Podstawy
odpowiedzialności
nieletnich
Dr Monika Kotowska
Podstawy
odpowiedzialności
nieletnich
Dr Monika Kotowska
Podstawy odpowiedzialności
nieletnich
Zagadnienia związane z postępowaniem w
stosunku do nieletnich znajdują głównie
uregulowanie w przepisach ustawy z dnia 26
października 1982 roku - o postępowaniu
w sprawach nieletnich.
W szczególnych jednakże sytuacjach
zastosowanie mogą mieć także przepisy
kodeksu karnego.
Podstawowe terminy
• NIELETNI – ( art. 1 § 1 UPN) :
• osoba, która dopuściła się
czynu
karalnego
po
ukończeniu 13 lat
, ale
nie ukończyła lat 17,
• osoba, która
nie ukończyła lat 18
,
wykazująca
przejawy demoralizacji
,
• osoba
do lat 21
, względem której
zostały
orzeczone środki
wychowawcze lub poprawcze
.
Podstawowe terminy
• CZYN KARALNY – ( art. 1 § 2 pkt. 2
UPN) – czyn zabroniony przez ustawę
jako:
• przestępstwo
lub
przestępstwo
skarbowe
albo
• wykroczenie określone
w art. : 51,
69, 74, 76, 85, 87, 119, 122, 124,
133, 143.
Środki wychowawcze stosowane
wobec nieletnich
• art. 6 . UPN - Wobec nieletnich sąd rodzinny może:
• udzielić upomnienia
,
• zobowiązać do określonego postępowania
, a zwłaszcza do
naprawienia wyrządzonej szkody, do wykonania
określonych prac lub świadczeń na rzecz pokrzywdzonego
lub społeczności lokalnej, do przeproszenia
pokrzywdzonego, do podjęcia nauki lub pracy, do
uczestniczenia w odpowiednich zajęciach o charakterze
wychowawczym, terapeutycznym lub szkoleniowym, do
powstrzymania się od przebywania w określonych
środowiskach lub miejscach albo do zaniechania używania
alkoholu lub innego środka w celu wprowadzenia się w
stan odurzenia,
Środki stosowane wobec
nieletnich
• ustanowić
nadzór odpowiedzialny
rodziców lub opiekuna
,
• ustanowić
nadzór organizacji
młodzieżowej lub innej organizacji
społecznej, zakładu pracy albo osoby
godnej zaufania
– udzielających
poręczenia za nieletniego,
• zastosować
nadzór kuratora
,
Środki stosowane wobec
nieletnich
• skierować do
ośrodka kuratorskiego
,
a także do
organizacji społecznej lub
instytucji zajmujących się pracą z
nieletnimi o charakterze
wychowawczym, terapeutycznym lub
szkoleniowym
, po uprzednim
porozumieniu się z tą organizacją lub
instytucją,
• orzec
zakaz prowadzenia pojazdów
,
Środki stosowane wobec
nieletnich
• orzec
przepadek rzeczy
uzyskanych w związku
popełnieniem czynu karalnego,
• orzec
umieszczenie w rodzinie zastępczej, w
odpowiedniej placówce opiekuńczo- wychowawczej
albo ośrodku szkolno-wychowawczym,
• orzec
umieszczenie w zakładzie poprawczym
,
• zastosować
inne środki
zastrzeżone w niniejszej
ustawie do właściwości sądu rodzinnego, jak
również zastosować środki przewidziane w
kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Sąd może też
skierować sprawę do
postępowania mediacyjnego
Postępowanie wyjaśniające
• Postępowanie wyjaśniające
• Postępowanie o czyny karalne prowadzone jest
tylko , gdy sprawca jest ustalony z nazwiska.
Postępowanie takie wszczyna Sąd Rodzinny i
Nieletnich właściwy dla miejsca zamieszkania
nieletniego lub właściwy dla jego miejsca pobytu.
• Obowiązkiem policji jest przyjęcie zawiadomienia o
przestępstwie i niezwłoczne przesłanie materiałów
wraz z zebranymi dowodami oraz śladami czynu
zebranymi w ramach wykonywanych czynności w
niezbędnym zakresie do sądu.
Obowiązek obywatelski wynikający z
przepisów ustawy
• Każdy z nas ma społeczny obowiązek
zawiadomić właściwe organy o
popełnieniu przez nieletniego czynu
karalnego, lub występujących
objawach demoralizacji