Pobieranie materiału do badania
ogólnego i mikrobiologicznego.
Aseptyka i antyseptyka.
Pobieranie materiału do badania
ogólnego i mikrobiologicznego.
Aseptyka i antyseptyka.
Pobieranie moczu do
badania
Mocz do badania powinien być pobrany w
ilości 10 – 100 ml ze środkowego
strumienia przy pierwszym porannym
oddawaniu moczu.
Cele badania ogólnego
moczu
Określenie barwy, przejrzystości, odczynu
pH, ciężaru właściwego moczu
Wykazanie obecności takich substancji
chemicznych jak białko, cukier, aceton
lub barwniki żółciowe
Ocena osadu moczu, określenie takich
składników upostaciowanych jak: komórki
nabłonka, erytrocyty, leukocyty, bakterie,
składniki mineralne, pasożyty
Wskazania do badania ogólnego
moczu
Badania okresowe
Badania przesiewowe
Stany zapalne nerek i dróg moczowych
Choroby krwi
Ostre i przewlekłe zatrucia
Zaburzenia metaboliczne
Przeciwwskazania do badania
ogólnego moczu
Stany zapalne i ropne okolicy ujścia cewki
moczowej
U kobiet – menstruacja, upławy, stany
zapalne dróg rodnych
Powikłania/zagrożenia podczas
pobierania moczu do badania
Zakażenie próbki moczu – na skutek nie
przestrzegania zasad aseptyki
Zafałszowanie wyniku badań na skutek
niedokładnego podmycia
pacjenta( wykrycie w moczu śluzu,
nabłonka), nieodpowiedniej
diety( spożywanie w nadmiarze cukru,
szczawiu)
Pobieranie moczu do badania
ogólnego u pacjenta leżącego
1.
CZYNNOŚCI PRZYGOTOWAWCZE
PRZYGOTOWANIE PIELĘGNIARKI
Zapoznanie się ze zleceniem lekarza;
Higieniczne mycie rąk;
Założenie rękawiczek jednorazowego użytku.
PRZYGOTOWANIE MATERIAŁU, SPRZĘTU, OTOCZENIA
Przygotowanie zestawu: czysty pojemnik z zakrętką na
mocz; basen, papier toaletowy, miska, dzbanek z ciepłą
wodą, mydło, myjka, rękawiczki jednorazowego użytku,
miska nerkowata, parawan.
Przygotowanie otoczenia: stworzenie warunków
intymności.
PRZYGOTOWANIE PACJENTA
Poinformowanie pacjenta o celu, istocie, przebiegu badania;
Uzyskanie zgody pacjenta na pobranie materiału;
Ustalenie czasu wykonania i zakresu współpracy pacjenta
podczas przygotowania do badania oraz w trakcie jego
trwania;
Poinformowanie ,że przed pobraniem moczu na badanie
ogólne nie należy przez ok..8 – 12 godz. pić ani spożywać
posiłków.
2. CZYNNOŚCI WŁAŚCIWE
Przyniesienie parawanu
Rozebranie pacjenta z dolnej części pidżamy lub bielizny osobistej
Ułożenie pacjenta na basenie z rozstawionymi nogami, zgiętymi w
kolanach, stopami całkowicie podpartymi na podłożu
Zrobienie budki z wierzchniego przykrycia
Podmycie pacjenta zgodnie z zasadami
Osuszenie krocza ręcznikiem
Polecenie ppacjentowi oddania moczu do basenu
W czasie oddawania moczu przez pacjenta podstawienie
pojemnika na mocz i zebranie ok..50-100ml moczu ze srodkowego
strumienia (pacjent nie przerywa oddawania moczu)
Zamknięcie i odstawienie pojemnika na mocz
Osuszenie krocza pacjenta papierem toaletowym
Usunięcie basenu
Założenie pacjentowi dolnej cz.piżamy lub bielizny osobistej.
3. CZYNNOŚCI KOŃCOWE
Uporządkowanie materiału, sprzętu, otoczenia:
Uporządkowanie zestawu po zabiegu
Przeznaczenie sprzętu jednorazowego użytku do utylizacji
Przeznaczenie sprzętu wielorazowego uzytku do dezynfekcji.
