Kosmetyki 

naturalne i 

ziołolecznictwo

dr Ewa Posz

Seminarium nr 1

Ayurveda

 
      
   „Nigdy nie kładź na skórę czegoś, czego nie 

włożyłbyś do ust”

http://peacejoynamaste.com

Kosmetyki naturalne

 
      
   Środki, które są produkowane prawie 

wyłącznie z       substancji 
naturalnych

   Dyrektywa UE tzw. „ kosmetyczna”  

76/768/UE

http://naturaiuroda.blogspot
.com

Kosmetyki naturalne

 
      

http://www.poradynazdrowi
e.pl

http://zdrowejedzenie.bl
ox.pl

Kosmetyki naturalne

 
      
   Komitet Ekspertów Produktów Kosmetycznych 

przy Komitecie Zdrowia Publicznego Rady 
Europy

Rok 2002 – wytyczne dla produkcji, marketingu 

oraz    

oznakowania kosmetyków 

naturalnych

Substancje naturalne

 Substancje pochodzenia:
- roślinnego,
- zwierzęcego,
- mineralnego,
- mieszanki,
- produkty reakcji między nimi,      

Substancje naturalne

W celu ich uzyskania i przetwarzania stosuje się   
wyłącznie procesy fizyczne np.
- tłoczenie, 
- ekstrakcja (z etanolem, wodą, gliceryną, kwasem 
węglowym),
- filtracja,
- destylacja,
- suszenie,
 
Dopuszczalne są procesy enzymatyczne i 
mikrobiologiczne wykorzystywane na naturalnie 
występujących,  niemodyfikowanych enzymach  i 
mikroorganizmach

Certyfikacja

ECOCERT – francuska organizacja kontroli i 
akredytacji produktów organicznych i 
ekologicznych (80 krajów),

BDIH – federalny związek niemieckiego 
przemysłu i firm handlowych (certyfikaty: leki, 
żywność, kosmetyki),

SOIL ASSIOCIATION – organizacja angielska 
(certyfikaty: kosmetyki, produkty rolnictwa 
ekologicznego, 

Certyfikacja

AIAB – Włoskie Stowarzyszenie Rolnictwa 
Ekologicznego

ICEAE – Włoski Instytut ds. certyfikacji etyki 
środowiskowej

http://www.e-
naturalne.pl

http://www.khadi.pl

http://www.bentleyorgan
ic.pl

http://www.atelier-
masazu.pl

Warunki certyfikacji

- Stosowanie naturalnych surowców mineralnych 
i roślinnych,

- Stosowanie surowców roślinnych z 
kontrolowanych upraw ekologicznych,

- Nie stosowanie surowców z roślin 
modyfikowanych genetycznie, 

- Nie stosowanie surowców z martwych zwierząt, 

- Stosowanie ekologicznych opakowań,

Warunki certyfikacji

- Zakaz stosowania produktów petrochemii 
(oleje silikonowe, parafiny, produktów i 
konserwantów syntetycznych, środków 
barwiących i  zapachowych,

- Stosowanie surowców zwierzęcych tylko z 
żywych zwierząt na farmach ekologicznych,

- Składniki do produkcji pozyskiwane są 
metodami fizycznymi, mikrobiologicznymi lub 
enzymatycznymi,

Warunki certyfikacji

- Wszystkie składniki ulegają biodegradacji,

- Mikrobiologiczną czystość produktu 
zapewniają przede wszystkim naturalne 
substancje konserwujące np. witamina E,

Leki roślinne stosowane w 

dermatologii

Wskazania:
- schorzenia przewlekłe,
- nieskuteczność innych preparatów,
- konieczność oddziaływania psychologicznego 

podczas leczenia różnych chorób skóry, 

- leczenie wspomagające,

Surowce

http://leczniczeziola.blo
x.pl

Maseczka z żółtka (twarz)

http://pl.wikipedia.org

Maseczka z żółtka (twarz)

Surowiec: żółtko jaja kurzego, 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, uelastycznia 
skórę, 

Stosowanie: oczyścić twarz, rozgrzać skórę 
pozostawiając przez 10 minut na twarzy gorący 
ręcznik, rozprowadzić żółtko jaja kurzego, zmyć po 
10 minutach,

Okład z miodu (usta)

http://pl.wikipedia.org

Okład z miodu (usta)

Surowiec: miód, 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, 
uelastycznia,

Stosowanie: rozsmarować gęsty miód na ustach i 
pozostawić do wchłonięcia,

Oliwka europejska

(Olea europea L.)

http://drogeria.biz/6929/czarna-oliwka

Oliwka europejska

(Olea europea L.)

