background image

Krajobraz Nizin 

Środkowopolskich jest równinny

Równinę stanowi  płaski lub prawie całkowicie poziomy 

(nachylenie do 3 st.) teren. 

Równiny mogą występować na obszarach nizin, wyżyn, 

lub gór (doliny rzek lub wierzchowiny), charakter 

równinny mają znaczne powierzchnie den oceanów.

background image

Kontrola opanowania 

materiału

 

Uczeń na ocenę  

Dopuszczającą 

(2)

Wskaż na mapie pojezierza i wymien ich 

cechy;

Dostateczną 
(3)

Wyjasnij , dlaczego  pojezierza są „ rajem dla 

turystów” oraz wymien sporty uprawiane  na 

pojezierzach.

Dobrą (4)

•Wyjaśnij  pojęcie „ krajobraz naturalny”;

•Omów znaczenie gospodarcze pojezierzy;

Bardzo dobrą 
(5)

.Wyjśsnij dlaczego na pojezierzach występuje 

dużo jezior;

Przeanalizuj problem  degradacji  środowiska 

naturalnego , wyjasnij przyczyny  i zwiazek z 

formami  działalności człowieka.

background image

• Czego można się dowiedzieć z map 

zamieszczonych w naszych atlasach?

background image

Cechy krajobrazu nizinnego.

Główne cechy krajobrazu nizinnego w Polsce to:
• płaska lub lekko pofałdowana powierzchnia 

terenu, 

• małe wysokości względne i bezwzględne, 
• wolno płynące rzeki, często szerokie, 
• duży udział terenów rolniczych, zwłaszcza pól 

uprawnych, 

• występowanie lasów liściastych, iglastych 

i mieszanych, 

• dobrze rozwinięta sieć osadnicza, liczne miasta 

i wsie.

background image

Krainy geograficzne Nizin 

Polski

• Niziny zajmują ponad 70% 

powierzchni naszego kraju – 
patrz mapa. Nie tworzą one 
jednak jednolitego krajobrazu na 
całym obszarze swojego 
występowania. W związku z tym 
podzielone zostały na 3 główne 
pasy:

• NIZINY NADMORSKIE, 
• POJEZIERZA, 
• NIZINY ŚRODKOWOPOLSKIE.

background image

Pas nizin środkowopolskich

• Pas Nizin 

Środkowopolskich 
położony jest – jak sama 
nazwa wskazuje – 
w centralnej części 
naszego kraju (zobacz 
mapę). Podzielony został 
na 4 duże krainy 
geograficzne. Poczynając 
od północnego wschodu, 
a kończąc na 
południowym zachodzie 
są to:

background image

• Od strony północnej pas nizin sąsiaduje z 

pojezierzami

. 

• Jedna z głównych różnic pomiędzy tymi dwoma 

pasami polega na tym, że 

niziny

 mają znacznie 

słabiej urozmaiconą powierzchnię terenu – dominują 
tam krajobrazy płaskie, równinne, mało jest 
wzniesień i zagłębień terenu (które są tak bardzo 
charakterystyczne dla pojezierzy).

•  Przyczyną takiej sytuacji są 

zlodowacenia

, 

a konkretnie fakt, że z obszaru dzisiejszych nizin 

lodowiec

 ustąpił znacznie wcześniej niż z obszaru 

pojezierzy

. W związku z tym powierzchnia 

nizin

 przez 

dłuższy czas była odsłonięta, dzięki czemu została 
bardziej wyrównana

background image

Niziny 

środkowopols

kie

background image

• Pas Nizin Środkowopolskich 

położony jest – jak sama nazwa 
wskazuje – w centralnej części 
naszego kraju . Podzielony został na 
4 duże krainy geograficzne. 
Poczynając od północnego wschodu, 
a kończąc na południowym 
zachodzie są to:

• Nizina  Podlaska, 
• Nizina Mazowiecka
• Nizina Wielkopolska, 
• Nizina Śląska.

background image

Praca w grupach – 5 grup

1. Opisz położenie  pasa nizin w stosunku  do innych pasmów krajobrazowych / mapa 

hipsometryczna/.

2.Określ położenie pasa nizin  w stosunku do pozostałych nizin. Z jaką krainą geograficzną  

graniczy ona od północy, południa, zachodu i wschodu / posłuż się mapą ogólnogeograficzną/.