Postępowanie z pacjentem:
Poinformowanie o przewidywanym terminie otrzymania wyniku.
Czynności końcowe wyk.przez pielęgniarkę:
Higieniczne mycie rąk
Udokumentowanie wykonania badania
Podpisanie i odesłanie do laboratorium pojemnika z moczem
(natychmiast po pobraniu, jeśli badania nie można wykonac w
ciągu godziny, mocz do bad.ogólnego powinien być
przechowywany w lodówce.
Dobowa zbiórka moczu
Dobowa zbiórka moczu ( DZM ) – polega na zbieraniu każdej porcji
moczu oddanego przez pacjenta do naczynia miareczkowanego przez 24
godziny. Celem jest tu m. in. ocena dobowej ilości wydalanej przez
pacjenta , a także uzyskanie moczu do badań analitycznych, np. na
poziom elektrolitów, końcowych produktów przemiany materii – np. jonów
amonowych kwasu moczowego.
Zasady DZM:
- zaczynamy od pustego pęcherza – po pierwszym moczu oddanym z
nocy.
- zbieramy mocz do naczynia miareczkowanego
- każda porcja oddanego moczu musi być przelana do naczynia
- ilość moczu ma być dokładnie mierzona
- ostatnie oddanie moczu do DZM to godzina 7 dnia następnego – mocz z
nocy
- opisać słój – nazwisko, imię, data i godzina
- słój powinien być przykryty i postawiony w dostępnym miejscu
- chorego należy poinformować o zbiórce moczu i wykonaniu tej czynności
- udokumentować DZM
Wskazania
Stany zapalne nerek
Niewydolność nerek
Cukrzyca
Zaburzenia metaboliczne
Powikłania/zagrożenia
Zewnątrzpochodne zanieczyszczenie
bakteryjne lub chemiczne
Zafałszowanie wyników badań na skutek
niestarannego wymieszania zebranego
moczu przed pobraniem próbki do
badania specjalistycznego
Cele pobierania moczu do
badania mikrobiologicznego
Rozpoznanie infekcji bakteryjnej układu
moczowego
Ustalenie stopnia oporności
wyhodowanego szczepu bakteryjnego na
leki
Wskazania do badania
Podejrzenie lub istnienie zakażenia
układu moczowego
Kontrola po przebytym zakażeniu układu
moczowego
Zapalenie gruczołu krokowego
Powikłania/zagrożenia podczas pobierania
moczu do badania mikrobiologicznego
Zakażenie próbki moczu – na skutek nie
przestrzegania zasad aseptyki
Zafałszowanie wyniku badań na skutek
niedokładnego podmycia
pacjenta( wykrycie w moczu śluzu,
nabłonka)
Fałszywie ujemny wynik badania na
skutek oziębienia moczu, które zmniejszy
możliwość wyhodowania drobnoustrojów
Pobieranie moczu do badania
mikrobiologicznego u pacjenta leżącego
1.
CZYNNOŚCI PRZYGOTOWAWCZE
PRZYGOTOWANIE PIELĘGNIARKI
Zapoznanie się ze zleceniem lekarza;
Higieniczne mycie rąk;
Założenie rękawiczek jednorazowego użytku.
PRZYGOTOWANIE MATERIAŁU, SPRZĘTU, OTOCZENIA
Przygotowanie zestawu: jałowy pojemnik z zakrętką na
mocz; basen, papier toaletowy,preparat antyseptyczny,
jałowe gaziki (dla K-8szt., dla M-4szt), jałowa pęseta,
jałowa miseczka, jałowy roztwór 0,9% NaCl, rękawiczki
jednorazowego użytku, miska nerkowata, parawan.
Przygotowanie otoczenia: stworzenie warunków
intymności.
