background image

DERMATOLOGIA

Choroby wirusowe skóry

Karolina Janiak

background image

CHOROBY WIRUSOWE

Wywołane przez wirusy HSV (herpes simplex 
virus) 
wirus opryszczki pospolitej

Wywołane przez wirusy HPV (Human 
Papilloma Virus) 
wirus brodawczaka 
ludzkiego

Wywołane przez wirusy ospy wietrznej

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA (HERPES SIMPLEX)

HSV1 

Pierwotne zakażenie HSV1 zwykle ma miejsce w 
dzieciństwie i manifestuje się zapaleniem jamy 
ustnej. Następnie wirus pozostaje w zwojach nerwu 
trójdzielnego w postaci utajonej, aby reaktywować 
się w wyniku replikacji, co objawia się opryszczką 
wargową.

Wirus opryszczki uaktywniają takie czynniki, jak: 
spadek odporności, przeziębienia, inne choroby i 
infekcje, gorączka, intensywne nasłonecznienie, 
miesiączka, stres, wyrwanie zęba, otarcia w 
obrębie warg, uczulenia pokarmowe, 
przemęczenie. Opryszczka pospolita ma tendencję 
do nawrotów u wielu nosicieli wirusa, ale zazwyczaj 
nie pozostawia żadnych widocznych śladów.

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA (WARGOWA)

opryszczka wargowa w 
postaci małych pęcherzyków 
zapalnych uformowanych w 
skupiskach w okolicy ust i 
błony śluzowej jamy ustnej. 
Pęcherze są wypełnione 
treścią surowiczą, a potem 
wydzieliną ropną, która się 
obsusza i zamienia z czasem 
w strupek. Początkowo, nawet 
przed pojawianiem się 
widocznych pęcherzyków, 
można odczuwać pieczenie, 
mrowienie, swędzenie i lekką 
bolesność. Wykwity 
opryszczkowe mogą pojawić 
się też na skrzydełkach nosa.

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA

Opryszczkę leczy się miejscowo i ogólnie. 
Leczenie miejscowe z użyciem różnego 
rodzaju maści czy past (np. cynkowych) ma 
na celu odkazić i osuszyć zmienioną przez 
wirus skórę. Nie wolno stosować maści z 
antybiotykami, ponieważ wydłużają one czas 
leczenia i nie działają na wirusy, chyba że 
wykwitom opryszczkowym towarzyszy 
zakażenie bakteryjne. Do walki z opryszczką 
wargową mamy cały arsenał leków takich jak 
Zovirax czy Avirol.

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA

O opryszczce należy także pamiętać, korzystając z 
możliwości modnej ostatnio medycyny estetycznej. 
Na zabiegi takie jak peelingi chemiczne, 
mezoterapia, stosowanie wypełniaczy (np. kwasu 
hialuronowego) i zabiegi wykorzystujące działanie 
laserów, decydujemy się, aby wyglądać lepiej. Efekt 
nie zostanie jednak osiągnięty, jeśli na twarzy 
pojawi się opryszczka. Już przed ewentualnym 
zabiegiem należy dodatkowo skonsultować się z 
lekarzem i zabezpieczyć się, stosując leki 
przeciwwirusowe. Chociażby uszkodzony przez 
zabieg naskórek może stać się czynnikiem, który 
uaktywni uśpionego wcześniej wirusa.  

background image

OPRYSZCZKA ZWYKŁA

background image

OPRYSZCZKA NARZĄDÓW PŁCIOWYCH

HSV 2

Do najbardziej niebezpiecznych zakażeń wirusem 
Herpes simplex zalicza się opryszczkę narządów 
płciowych (Herpes genitalis), którą zaraża się 
poprzez kontakt seksualny z nosicielem HSV2. W 
przypadku aktywnej opryszczki na narządach 
płciowych u rodzących kobiet stosuje się cesarskie 
cięcie, by nie zarazić noworodka i nie doprowadzić 
do rozwoju wrodzonego zakażenia wirusem 
opryszczki (Herpes neonatorum). Pęcherze u 
kobiet zazwyczaj pojawiają się w pochwie, kroczu, 
sromie, a niekiedy na pośladkach i na szyjce 
macicy, co zwiększa ryzyko zakażenia wirusem 
HPV. U mężczyzn opryszczka obejmuje najczęściej 
żołądź i napletek.

background image

OPRYSZCZKA NARZĄDÓW 

PŁCIOWYCH

background image

WIRUSY HPV

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV, Human 
Papilloma Virus) – wirus z rodziny 
papillomawirusów. Istnieje około 100 typów 
tego wirusa, z których część może być 
przyczyną łagodnych zmian w postaci 
brodawek na skórze, część powstawania 
łagodnych zmian w postaci kłykcin 
kończystych, a część nowotworów złośliwych 
jak rak szyjki macicy.

