Zastosowanie izotopów promieniotwórczych

Zastosowanie

izotopów

promieniotwórczyc

Izotopy promieniotwórcze, radioizotopy –
pierwiastki lub odmiany pierwiastków,
których jądra atomów są
niestabilne i samorzutnie ulegają
przemianie promieniotwórczej.

Izotopy promieniotwórcze

stosowane są w:



Medycynie,



Chemii,



Przemyśle,



Źródłach energii,



Biologii,



Przechowywaniu żywności,



Datowaniu.

Medycyna nuklearna zajmuje się zastosowaniem

izotopów promieniotwórczych w rozpoznawaniu i
leczeniu chorób oraz w badaniach naukowych

Na przykład dzięki użyciu jodu 31I czy potasu 40K

uzyskuje się tzw. Warstwowe obrazy mózgu i innych
organów wewnętrznych. Pozwala to na
umiejscowienie nowotworów, tętniaków lub zwężania
żył.

Drugim przykładem może być kobalt 60Co, technet

99Tc i rad 226Ra, dzięki którym niszczone są komórki
nowotworowe.

Medycyna

Izotopy można wykorzystać również w

chemii, ponieważ niektóre reakcje są
możliwe tylko pod wpływem promieniowania
(produkcja różnych żeli, folii oraz synteza niektórych
związków organicznych).

Izotopy promieniotwórcze stosuje się również do

modyfikacji cech przedmiotów naświetlanych: np. do
wywoływania zmian w strukturze polimerów.

W chemii przydatne są też znaczniki

promieniotwórcze, które pozwalają śledzić etapy
pośrednie zachodzących reakcji.

Chemia

Izotopy promieniotwórcze stosuje się w defektoskopii

przy badaniu ewentualnych ukrytych wad wyrobów oraz
szczelności urządzeń i grubości spawów.

Izotopy są wykorzystywane również przy

badaniu składu przepływających cieczy i gazów.

W górnictwie izotopy przydatne są przy ustalaniu

stopnia wzbogacenia rudy. Radioizotopy są stosowane
również w różnego rodzaju czujnikach, detektorach
substancji, np. w czujnikach dymu oraz w czujnikach
oblodzenia samolotów.

W geologii są wykorzystywane do radiometrycznych

metod geologicznych, czyli przy badaniu wieku skał i ich
składu.

Przemysł

Izotopy promieniotwórcze

stosowane jako paliwo w
reaktorach
są źródłem ciepła potrzebnego
do wytwarzania pary zasilającej
turbiny
elektrowni atomowych.

Energia rozpadu radioizotopów

wykorzystywana jest
również w zasilaczach
izotopowych. Stosuje się
je wszędzie tam, gdzie
konieczna jest najwyższa
niezawodność zasilania, przy
jednoczesnych małych
wymaganiach, co do mocy, np.
w rozrusznikach serca.

Źródła energii

W biochemii stosuje się często izotopy jako znaczniki,

wprowadzone do cząstek chemicznych, a następnie do
organizmu, które ukazują ich rozmieszczenie oraz
obecność w różnych związkach pośrednich. Umożliwia to
badanie mechanizmów reakcji chemicznych, szlaków
metabolicznych w organizmie oraz pozwala śledzić rolę i
obieg
mikroelementów w organizmach.

W badaniach środowiska naturalnego wykorzystujemy

izotopy promieniotwórcze, dzięki którym można określić
zasięg, rozprzestrzenianie i koncentrację odpadów.

Poddając eksperymentalne zwierzęta

napromieniowaniu można znacznie zwiększyć ilość
mutacji tym samym przyspieszając powstawanie nowych
odmian o bardziej korzystnych cechach uprawnych i
hodowlanych.

Biologia

Napromieniowanie żywności

stosowane jest w celach
dezynfekcyjnych. Żywność utrwalana
radiacyjnie nie jest toksyczna ani też
radioaktywna, jednak radiacja
powoduje pewne zmiany chemiczne
w konserwowanej
żywności. Radionuklidy
zabezpieczają również świeże zbiory
przed kiełkowaniem, a także
umożliwiają kontrolę
procesu dojrzewania
przechowywanych warzyw i owoców.

Przechowywanie
żywności

Przy oznaczaniu wieku

próbek geologicznych oraz
wykopalisk archeologicznych
i paleontologicznych
stosowany jest
promieniotwórczy
izotop węgla

C. Polega to na

zidentyfikowaniu
zachodzących w czasie zmian
ilości izotopów
promieniotwórczych lub
produktów przemian
izotopowych w badanym
materiale, ponieważ węgiel

C znajduje się w atmosferze

Ziemi i może być
wbudowywany w ciało
organizmów tylko w czasie
ich życia, a po śmierci
jedynie maleje.

Datowanie

Document Outline