PRZYGOTOWANIE PACJENTA
Poinformowanie pacjenta o celu, istocie, przebiegu badania;
Uzyskanie zgody pacjenta na pobranie materiału;
Ustalenie czasu wykonania i zakresu współpracy pacjenta
podczas przygotowania do badania oraz w trakcie jego
trwania;
2. CZYNNOŚCI WŁAŚCIWE
Przyniesienie parawanu
Rozebranie pacjenta z dolnej części pidżamy lub bielizny osobistej
Ułożenie pacjenta na basenie z rozstawionymi nogami, zgiętymi w
kolanach, stopami całkowicie podpartymi na podłożu
Zrobienie budki z wierzchniego przykrycia
Postawienie tacy z przyborami do mycia na łóżku
Nalanie preparatu antyseptycznego do jałowej miseczki
Zanurzenie w płynie antyseptycznym jałowych gazików
Umycie ujścia zewnętrznego cewki moczowej gazikami z miseczki za
pomocą jałowej pęsety:
U mężczyzny – zsunięcie napletka lewą ręką, a prawą mycie żołędzi prącia, za
każdym razem zmienianie gazika;
U kobiety – rozchylenie warg sromowych wiekszych lewą ręką, a prawą umycie
warg sromowych wiekszych, mniejszych i ujscia cewki moczowej.
Spłukanie mytej okolicy jałowym roztworem 0,9% NaCl
Polecenie p
pacjentowi oddania moczu do basenu
W czasie oddawania moczu przez pacjenta podstawienie pojemnika na
mocz i zebranie ok.10ml moczu ze środkowego strumienia (pacjent nie
przerywa oddawania moczu)
Zamknięcie i odstawienie pojemnika na mocz
Osuszenie krocza pacjenta papierem toaletowym
Usunięcie basenu
Założenie pacjentowi dolnej cz.piżamy lub bielizny osobistej.
3. CZYNNOŚCI KOŃCOWE
Uporządkowanie materiału, sprzętu, otoczenia:
Uporządkowanie zestawu po zabiegu
Przeznaczenie sprzętu jednorazowego użytku do utylizacji
Przeznaczenie sprzętu wielorazowego uzytku do dezynfekcji.
Postępowanie z pacjentem:
Poinformowanie o przewidywanym terminie otrzymania wyniku.
Czynności końcowe wyk.przez pielęgniarkę:
Higieniczne mycie rąk
Udokumentowanie wykonania badania
Podpisanie i odesłanie do laboratorium pojemnika z moczem
(natychmiast po pobraniu, a najpóźniej do 2 godz.).
Pobieranie kału do badań
Próbka kału składa się z :
- resztek składników pokarmowych
- wody
- złuszczonych nabłonków
- Niewykorzystanych enzymów i soków
trawiennych
- śluzu
- mikroflory jelitowej
- wirusów
Cele pobierania kału do badania
Badanie ogólne
ocena konsystencji, zabarwienia, woni, wyglądu,
nieprawidłowych domieszek
Badania bakteriologiczne
wykrycie czynnika etiologicznego powodującego zakażenie
przewodu pokarmowego oraz ocena wyników leczenia
Badanie wirusologiczne
wykrycie czynnika etiologicznego powodującego zakażenie
przewodu pokarmowego
Badanie parazytologiczne
ocena obecności pasożytów przewodu pokarmowego
Badanie kału na krew utajoną
stwierdzenie krwawienia z przewodu pokarmowego
Wskazania
-Badania okresowe na nosicielstwo bakterii
chorobotwórczych,
-Choroby zakaźne jelit,
-Ostre i przewlekłe choroby, w przebiegu, których występuje
biegunka,
-Choroby pasożytnicze przewodu pokarmowego,
-Choroby trzustki,
-Zaburzenia wchłaniania pokarmu z jelit,
-Choroby przebiegające z uszkodzeniem błony śluzowej
przewodu pokarmowego.
Przeciwwskazania
-Krwawienie z żylaków odbytu
-W przypadku kobiet - menstruacja
Powikłania/zagrożenia
-Nieprzestrzeganie zasad aseptyki może
spowodować fałszywie dodatni wynik
badania bakteriologicznego,
-Nieprawidłowy transport próbki kału, np.
wysuszenie pobranego stolca może
spowodować fałszywie ujemny wynik
badania bakteriologicznego.
Pobieranie kału do badań
STRUKTURA CZYNNOŚCI
Czynności przygotowawcze
Przygotowanie pielęgniarki:
- zapoznanie się z zaleceniem lekarskim
- higieniczne mycie rąk
- założenie rękawiczek jednorazowego użytku,
maski na usta
Przygotowanie otoczenia:
- dobre oświetlenie
- stworzenie warunków intymności
Przygotowanie sprzętu:
- jałowy, jednorazowy pojemnik na próbkę kału z łopatką
- papier toaletowy
- rękawiczki jednorazowego użytku
- maska na usta
- ewentualnie przybory do podmycia
* w przypadku kobiet – 2 baseny
* w przypadku mężczyzn – basen i kaczka.