Surowiec: owoce, 

Produkt: oliwa z oliwek,

Sposób użycia: wygładza, natłuszcza skórę, 

Stosowanie: kąpiel z oliwy: 200-250 ml oliwy należy 
podgrzać, przelać do płaskiego naczynia i 
wymoczyć dłonie,

Mieszaniny

http://leczniczeziola.blo
x.pl

Lotion do pielęgnacji (dłonie)

http://pl.wikipedia.org

http://www.tapetyczn
e.pl

http://www.sosuroda.pl

Lotion do pielęgnacji (dłonie)

Składniki: mleko, cytryna (Citrus limon (L.) Burm.), 

miód,

Sposób użycia: wygładza, uelastycznia skórę, 

Stosowanie: filiżankę mleka lekko podgrzać, 
rozpuścić w nim łyżkę miodu i sok z cytryny, 
Nacierać dłonie kilka razy dziennie,

Maseczka z lanoliną (dłonie)

http://www.granvelada.c
om

http://pl.wikipedia.org

http://bioeco.
pl

Maseczka z lanoliną (dłonie)

Składniki: lanolina, żółtko jaja kurzego, olej 
migdałowy (Oleum Amygdalae dulcium), 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, uelastycznia 
skórę, 

Stosowanie: dużą łyżkę lanoliny mieszamy z 
żółtkiem jaja kurzego oraz połową łyżeczki oleju 
migdałowego,
Zostawić na dłoniach na kilka godzin (np. na noc),

Maseczka ziemniaczana (dłonie)

http://pl.wikipedia.org http://www.sosuroda.pl

http://tylkoryby.pl

Maseczka ziemniaczana (dłonie)

Składniki: mleko, żółtko jaja kurzego, bulwa 
ziemniaka (Solanum tuberosum L.), 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, uelastycznia 
skórę, 

Stosowanie: dużego ziemniaka ugotować, rozgnieść, 
dodać żółtko i trochę ciepłego mleka, 

Emulsja nawilżająco-

wygładzająca (dłonie)

http://kremdorak.info.
pl

http://www.tapetyczn
e.pl

http://digilander.liber
o.it

Emulsja nawilżająco-

wygładzająca (dłonie)

Składniki: 1 saszetka rumianku (Matricaria 
chamomilla L.), miód, gliceryna,

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, uelastycznia 
skórę, 

Stosowanie: zaparzyć jedną saszetkę rumianku w 
szklance wody, dodać 2 łyżki miodu i 20 gram 
gliceryny. Po ostygnięciu wcierać płyn w skórę rąk 
lub moczyć dłonie 10 minut,

http://www.tapetyczn
e.pl

Okład nawilżająco-wygładzający 

(ręce i pięty)

http://www.sosuroda.pl

Okład nawilżająco- wygładzający 

(ręce i pięty)

Składniki: miód, cytryna (Citrus limon (L.) Burm.), 

Sposób użycia: wygładza, nawilża,

Stosowanie: 3 łyżki miodu wymieszać z jedną łyżką 
soku z cytryny, uzyskaną papkę wcierać w skórę 
szorstkich pięt i dłoni,

http://www.tapetyczn
e.pl

Kąpiel relaksacyjno-uelastyczniająca 

i odżywiająca skórę 

http://www.sosuroda.pl

http://novagroup.inf
o.pl

Składniki: miód, sól, mleko,

Sposób użycia: wygładza, nawilża, odżywia,

Stosowanie: do wanny nalać wody o temp. 38ºC, 
wsypać 350 g soli i rozpuścić ją. W naczyniu z 1 
litrem ciepłego mleka rozpuścić 350 g miodu. Płyn 
wlać do wanny, rozmieszać.
Czas trwania kąpieli max. 30 minut,

Kąpiel relaksacyjno-uelastyczniająca 

i odżywiająca skórę 

Kąpiel mleczna z ziołami

http://www.sosuroda.pl

http://rosliny.wymarzonyogr
od.pl

http://www.wikipedia.pl

http://www.marwit.pl

Składniki: mleko w proszku, lawenda (Lavendula 
angustifolia Mill.), rozmaryn (Rosmarinus officinalis 
L.), pomarańcza (Cytrus L.),  

Sposób użycia: wygładza, nawilża, odżywia,

Stosowanie: wymieszać 2 szklanki mleka w proszku, 
łyżkę suszonych kwiatów lawendy, łyżkę suszonego 
rozmarynu,  łyżkę suszonej skórki pomarańczy, 
Czas trwania kąpieli max. 30 minut,

