background image

Systemy opłat za przejazdy transportem miejskim

Wykład 8

background image

Inteligentne systemy transportowe

Inteligentne Systemy Transportu (Intelligent 
Transportation Systems – ITS) pozwalają na 
zwiększenie efektywności i bezpieczeństwa 
systemów transportowych poprzez 
zastosowanie nowoczesnych technologii 
informatycznych. Z wieloletnich badań 
prowadzonych w aglomeracjach 
amerykańskich i kanadyjskich wynika, że 
zastosowanie systemów ITS powoduje 
zmniejszenie nakładów na infrastrukturę 
transportową nawet 
o 30 – 35 %, przy uzyskaniu tych samych 
efektów dotyczących zwiększenia sprawności 
systemu. 

2

background image

Efekty wdrożenia ITS

3

zwiększenie nawet o 20 % przepustowości 
sieci transportowych bez konieczności 
wykonywania inwestycji drogowych, 

znaczne zmniejszenie liczby ofiar wypadków 
drogowych, 

oszczędność czasu podróży, 

znaczące zmniejszenie emisji CO

2

background image

Elementy systemów ITS

4

integrację  różnych  podsystemów  transportu  na  obszarach  miast  i 
aglomeracji,

zarządzanie  ruchem  na  odcinkach  i  w  korytarzach  najbardziej 
obciążonych dróg krajowych,

zarządzanie ruchem w miastach i aglomeracjach, 

systemy informacji dla podróżnych (informacja przed podróżą, informacja 
w  czasie  podróży  dla  kierowców,  informacja  w  czasie  podróży  dla 
pasażerów, osobista informacja, nawigacja drogowa), 

systemy  kontroli  jazdy  pojazdów  (poprawa  widoczności,  automatyzacja 
prowadzenia  pojazdu,  ostrzeganie  przed  zderzeniem,  pogotowie 
bezpieczeństwa), 

systemy  automatycznego  nadzoru  nad  ruchem  pojazdów  ciężarowych 
i  dostawczych  (automatyczna  administracja,  automatyczna  inspekcja, 
monitorowanie bezpieczeństwa, zarządzanie przewozami towarowymi), 

background image

Elementy systemów ITS cd.

5

systemy zarządzania transportem zbiorowym 
(zarządzanie transportem zbiorowym, 
zarządzanie popytem na przejazdy, 
zarządzanie transportem kombinowanym), 

systemy ratownicze (zgłaszanie zagrożeń, 
zarządzanie służbami ratowniczymi, materiały 
niebezpieczne i zgłaszanie incydentów), 

systemy elektronicznych opłat za 
przejazdy (transakcje elektroniczne 
opłat), 

systemy bezpieczeństwa na drogach 
(bezpieczeństwo podróżowania, ochrona 
niechronionych uczestników ruchu, 
inteligentne skrzyżowania)

background image

TRADYCYJNE I NOWOCZESNE SYSTEMY 
OPŁAT ZA PRZEJAZDY

6

Rodzaj 

biletu

Sposób 

rejestracji 

przejazdu

Zalety

Wady

Aplikacje i 

usługi 

systemu 

ITS

Bilet papierowy

Mechaniczne 
lub 
elektromechanic
zne skasowanie 
(ślad fizyczny)`

Tania produkcja.
Łatwy w użyciu.
W razie 
udoskonaleń 
systemu opłat 
koszty 
rezygnacji 
relatywnie małe

Słabe 
zabezpieczenia, 
duże ryzyko 
fałszerstwa.
Nie zdają 
egzaminu w 
miejskim 
transporcie 
podziemnym.
Nie pozwalają 
na 
przemieszczanie 
się różnymi 
środkami 
komunikacji

Brak 
zastosowania

Bilet 
całodobowy, 
tygodniowy, 
miesięczny, 
turystyczny, itp.

Zazwyczaj nie 
kasowany

Łatwy w 
zastosowaniu.
Łatwe 
wytworzenie

Fałszerstwa.