Przygotowanie pacjenta:
- Poinformowanie pacjenta o celu przebiegu badania.
- Uzyskanie zgody pacjenta na wykonanie badania.
- Poinstruowanie o możliwości i sposobie samodzielnego
pobrania próbki kału do badania oraz o zasadach, jakich
trzeba przestrzegać, pobierając próbkę.
Czynności właściwe
- Ocena stanu pacjenta
- Ułożenie pacjenta na basenie – pacjent oddaje mocz
- Osuszenie krocza papierem toaletowym
- Usunięcie basenu/kaczki
- Podłożenie pod pośladki pacjenta basenu jałowego – pacjent oddaje
stolec
- Wysunięcie basenu spod pośladków pacjenta
- Rozpakowanie jałowe pojemnika na kał – wyjęcie jałowo łopatki z
pojemnika
- Przeniesienie łopatki bezpośrednio nad basen i pobranie próbki kału
- Umieszczenie łopatki w pojemniku i szczelne jego zamknięcie
(pamiętając, aby nie dotykać wewnętrznej strony pojemnika i
pokrywki)
- W zależności od oceny podmycie pacjenta, bądź podanie papieru
toaletowego.
Czynności końcowe
Uporządkowanie sprzętu, materiału, otoczenia
- Uporządkowanie sprzętu po zabiegu
- Przeznaczenie sprzętu jednorazowego użytku do
utylizacji
- Przeznaczenie sprzętu wielorazowego użytku do
dezynfekcji i sterylizacji.
Postępowanie z pacjentem
- Poinformowanie pacjenta o przewidywanym
terminie otrzymania wyniku badania.
Czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę:
- Podpisanie pojemnika z próbką kału
- Higieniczne mycie rąk
- Udokumentowanie wykonania badania
- Dostarczenie materiału do laboratorium
do 2 godzin od chwili oddania stolca. W
przypadku transportu trwającego dłużej
niż 2-3 godzin, próbkę należy umieścić na
odpowiednio dobranym podłożu
transportowym.
Badanie ogólne kału
Pacjentowi zaleca się, aby na 3 dni przed
badaniem nie przyjmował zmieniających
wygląd stolca. Do tego typu badania
wymagane jest użycie czystego, suchego
basenu do pozyskania stolca, natomiast
po badaniu wystarczy jego standardowa
dezynfekcja.
Badanie kału na krew
utajoną
Przez 3 dni przed padaniem pacjent powinien
stosować dietę bezmięsną, wykluczając
potrawy zawierające krew, jarzyny zielone oraz
rzepę i chrzan. Nie powinien otrzymywać leków
zawierających żelazo, brom , magnez, gdyż
wszystkie te składniki dają wynik dodatni,
niezależnie od krwawienia w przewodzie
pokarmowym. Dieta pacjenta powinna być
bogata w błonnik i inne substancje
nieprzyswajalne.
Do badania należy przesłać kał kilkakrotnie z
różnych wypróżnień.
Plwocina
wykrztuszana wydzielina dróg
oddechowych pochodząca z oskrzeli,
krtani i nosa. Zawierają śluz, komórki i
ewentualne składniki patologiczne (na
przykład krew, bakterie, wydzielinę
ropną). Plwocina nie zawiera śliny
pochodzącej z jamy ustnej.