Kąpiel nawilżająca

Peeling oczyszczający 

http://www.menopauza.p
l

http://pl.wikipedia.org

http://www.tapetyczn
e.pl

http://www.mamopedi
a.pl

Składniki: miód, migdały (Amygdalus communis L.), 
cytryna (Citrus limon (L.) Burm.), płatki owsiane 
(Avena L.),
 
Sposób użycia: wygładza, oczyszcza,

Stosowanie: 1 łyżkę miodu wymieszać z 2 
łyżeczkami zmielonych migdałów i 2 łyżeczkami 
zmielonych płatków owsianych, dodaj sok ze świeżej 
cytryny tak aby powstała papka, wymieszaj. 
Nakładaj na oczyszczoną skórę twarzy, masaż 
wykonuj 10 minut,

Peeling oczyszczający

Maseczka nawilżająco-

oczyszczająca (twarz)

http://www.tapetyczn
e.pl

http://www.lekarz-
e.eu

Składniki: miód, jabłko (Malus domestica Borkh.)
 
Sposób użycia: wygładza, oczyszcza,

Stosowanie: 1 łyżkę miodu wymieszać z 1 utartym i 
obranym ze skórki jabłkiem, wymieszaj. Nałożyć 
papkę na oczyszczoną skórę twarzy i szyi. Zmyć po 
20 min,

Maseczka nawilżająco-

oczyszczająca (twarz)

Tonik pielęgnacyjny (twarz)

http://pl.wikipedia.or
g

Składniki: miód, ogórek (Cucumus sativus L.),
 
Sposób użycia: wygładza, oczyszcza,

Stosowanie: 1 łyżkę miodu wymieszać z 1 utartym i 
obranym ze skórki jabłkiem, wymieszaj. Nałożyć 
papkę na oczyszczoną skórę twarzy i szyi. Zmyć po 
20 min,

Tonik pielęgnacyjny(twarz)

Odżywka (skóra głowy, włosy)

http://pl.wikipedia.or
g

http://drogeria.biz

Składniki: oliwa z oliwek (Olea europea L.), miód, 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, 

Stosowanie: 100 gram miodu wymieszać z trzema 
łyżkami oliwy z oliwek. Zwilżyć włosy odżywką i 
nałożyć czepek. Pozostawić na 0,5 h po czym umyć 
włosy,

Odżywka (skóra głowy, włosy)

Sypka maseczka (twarz)

http://survival.strefa.pl

http://commons.wikimedia.
org

http://ziemianarozdroz
u.pl

http://www.idaliablog.c
om

http://www.we-
dwoje.pl

Składniki: kwiat kasztanowca (Aesculus hippocastanum 
L.), ziele skrzypu (Equisetum arvense L.), glinka 
różowa, skrobia ziemniaczana (Solanum tuberosum L.), 
olej z kiełków pszenicy (Triticum L.), woda mineralna,

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, obkurcza 
naczynka,  

Stosowanie: sypkie składniki wymieszać ze sobą w 
równych proporcjach 1:1 (kasztan, skrzyp, glinka, 
skrobia). Wziąć 1 łyżeczkę mieszanki dodać 1 łyżeczkę 
gorącej wody, zostawić 5 minut pod przykryciem. 
Dodać 1/3 łyżeczki oleju. Nałożyć na twarz i pozostawić 
10 minut,

Sypka maseczka (twarz) 

(cera naczynkowa)

Maseczka rozpulchniająca 

(twarz)

http://ziemianarozdroz
u.pl

http://www.model
s.pl

http://digilander.liber
o.it

http://commons.wikimedia.
org

Składniki: płatki róży (Rosa L.), płatki nagietka 
(Calendula officinalis L.),  koszyczek rumianku 
(Matricaria chamomilla L.), 

Sposób użycia: wygładza, witaminizuje, rozpulchnia 
skórę,

Stosowanie: sypkie składniki wymieszać ze sobą w 
równych proporcjach 1:1, do 2 łyżeczek maseczki 
dodać 2 łyżeczki gorącej wody, wymieszać na 
jednolitą papkę. Maseczkę nakładamy gdy jest 
jeszcze ciepła,

Maseczka rozpulchniająca (twarz) 

(cera sucha)

Ziołowy lotion alkoholowy 

(cera tłusta)

http://ziemianarozdroz
u.pl

http://alejka.
pl

http://www.marwit.pl

http://digilander.liber
o.it

http://www.pt.all.bi
z/pl

Składniki: 40 ml nalewka szałwiowa (Salvia 
officinalis L.),  50 ml. Woda z kwiatu pomarańczy, 
(Citrus L.),  2 łyżeczki gliceryny, 1 łyżeczka octu 
owocowego, 50 ml wody mineralnej, butelka 
kosmetyczna, 