Ograniczone 
możliwości 
zastosowania.

background image

TRADYCYJNE I NOWOCZESNE cd.

7

Bilet pokładowy 
jednoprzejazdowy 
(zakup u kierowy)

Tradycyjne 
kasowanie lub 
brak

Ułatwienie 
dla pasażerów

Często 
droższe niż 
kupowane 
poza 
pojazdem.
Opóźnienia 
w podróży. 

Możliwe do 
zastosowania 
ale nie 
rekomendowa
ne

Bilet w postaci 
papierowej z paskiem 
magnetycznym, karty 
plastikowej – za 
przejazd jednorazowy

Czytniki kart – 
kasowanie 
dotykowe

Lepiej 
zabezpieczone 
niż papierowe.
Bardziej 
trwałe.
Możliwość 
zapisania 
danych 
pasażera.
Lekkie i małe.

Potrzeba 
kasowania 
dotykowego.
Ryzyko 
niesprawnoś
ci czytnika.
Paski 
magnetyczn
e łatwe do 
uszkodzenia

Może być 
dwukanałowy 
dla turystów 
którzy nie 
potrzebują 
biletu 
elektroniczneg
o pod 
warunkiem że 
system 
magnetyczny 
został 
wprowadzony 
przed 
elektronicznym

background image

8

Karty 
chipowe 
(bilet 
elektronicz
ny)

Dotykowa

Włożenie do 
czytnika 
bądź 
terminala

Bardzo 
wygodne 
kasowanie.
Podaje 
wielkość 
przepływu 
pasażerów, 
użyteczne w 
optymalizac
ji tras.
Wielofunkcy
jność (karta 
jako bilet, 
karta 
biblioteczna

legitymacja, 
itp.)

Drogie 
wdrożenie, 
ryzyko 
pojawienia 
się 
podróbek.
Czas 
transakcji 
kartą 
dotykową 
zbyt długi.

Inteligentne 
rozwiązanie
.
Dobrze 
funkcjonują
cy i szybko 
rozwijający 
się system

Bezdotykowa 

Skanowanie 
na odległość, 
kasowanie 
bezdotykowe

kombinowan
a

Dozwolone 
obie formy

E-bilet

 Bilet-SMS
Strona WAP 
(drukowanie 
na życzenie)

Poprzez 
Bluetooth 
w telefonach 
komórkowyc
h, 
palmtopach, 
komputerach

bezdotykowe

Brak 
fizycznego 
biletu lub 
drukowanie 
na życzenie, 
transakcje 
bezgotówkow
e, 
bezpieczne, 
wygodne w 
użyciu

System musi 
być idealnie 
funkcjonujący
, drogi we 
wdrożeniu, 
wysokie 
wymagania 
sprzętowe, 
zarówno dla 
operatora jak 
i pasażerów

Najbardziej 
dynamiczne 
rozwiązanie 
ITS w 
dziedzinie 
opłat za 
bilety, 
wielofunkcyj
ne i 
efektywne. 
Ma szansę 
być 
wiodącym 
rozwiązanie
m w 
metropoliach

TRADYCYJNE I NOWOCZESNE cd.

background image

Zasada działania karty bezdotykowej

9

Blok logiczny 

Pamięć trwała

Radioprzekaź

nik

Antena

background image

10

Karty bezdotykowe składają się z dwóch 
bloków (logiczny i pamięci), radio przekaźnika 
(nadajnik i odbiornik w jednym) i antena. 
Obecna technologia pozwala osiągnąć bardzo 
krótki czas transakcji. Proces kasowania staje 
się bardzo szybkim, co jest bardzo ważne w 
przypadku otwierania bramek obrotowych na 
stacjach metra. Karty bezdotykowe nie 
posiadają baterii. Zamiast tego mają 
wbudowany induktor, by zachować część 
przypadkowego sygnału radiowego, który 
zostanie przetworzony i użyty do zasilenia 
elektroniki układu karty.