Cele pobierania
1. Badanie ogólne
- ocena dobowej ilości, barwy, gęstości, domieszek,
obecności pasożytów, sposób układania się w
naczyniu
2. Badanie bakteriologiczne
- określenie rodzajów drobnoustrojów zawartych w
plwocinie
- ustalenie antybiogramu)
3. Badanie cytologiczne
- ocena jakościowa i ilościowa składu komórkowego
4. Badanie na obecność prątków gruźlicy
Wskazania
podejrzenie o gruźlicę płuc
zapalenie górnych i dolnych dróg
oddechowych
ropień płuc
rozstrzeń oskrzeli
rak płuca
Przeciwwskazania
-chory wycieńczony osłabiony
- chory nieprzytomny
- stany ropne o obrębie jamy ustnej i gardła
Powikłania/zagrożenia
- przeniesienie drobnoustrojów, np. z jamy
ustnej, gardła na pobieraną plwocinę,
powodujące zafałszowanie wyniku badania
przez namnożenie innych bakterii niż te,
które wywołują proces chorobowy
- nieprzestrzeganie zasad aseptyki dające
fałszywy wynik fałszywie dodatni
- zakrztuszenie plwociną
Zasady pobierania
1.Plwociny należy zbierać z dala od innych osób
2. U pacjentów, którzy odkrztuszają niewiele plwociny można
pobudzić jej produkcję poprzez oklepywanie klatki piersiowej, drenaż
ułożeniowy i nawadnianie
3. Jeżeli pacjentowi nie udaje się wykrztusić plwociny pomimo
wysiłku należy wykonać inhalacje 10% roztworem NaCl w aerozolu
ogrzanym do 50 st. C
4. Można przeprowadzać inhalacje z preparatami upłynniającymi
wydzielinę oskrzelową tj. Flegamina, Acetylocysteina i inne.
5. Dla celów badania cytologicznego materiał może być dostarczony
do laboratorium w zamkniętym pojemniku zawierającym 50-60%
alkohol etylowy w ilości co najmniej równej pobranej wydzielinie
6. Pojemnik z plwociną w czasie jej zbierania (gdy trwa ono cały
dzień) należy przechowywać szczelnie zamknięty w temperaturze
pokojowej
Struktura czynności
Czynności przygotowawcze
A.
Przygotowanie pielęgniarki:
1.
Zapoznanie się z zleceniem lekarskim.
2.
Higieniczne umycie rąk.
3.
Założenie rękawiczek jednorazowego
użytku, okularów ochronnych i maski
B. Przygotowanie materiału, sprzętu otoczenia:
1.
Przygotowanie zestawu: jałowy pojemnik
jednorazowego użytku lub jałowy, wielorazowy
pojemnik z ciemnego szkła o szerokim otworze,
płatki ligniny, przegotowana woda w kubku,
rękawiczki jednorazowego użytku, jednorazowa
maska na usta, okulary ochronne, miska
nerkowata.
2.
Przygotowanie otoczenia – stworzenie warunków
intymności, zadbanie o właściwą wilgotność
powietrza w pomieszczeniu.
C. Przygotowanie pacjenta:
1.
Poinformowanie pacjenta o celu, istocie i przebiegu zabiegu.
2.
Uzyskanie zgody pacjenta na pobranie materiału do badania.
3.
Uzgodnienie z pacjentem sposobu i czasu wykonania
zabiegu.
4.
Poinformowanie pacjenta o:
o
Pobraniu plwociny rano po przebudzeniu;
o
Przestrzegania podstawowych zasad aseptyki;
o
Konieczności usunięcia protezy zębowej przed badaniem;
o
Konieczności ułożenia płasko rąk i lekko uciśnięcia rany
pooperacyjnej w czasie odkrztuszania u chorego po zabiegu
operacyjnym;
o
Sposobie odkrztuszania plwociny z głębokich odcinków płuc, z
użyciem przepony i tłoczni brzusznej, przed odkrztuszeniem
pacjent powinien wykonać głęboki oddech.
Czynności właściwe:
1.
Ułożenie pacjenta w dogodnej pozycji – najlepiej siedzącej.
2.
Umycie zębów.
3.
Przepłukanie jamy ustnej przegotowaną wodą.
4.
Osuszenie ust ligniną.
5.
Odkrztuszenie przez pacjenta plwociny do przygotowanego
pojemnika (po wykonaniu 2-3 głębokich oddechów).
6.
Obserwowanie pacjentów podczas badania.
7.
Natychmiastowe zamknięcie pojemnika, do którego została
odkrztuszona plwocina (niedotykanie brzegów i
wewnętrznej powierzchni zakrętki).
8.
Podanie pacjentowi wody do opłukania jamy ustnej.
9.
Osuszenie ust pacjenta lignina.
Czynności końcowe:
A.
Uporządkowanie materiału, sprzętu otoczenia:
1.
Uporządkowanie sprzętu po zabiegu.
