1

STADIA ROZWOJU

PSYCHOSEKSUAL

NEGO

ZYGMUNT FREUD

• zm. 1939

• Neurolog

• Wykładowca chorób 

nerwowych
 na Uniwersytecie 
Wiedeńskim

• Psychoanalityczna teoria 

osobowości

2

Wg Freuda nasz 
charakter jest 
wynikiem rozwoju w 
okresie dzieciństwa

Motywy postępowania tkwią we 

wrodzonych, biologicznych źródłach 

czyli popędach

3

Popę

d

Seksual

ny

(libido)

Agresja

• Popęd do życia o seksualnej naturze, czyli libido.

• Libido to podstawowa energia życiowa.
 
• Popęd destrukcyjny, śmierci jest ukierunkowany na 

agresję i śmierć.

 
• W życiu kierujemy się zasadą przyjemności: 

zachowania samolubne, zorientowane na przyjemność

4

• Celem popędu jest 

zaspokojenie czyli 
rozładowanie energii 
psychicznej i doświadczenie 
przyjemności.

• Obiekt: coś dzięki czemu 

jednostka może osiągnąć 
cel np.: zewnętrzne obiekty, 
wyobrażenia, fantazje.

• Proces obdarzania energią 

obiektów to kateksja.

5

Libido ulega rozładowaniu podczas 

zaspokajania popędu lub kateksji 
określonych obiektów.

6

POPĘD

ROZŁADOW

ANIE

:)

7

• Brak rozładowania powoduje fiksację czyli zastój.

• Jeżeli na drodze do zaspokojenia popędu seksualnego lub 

agresji nastąpi odmowa zewnętrzna (np. ze strony 
rodziców lub sumienia czyli superego), dojdzie do konfliktu 
a konflikt może zostać wyparty.

• Ta część libido nie przechodzi do dalszych etapów i zostaje 

związana ze sferami erogennymi z danego okresu rozwoju.

POPĘD

POPĘD

KONFL

IKT

FIKSAC

JA

8

W rozwoju 

psychoseksualnym 

jednostka preferuje 

specyficzne sposoby 

rozładowania 

energii psychicznej 

przez drażnienie 

odpowiednich dla 

danego etapu sfer 

erogennych.

9

PSYCHOSEKSUALNE STADIA ROZWOJU

• Od niemowlęctwa poprzez okres dojrzewania

• Celem jest osiągnięcie przyjemności (libidalnej)

10

ORALNE

• Pierwsze 2 lata życia

• Usta są główną sferą erogenną

• Źródło zaspokojenia to ssanie(proces 

niezbędny do karmienia)

11

Osoby, które utknęły na etapie oralnym 

wykazują skłonności do działań 
związanych z ustami, np.:

• jedzenie
• mówienie
• palenie
• gryzienie końcówek ołówków
• nieustanne rzucie gumy

Wg. Feuda ostry 
sarkazm może być
 oznaką fiksacji.

12

ANALNE

•

2 – 3 rok życia

•

Treningi czystości

•

Ćwiczenie umiejętności powstrzymywania i 

uruchamiania wydalania

13

Twórczość i produktywność to dobry wskaźnik 

skuteczności przejścia przez fazę analną.

Zafiksowanie na fazie analnej:

Bunt przeciwko kontroli rodziców:
• nieporządek
• lenistwo
• beztroska

Oznaki poczucia kontroli wykształconej w czasie treningu:

•

wewnętrzne zahamowanie

•

upór

•

obsesja na punkcie porządku

14

FALLICZNE

• 3 – 5 rok życia

• Źródło przyjemności 

odczuć to manipulacja 
genitaliami 
(„dziecięca 
masturbacja”)

15

Wszystkie dzieci są początkowo 
przyciągane do matki, ponieważ jest 
ona pierwszym opiekunem i jedynym 
źródłem zaspokojenia i przyjemności.

16

KOMPLEKS EDYPA

• kazirodcze pożądanie 

matki 

• lęk przed kastracją 

(lęk kastracyjny) ze 
strony ojca

• wyparcie
• identyfikacja z ojcem 

→ zastępcze 
zaspokojenie 
seksualnych 
impulsów

17

KOMPLEKS ELEKTRY

•

brak identyfikacji z ojcem z 
powodu braku penisa

•

strach przed odwetem matki, 
jako rywalki

Fiksacja: nadmierna 

uwodzicielskość

Pozytywne przejście fazy: w 

dorosłości zdolność do 
tworzenia dojrzałych 
związków

18

LATENCJI

• 6-12 rok życia

• Motywacje seksualne słabną

• Rozwój umiejętności i inne działania

19

GENITALNE

• Po okresie dojrzewania

• Najgłębsze uczucia przyjemności 

pochodzą z relacji seksualnych

20

  Odpowiedni poziom satysfakcji w 

każdym stadium zapobiega 

fiksacji na tym etapie rozwoju.

21

• Jednostka osiągająca prymat organizacji 

genitalnej charakteryzuje się dojrzałością 
psychoseksualną:

-zdolności do intymnych seksualnych kontaktów

-możliwość do podjęcia aktywności związanej z 
pracą i twórczością

• Osiąga zdrowie psychiczne

22

Każda faza rozwoju 

tworzy wymagania i 
konflikty, które według 
Freuda muszą być 
rozwiązane.

Kompromis pomiędzy 

konfliktem a 
osiągnięciem 
największej możliwej 
satysfakcji przy 
minimalnej karze i 
poczuciu winy.

23

• „Psychologia zaburzeń” Carson
• „Psychopatologia” Cierpiałkowska
• „Psychologia dla bystrzaków” Cash

24