczeniu,
powoduje on:
Zmniejszenie procentowego udziału
tłuszczu w ciele
Obniżenie stężenia cholesterolu i LDL w
osoczu
Wzrost HDL w osoczu
Obniżenie stężenia triacylogliceroli w
osoczu