2.
Przeznaczenie sprzętu jednorazowego użytku do
utylizacji.
3.
Przeznaczenie sprzętu wielorazowego użtyku do
dezynfekcji.
B. Postępowanie z pacjentem:
1. Poinformowanie o przewidywanym terminie
otrzymania wyniku.
C. Czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę:
1. Podpisanie pojemnika z plwociną.
2. Higieniczne umycie rąk.
3. Udokumentowanie wykonania badania.
Dostarczenie materiału do laboratorium do 2 h od
pobrania, jeżeli jest to niemożliwe, można przechować go
w lodówce-nie dłużej niż kilka godzin (opóźnienie w
wysłaniu próbki do laboratorium jest czynnikiem
zaburzającym interpretacje wyniku). Przed wysłaniem
próbki plwociny do laboratorium należy ocenić i opisać jej
wygląd makroskopowy.
Wymazy
materiałem pobieranym do badania
poprzez wykonywanie wymazów jest
wydzielina gruczołów błony śluzowej, np.
gardła, nosa, odbytu.
Cele pobierania wymazów
1. Badanie bakteriologiczne
- określenie rodzajów wyhodowanych z wymazu
drobnoustrojów
- ustalenie antybiogramu
2. Badanie cytologiczne
- ocena jakościowa i ilościowa składu komórkowego
3. Badanie wirusologiczne
- określenie rodzajów wirusów zawartych w wymazie
4. Badanie parazytologiczne
- określenie rodzajów pasożytów zawartych
w wymazie.
Wymaz z gardła
Wskazania do pobierania wymazu z gardła:
1.
Zakażenia:
Górnych dróg oddechowych,
Przebiegające z wysypką,
Przebiegające z objawami ze strony OUN ( zapalenie mózgu,
opon mózgowo-rdzeniowych),
Przebiegające z zajęciem układu chłonnego,
Przebiegające z objawami ze strony układu sercowo-
naczyniowego,
Przebiegające z objawami ze strony układu pokarmowego,
Wewnątrzmaciczne płodu,
Okołoporodowe,
Występujące u osób poddanych leczeniu immunosupresyjnemu.
2. Stany zapalne i ropne błon śluzowych gardła.
Przeciwwskazania
:
Silny odruch wymiotny
Powikłania/zagrożenia w czasie pobierania
wymazu z gardła:
Nieprzestrzeganie zasad aseptyki dające
wynik fałszywie dodatni
Mechaniczne uszkodzenia śluzówki gardła
Sprowokowanie wymiotów
Struktura czynności
I.
Czynności przygotowawcze:
A.
Przygotowanie pielęgniarki:
1.
Zapoznanie się z zleceniem lekarskim
2.
Higieniczne umycie rąk
3.
Założenie maski na usta
4.
Założenie rękawiczek jednorazowego
użytku
B. Przygotowanie materiału, sprzętu, otoczenia:
1.
Przygotowanie sprzętu: jałowy kwacz (tzw. wymazówka)
w zestawie transportowym (+ probówka z podłożem)
lub w jałowej probówce bez podłoża, rękawiczki
jednorazowego użytku, jednorazowa maska na usta,
szpatułki, 0,9% NaCl, miska nerkowata, szklanka
przegotowanej wody do przepłukania ust.
2.
Przygotowanie otoczenia
C. Przygotowanie Pacjenta:
3.
Poinformowanie pacjenta o calu i przebiegu badania,
4.
Uzyskanie zgody pacjenta,
5.
Poinformowanie pacjenta że przed pobraniem wymazu
można umyć zęby; wymaz należy pobrać przed
posiłkiem (ryzyko zanieczyszczenia próbki bakteriami
pochodzącymi ze spożywanego pokarmu.
II. Czynności właściwe:
1.
Ułożenie pacjenta w zależności od jego możliwości,
najwygodniej; w pozycji siedzącej, z podparciem głowy,
którą kierujemy do źródła światła. Poproszenie o
przepłukanie jamy ustnej przegotowaną wodą.
2.
Rozpakowanie jałowe zestawu do pobrania wymazu –
wyjęcie jałowego kwacza z probówki.
3.