background image

BRODAWKI ZWYKŁE

Brodawki zwykłe – 
grudki naskórkowe o 
nierównej 
hiperkaratotycznej 
powierzchni, mające 
kolor skóry i wielkość 
5–10 mm. 
Zlokalizowane są na 
palcach rąk, na wałach 
paznokciowych 
niekiedy pod płytką 
paznokciową. Związane 
są z infekcją HPV-2

background image

BRODAWKI ZWYKŁE

LECZENIE

możliwe jest samoistne ustąpienie zmian

krioterapia

usunięcie chirurgiczne 

wycięcie zmian

ablacja za pomocą lasera

wyłyżeczkowanie zmiany

metody "chemiczne" polegające na stopniowym 
chemicznym "wypalaniu" brodawek przy 
zastosowaniu różnych substancji (najczęściej 
zawierające kwas mlekowy, kwas salicylowy) oraz 
jednoczesnym ich "rozmiękczaniu" przy użyciu 
kąpieli w ciepłej wodzie zmienionej chorobowo 
okolicy

background image

BRODAWKI ZWYKŁE

background image

BRODAWKI STÓP

zlokalizowane na 
podeszwowej części 
stóp, mające szorstką 
powierzchnię i kolor 
skóry, mogące osiągać 
1–2 cm wielkości. Są 
dwojakiego rodzaju: 
rozsiane, głębokie lub 
bardziej 
powierzchowne, 
zlewające się w 
skupiska tworząc tzw. 
brodawki mozaikowe 
(ang. mosaic warts

background image

BRODAWKI STÓP

background image

BRODAWKI STÓP

Brodawki typu głębokiego często są bolesne i 
mogą utrudniać chodzenie. Czynnikiem 
wywołującym brodawki głębokie jest wirus 
HPV-1, brodawki mozaikowe są wywołane 
przez    HPV-2.

Leczenie takie jak w przypadku brodawek 
zwykłych

background image

KŁYKCINY KOŃCZYSTE

Kłykciny kończyste 
(brodawki 
weneryczne, 
brodawki płciowe, 
łac. condylomata 
acuminata) – należą 
do grupy schorzeń 
wywoływanych 
przez wirusy 
brodawczaka 
ludzkiego 

background image

KŁYKCINY KOŃCZYSTE

background image

KŁYKCINY KOŃCZYSTE

Brodawki płciowe, kłykciny kończyste najczęściej 
spowodowane są zakażeniem wirusem HPV 6 i (lub) HPV 
11. Rzadziej spotyka się infekcje wirusami HPV 16 i 18. 
Niekiedy kłykciny mogą być wywołane przez wirusa HPV 
2, który zdecydowanie częściej wywołuje zmiany na 
rękach

Drogi wnikania

    Drogi zakażenia wirusami HPV mającymi predylekcję do 

okolic płciowych: przenoszenie zakażenia wirusem HPV 
może nastąpić przez każdy typ kontaktu seksualnego. U 
ponad 75% osób, które miały kontakt seksualny z 
partnerem, u którego występowały brodawki narządów 
płciowych, rozwiną się objawy choroby w przeciągu 3 
miesięcy. Stosowanie prezerwatyw zmniejsza ryzyko 
infekcji o około 75%. Częste są również przypadki 
autoinfekcji wirusem, z innych okolic ciała (HPV 2).

background image

HPV A RAK SZYJKI MACICY

Ogromna większość przypadków raka szyjki macicy jest 
spowodowana infekcją wirusem HPV. Obecność tego 
wirusa była wykrywana w więcej niż 90% guzów. Można  
więc ten nowotwór traktować jak chorobę zakaźną, 
przenoszoną głównie drogą płciową. 

Odkąd udowodniono, że wirus HPV powoduje raka szyjki 
macicy, cieszy on sporym zainteresowaniem. Za to 
odkrycie w 2008 roku profesor Harald zur Hausen 
otrzymał nagrodę Nobla.  W Polsce wykrywa się co roku 
ok. 4000 przypadków raka szyjki macicy. W przybliżeniu 
2000 kobiet co roku umiera z powodu tej choroby. Na 
świecie diagnozowanych jest ok. 500 000 przypadków 
rocznie, z czego połowa prowadzi do zgonu. Choroba ta 
jest więc ważnym problemem zarówno medycznym jak i 
społecznym. 

background image

HPV A RAK SZYJKI MACICY

W walce z wirusem HPV główny nacisk kładzie się na 
profilaktykę, której częścią są szczepienia. Gdy 
dojdzie do zakażenia wirusem lekarze nie stosują 
żadnych leków przeciwwirusowych, a postępowanie z 
pacjentką jest uzależnione od tego jakie zmiany w 
komórkach wirus wywołał. Oceny dokonuje się w 
oparciu wyniki badania cytologicznego, a także 
badania histopatologicznego (po pobraniu biopsji)  i 
kolposkopowego. Jeżeli pojawią się niebezpieczne 
zmiany przedrakowe są one usuwane. Istnieje wiele 
metod usuwania zmian wywołanych przez wirusa. 
Można użyć do tego celu skalpela, lasera, pętli 
elektrycznej lub zabić zmienione komórki przez ich 
wymrożenie (kriochirurgia). Chirurgiczne usunięcie 
zmienionej tkanki nosi nazwę konizacji.

background image

SZCZEPIENIA RAK SZYJKI MACICY

W aptekach są dostępne dwie szczepionki: 

- Silgard – uodparnia na dwa typy HPV 
wysokiego ryzyka (16 i 18) oraz dwa typy 
niskiego ryzyka (6 i 11). Chroni zatem nie 
tylko przed rakiem, ale również przed 
brodawkami płciowymi. Udowodniono, że ta 
szczepionka chroni również (poza szyjką 
macicy) przed niebezpiecznymi zmianami 
(neoplazją) w obrębie pochwy i sromu.

- Cervarix® – Uodparnia na dwa typy 
wysokiego ryzyka: 16 i 18. 


Document Outline