Zasada działania karty bezdotykowej 
cd.

background image

Zasada biletu elektronicznego e-ticket

11

Płatność

Użycie

SMS

WAP 

GSM

Serwer informacji

Serwer biletowy

System księgowy

Pojazd

Interfejs pasażera

Interfejs operatora

Transakcja

background image

Funkcje e-biletu

12

background image

Sposoby nabycia e-biletu

13

SPOSOBY 

PŁATNOŚCI

SPOSOBY 

PŁATNOŚCI

SPOSOBY 

NABYCIA

SPOSOBY 

NABYCIA

Zdolność do 

nabywania 

e-biletu przez:

SMS

WAP

Call Centre

Zdolność do 

nabywania 

e-biletu przez:

SMS

WAP

Call Centre

Zdolność systemu 

do realizowania 

płatności poprzez:

Rachunek 

telefoniczny

Kartę pre-paid

Kartę kredytową

Inne

Zdolność systemu 

do realizowania 

płatności poprzez:

Rachunek 

telefoniczny

Kartę pre-paid

Kartę kredytową

Inne

Zdolność 

systemu do 

sprzedaży 

poprzez 

telefonię 

komórkową

Zdolność 

systemu do 

sprzedaży 

poprzez 

telefonię 

komórkową

NABYCIE E-
BILETU

NABYCIE E-
BILETU

background image

„Rozwiązanie warszawskie”

14

Najodważniejszymi rozwiązaniami w  Polsce 
może się poszczycić Warszawa. Na jej 
rozwiązaniach starają się wzorować inne, duże 
polskie miasta. Z różnym skutkiem wdrożyły 
ITS, bądź są w trakcie implementowania go w 
swoje struktury transportowe. Należą do nich 
(w kolejności zaawansowania): Poznań, 
Kraków, Wrocław.

Ze względu na podobieństwo tychże 
systemów, pełniej zostanie opisane 
rozwiązanie zastosowane w stolicy.

background image

Zintegrowany system opłat

15

System jest modułowy i może zostać wzbogacony 

o nowe funkcje jak i rozszerzony na inne środki 

komunikacji, łącząc je w jednolity, spójny układ 

komunikacji aglomeracyjnej jak na przykład:

stacje metra

(potencjalnie) nowe linie metra

przewoźnicy miejscy

 WKD

 Koleje Mazowieckie

 SKM

 przewoźnicy operujący w gminach 

podwarszawskich

background image

Schemat systemu

16

background image

Wdrożone elementy systemu

17

9100 kasowników dualnych obsługujących 
bilety magnetyczne i kart zbliżeniowych

2190 sterowników

360 urządzeń do ładowania kart

200 terminali kontrolerskich

230 bramek dostępu

3 urządzenia biurowe do produkcji biletów

centralny system zarządzania z terminalami 
roboczymi

background image

Warszawska karta  miejska

18

Informacje o bilecie są 
zapisywane na nośniku 
chipowym 
(Warszawskiej Karcie 
Miejskiej)

Inne wykorzystania karty

karta wstępu/bilet do 
obiektów miejskich ( teatry, 
baseny ...)

karta wstępu do domów 
kultury

karta wstępu do Pałacu 
Młodzieży

karta biblioteczna

karta służąca jako 
portmonetka usług 
przedpłaconych (parkingi w 
strefie płatnego parkowania)

Integracja z legitymacją 
studencką

background image

System warszawski - podsumowanie

19

Mimo, że nazwany został najodważniejszym, 
stosowany w Warszawie  system (oraz 
podobne mu, wdrażane w innych miastach), 
nie przynoszą znaczących korzyści w 
sterowaniu transportem miejskim. W zasadzie 
warszawska karta miejska spełnia te same 
funkcje co bilet papierowy. Różni je sposób 
nabywania i kasowania biletów, natomiast ich 
wkład w optymalizację transportu jest taki 
niemal jednakowy. Przede wszystkim chodzi o 
brak konieczności rejestrowania przejazdu. W 
rezultacie system ten nie pozwala na 
zbieranie danych na temat obciążeń 
poszczególnych linii i przystanków.


Document Outline