Zwilżenie kwacza jałowym roztworem 0,9% NaCl (jeśli
wymaz pobierany jest za pomocą zestawu bez podłoża
transportowego).
4.
Przeniesienie kwacza bezpośrednio nad miejsce
pobrania wymazu (w tym czasie nie należy mówić,
kichać, kaszleć).
5.
Pacjent szeroko otwiera usta ( jeśli jest to dla niego
trudne można użyć szczękorozwieracza).
6.
Unieruchomienie języka, przez podtrzymywanie
szpatułką.
7. Pobieranie wymazu ze zmienionych
zapalnie lub pokrytych wydzieliną okolic
tylnej ściany gardła, podniebienia lub
migdałków, mocno naciskając kwacz lub
wykonując nim ruch obrotowy; z krypt
migdałkowych pobranie próbki poprzez
ostrożne wkręcanie końca kwacza w głąb.
Podczas pobierania wymazu z gardła należy
unikać dotykania kwaczem zdrowo
wyglądających śluzówek, języka, języczka i
śliny.
8. Wycofanie kwacza z pola widzenia.
9. Umieszczenie kwacza w jałowej probówce
i szczelne jej zamknięcie.
Czynności końcowe:
A.
Uporządkowanie materiału, sprzętu,
otoczenia:
1. Uporządkowanie sprzętu po zabiegu.
2. Przeznaczenie sprzętu jednorazowego
użytku do utylizacji.
3. Przeznaczenie sprzętu wielorazowego
użytku do dezynfekcji.
B. Postępowanie z pacjentem:
1.
Poinformowanie pacjenta o
przewidywanym terminie otrzymania
wyniku badania.
C. Czynności końcowe wykonywane przez
pielęgniarkę:
1.
Podpisanie probówki ( na skierowaniu na
badania należy umieścić informację o
zażywanych przez pacjenta lekach, przede
wszystkim antybiotykach), zamknięcie w
naczyniu transportowym i przekazanie
materiału do laboratorium w ciągu 2h od
chwili pobrania wymazu; w przeciwnym
wypadku należy użyć podłoża transportowego
np. Cary-Blaria. Przechowywać w temp.
Pokojowej.
2.
Higieniczne umycie rąk.
3.
Udokumentowanie wykonania badania.
Wymaz z odbytu
Wskazania do pobierania wymazu z odbytu:
1.
Zakażenia
Przebiegające z objawami ze strony układu pokarmowego,
Dolnych i górnych dróg oddechowych,
Przebiegające z wysypką,
Przebiegające z objawami ze strony OUN
2.
Zatrucie jadem kiełbasianym u niemowląt (botulizm).
3.
Ustalenie tożsamości nosiciela wydalającego drobnoustroje
chorób zakaźnych przewodu pokarmowego.
4.
Niemożność pobrania do badań próbki kału.
Powikłania/zagrozenia wymazu z odbytu:
Nieprzestrzeganie zasad aseptyki dajace wynik fałszywie
dodatni.
Mechaniczne uszkodzenie śluzówki odbytu.
Struktura czynności
I.
Czynności przygotowawcze:
A.
Przygotowanie pielęgniarki:
1. Zapoznanie się ze zleceniem lekarskim.
2.
Higieniczne umycie rąk.
3.
Założenie rękawiczek jednorazowego uztyku.
B.
Przygotowanie materiału, sprzętu otoczenia:
1.
Przygotowanie sprzętu: jałowy kwacz (tzw. wymazówka)
w zestawie transportowym (probówka z podłożem) lub w
jałowej probówce bez podłoża, rękawiczki
jednorazowego użytku, maska na usta jednorazowego
użytku, 0,9% NaCl, miska nerkowata.
2.
Przygotowanie otoczenia-dobre oświetlenie, zapewnienie
warunków intymności.
C.
Przygotowanie pacjenta:
1.
Poinformowanie pacjenta o celu i
przebiegu badania.
2.
Uzyskanie zgody pacjenta na wykonanie
badania.
3.
Poinformowanie, że w przypadku pobrania
wymazu z odbytu na obecność owsików
pacjent nie powinien wcześniej się
podmywać, w innych przypadkach
powinien się umyć przed badaniem.
Czynności właściwe:
1.
