Schemat przyczynowo-

skutkowy

Ishikawy

Charakterystyka



Schemat Ishikawy stanowi obecnie bardzo 
powszechne narzędzie w zarządzaniu 
jakością, środowiskiem, itp. 



Jego istotą jest graficzna prezentacja 
analizy wzajemnych powiązań przyczyn 
wywołujących określony problem.



Diagram Ishikawy często nazywany jest 
także schematem jodełkowym, lub też 
schematem rybiej ości, bowiem wyglądem 
swoim przypomina jej kształt.

Schemat Ishikawy - 
układ

Przyczyny

Przyczyny

Problem
(skutek)

Schemat Ishikawy – 6M

Man - człowiek Mashin - maszyna Method - metoda

Material - materiał Management 

–
zarządzanie 

Milne - środowisko

Problem
(skutek)

Elementy 6M

1. MAN POWER (Siła robocza) - kwalifikacje, 

przyzwyczajenia, zadowolenie z pracy, 
staż, samopoczucie, warunki pracy, itp.

2. METHOD (Metoda) - procedury, instrukcje, 

zakres obowiązków, specyfikacje, normy, 
prawo, reguły, knowhow, technologia, itp.

3. MASHIN (Maszyna) - licencja, trwałość, 

nowoczesność, wydajność, precyzja, 
bezpieczeństwo, warunki pracy, itp.

4. MATERIAL (Materiał) - surowce 

wejściowe, półfabrykaty, elementy, 
substytuty, itd.

5. MANAGEMENT (Zarządzanie, 

Otoczenie) – struktura organizacyjna, 
organizacja pracy, zmianowość, 
warunki pracy, itp.

6. MILNE (Środowisko) – temperatura, 

warunki atmosferyczne, oświetlenie, 
hałas, itp.

ETAPY W BUDOWIE 
DIAGRAMU

1. Identyfikacja problemu.
2. Inicjacja prac nad diagramem.
3. Określenie głównych grup przyczyn.
4. Uszczegółowienie diagramu.
5. Analiza diagramu.

Przykład