Sposób użycia: wygładza, oczyszcza, ściąga skórę, 

Stosowanie: składniki wlać do buteleczki, uzupełnić 
wodą do poziomu zakrętki, wymieszać. Przemywać 
twarz 2-3 razy dziennie,

Ziołowy lotion alkoholowy (twarz) 

(cera tłusta)

Przykłady

- Woda oczarowa (wyciąg),
- Olej z kiełków pszenicy,
- Fiołek trójbarwny,
- Bez czarny, 
- Kasztanowiec,
- Skrzyp polny,
- Dzika róża, 

Cera naczynkowa

Przykłady

- Czyste wody aromatyczne,
- Oleje kosmetyczne,
- Peeling z mikronizowanych kwiatów (płatki 
nagietka, 
  płatki róż, kwiaty lipy, płatki nagietka), 
- Maseczki z dodatkiem ziół i oleju kosmetycznego,

Cera sucha

Przykłady

- Czyste wody aromatyczne,
- Oleje kosmetyczne np. migdałowy,
- Melisa
- Rumianek,
- Nagietek,
- Glinka różowa, biała,
- Sól z Morza Martwego,
- Oliwa z oliwek,

Cera wrażliwa

Przykłady

- Peelingi ziołowo-zbożowe,         - glinka zielona, żółta, 
- Woda lawendowa,            - glinka marokańska,
- Płyn z kwiatu pomarańczy,         - kit pszczeli,
- Olejek z drzewa herbacianego,
- Olejek z cytryny,
- Olejek eteryczny lawendowy,
- Sól z Morza Czarnego, 
- Rumianek (bisabolol), 
- Nagietek, 
- Aloes zwyczajny,
- Oliwa z oliwek,

Cera tłusta i trądzikowa

Glistnik jaskółcze ziele 

(Chelidonium maius L.)

http://luskiewnik.strefa.pl

Glistnik jaskółcze ziele 

(Chelidonium maius L.)

Surowiec: Ziele glistnika (Herba Chelidonii)

Działanie i zastosowanie: przeciwalergicznie, 
przeciwbakteryjnie, bakteryjne zakażenia skóry, 
modzelowatości,

Sposób użycia: Herb. Chelidonii pulveratae, Lanolini, 
Vaselini aa 10,0, Sol. Ac. Carbolici 25% gtt II, Mf 
pasta,

Stosowanie: zewnętrznie smarować 1 raz dziennie, 
modzelowatości – świeżo wyciśniętym sokiem 
smaruje się zmiany 2 razy dziennie,

Nagietek lekarski

(Calendula officinalis L.)

http://commons.wikimedia.
org

Nagietek lekarski

(Calendula officinalis L.)

Surowiec: Kwiat nagietka (Flos Calendulae)

Działanie i zastosowanie: przeciwzapalne, 
przeciwbakteryjne, przyśpiesza gojenie ran, 
doustnie przy modzelowatości,

Stosowanie: w łyżeczki do herbaty ziół zalać 2 
szklankami wrzątku (dawka dzienna), przyjmować 
kilka razy dziennie przez 3-4 tygodnie,

Kapusta (Brassica sp.)

Surowiec: liście,

Działanie i zastosowanie: ściągające działanie, 
łagodzi obrzęki, siniaki, łagodne stany zapalne (np. 
stawów),

Stosowanie: schłodzone liście kapusty rozbić 
tłuczkiem aby puściły sok; przyłożyć do rany, 
zabandażować, 

Aloes (Aloe sp.)

Surowiec: liście 

Działanie i zastosowanie: przyśpiesza gojenie ran, 
oparzeń i odmrożeń,

Stosowanie: liść aloesu umyć, obrać ze skórki, 
przyłożyć do rany, zabandażować gazikiem, 

Można nabyć gotowy wyciąg z aloesu w aptece, 

Żyworódka pierzasta

(Kalanchoe Daigremontiana Rayn.)

http://www.kuzdrowiu
.pl

Żyworódka pierzasta

(

Kalanchoe Daigremontiana Rayn.)

Surowiec: liście, 

Stosowanie: liście umyć, obrać, zmiksować, wycisnąć 
sok, można nabyć gotowy sok w aptece,

Działanie i zastosowanie: 
- trudno gojące się rany, odleżyny, wrzody: polewać 
sokiem kilka razy w ciągu dnia co 2-3 godziny,  

- kurzajki, stłuczenia: nasączyć gazik sokiem ewentualnie 
umyć liść, obrać ze skórki, przyłożyć na kurzajkę, nałożyć 
kawałek folii, nalepić plaster, zostawić na noc,

Uwaga na potas! 

Dziękuję 