Ułożenie pacjenta w możliwie najwygodniejszej pozycji
do badania: na boku z kończynami dolnymi przygiętymi
do tułowia lub w pozycji kolanowo-łokciowej bądź
ustawienie pacjenta w pozycji skłonu do przodu.
2.
Założenie maski na usta.
3.
Rozpakowanie jałowe zestawu do pobrania wymazu-
wyjęcie jałowo kwacza z probówki.
4.
Przeniesienie kwacza bezpośrednio na miejsce
pobrania wymazu ( w tym czasie nie należy mówić, nie
kichać, nie kaszleć), zachęcanie pacjenta do powolnego
i miarowego oddychania oraz rozluźnienia mięśni
odbytu z ewentualnym parciem na stolec:
a.
Wymaz z odbytu w kierunku badania bakteriologicznego:
Rozchylenie (lewa ręką) fałdów pośladkowych pacjenta,
Wprowadzenie (prawą ręką) kwacza poza zwieracz odbytu
( u dorosłych na głębokość ok. 4-5cm., u dzieci mniej w
zależności od wieku),
Pobranie wymazu poprzez wykonanie ruchów obrotowych
lub zbierających (jeśli to możliwe na wymazówce powinien
być widoczny ślad kału).
b.
Wymaz z odbytu w kierunku badania parazytologicznego:
Posługiwanie się metodą wycieru według NIH Halla-
wytarcie okolic odbytu ruchami obrotowymi, zwilżonym
wodą celofanem nawiniętym na szklana pałeczkę.
Posługiwanie się metodą Grahama-użycie przezroczystego
przylepca celofanowego szerokości 2-2,5 cm., długości 5-7
cm, który strona klejącą nakłada się na okolice odbytu i
po jej otarciu nakleja się na szkiełko podstawowe.
6.
Wycofanie kwacza z pola pobrania.
7.
Umieszczenie kwacza w jałowej probówce i
szczelne jej zamknięcie.
III. Czynności końcowe –
są takie same jak w
przypadku wymazu z gardła
W przypadku podejrzenia Czerwonki badany
materiał musi być dostarczony do
laboratorium na podłożu transportowym.
Aseptyka
Niedopuszczanie do zakażenia lub
zanieczyszczenia drobnoustrojami rany,
miejsca, materiału narzędzi lub sprzętu.
W postępowaniu aseptycznym zmierza się do
zapobieżenia wtargnięciu lub zwalczeniu
drobnoustrojów patogennych dla organizmu
gospodarza dzięki posługiwaniu się przez
personel materiałami i narzędziami
wyjałowionymi.
Jako aseptyczny można określić także proces
przebiegający w środowisku wolnym od
zarazków, a także odbywający się w warunkach
przestrzegania zasad aseptyki
Antyseptyka
To ogół zasad postępowania mającego
doprowadzić do osiągnięcia stanu
względnej jałowości w obrębie
określonych części ciała, Np. Na skórze
rąk lub w zakażonej ranie, by zmniejszyć
ryzyko przeniesienia do ustroju czynników
chorobotwórczych z zewnątrz organizmu.
W tym celu wykorzystuje się różne środki.
Dezynfekcja
To proces, w którego wyniku zostają zniszczone
formy wegetatywne drobnoustrojów za pomocą
metod fizycznych, chemicznych lub
biologicznych.
Dezynfekcja, jako proces inaktywowana
mikroorganizmów znajdujących się na
nieożywionych powierzchniach, jest prowadzona
w celu zapobieżenia wystąpieniu zakażeń,
często egzogenny wywołanych florą
przejściową, nabywaną od innych chorych,
personelu szpitalnego, sprzętu medycznego lub
pochodzących ze środowiska
Środki do dezynfekcji
Skóry, ran i błon śluzowych np:
Betadine
Octenisept
Skinsept Mucosa
Skóry i rąk np:
AHD 2000 spray
Skinsept Pur
Sterylizacja
Proces, w wyniku którego zostają
zniszczone wszystkie chorobotwórcze
czynniki biologiczne oraz ich formy
przetrwalnikowe przez zastosowanie
czynników fizycznych i chemicznych.
Sterylizacja medyczna jest praktycznym
procesem biobójczym, który eliminuje
drobnoustroje na jałowej powierzchni z
prawdopodobieństwem błędu
1:1000000000.