3. Prześledź  na mapie hipsometrycznej układ kolorów  i wybierz własciwe  okreslenia opisujące 

ukształtowanie powierzchni danej niziny: równina, teren lekko falisty,teren pagórkowaty, 
porozcinany dolinami rzecznymi w kierunku północ- południe lub wschód –zachód / mapa 
ogólnogeograficzna/.

4.Wymień rzeki przepływające przez  daną nizinę i okresl, czy są duże, czy małe / mapa 

ogólnogeograficzna  lub mapa tematyczna Polski-wody powierzchniowe/.

5.Czy na danej nizinie występują bagna / mapa  ogólnogeograficzna/.
6.Wymień bogactwa mineralne występujące na obszarze danej krainy geograficznej/ mapa 

tematyczna Polski- bogactwa mineralne/.

7.Na podstawie mapy podaj , czy na obszarze  danej krainy geograficznej występują grunty 

orne , łaki , pastwiska, lasy, większe obszary  zabudowane  oraz jakie zwierzęta i rośliny 
występują na tym obszarze/ mapa  krajobrazowa/.

8.Wymień gałęzie  przemysłu  rozwiniętego na  terenie  danej krainy geograficznej / mapa 

tematyczna Polska- przemysł/.

9.Na podstawie mapy  podaj  główne uprawy  i wymień zwieerzęta hodowane  na terenie krainy/ 

mapa tematyczna Polska- rolnictwo/.

10.Podaj , czy teren jest zanieczyszczony, gdzie wystepują obszary chronione / mapy tematyczne 

Polska- obszary chronione i  zanieczyszczenie środowiska/

Prawidłowo wykonanie  zadania kazdej grupy  utworzy 
charakterystykę  danej krainy geograficznej

background image

Zadanie 1-4 str 47

background image

Nizina Podlaska

background image

NIZINA PODLASKA 

• NIZINA PODLASKA sąsiaduje z 

Pojezierzem Mazurskim

. 

background image
background image

• Na styku tych dwóch krain, 

w dolinie rzeki Biebrzy 
znajduje się największy 
w Polsce kompleks 
terenów podmokłych, 
bagiennych – tzw. "bagna 
biebrzańskie". 

• Jest on szczególnie 

cennym składnikiem 
naszej przyrody, ponieważ 
występuje tam wiele 
unikatowych gatunków 
roślin, a swoje siedliska 
mają liczni przedstawiciele 
ptactwa wodnego 
i błotnego oraz inne 
zwierzęta (np. bobry, 
łosie).

background image

• W 1993 roku utworzono na tym 

terenie Biebrzański Park 
Narodowy.

background image

• We wschodniej części Niziny Północnopodlaskiej, po obu stronach 

granicy

 

polsko-białoruskiej, położona jest Puszcza Białowieska (patrz mapa poniżej). 
To duży kompleks leśny zawierający m. in. drzewostany naturalne, pierwotne 
(czyli nie posadzone przez człowieka). Spotkać w nich można takie gatunki 
drzew jak sosny, świerki, brzozy, olsze, dęby. Licznie występują też zwierzęta 
– rysie, wilki, łosie, borsuki i oczywiście żubry.
Obszar ten jest chroniony od wielu lat — w 1947 roku utworzono tu 
Białowieski Park Narodowy.

background image

• Sieć osadnicza Niziny 

Północnopodlaskiej nie jest zbyt 
gęsta (z uwagi na dużą ilość 
terenów podmokłych i lasów). 
Białystok – 290 tys. mieszkańców 
– to w zasadzie jedyne duże 
miasto w tym regionie 
i jednocześnie największa 

aglomeracja

 Polski Północno-

Wschodniej.

background image

Nizina Mazowiecka

background image

• NIZINA MAZOWIECKA jest 

największą polską niziną. Leży 
w środkowo-wschodniej części 
kraju.

background image

NIZINA WIELKOPOLSKA

• NIZINA WIELKOPOLSKA leży 

pomiędzy środkowymi 
odcinkami 

rzek

: Odry i Warty.

Jej powierzchnia jest 
przeważnie płaska 
i tylko miejscami lekko 
pofałdowana. Teren 
pokrywają głównie użytki 
rolne, a 

lasów

 jest niewiele. 

Obszar ten wykorzystuje się 
przede wszystkim do celów 

rolniczych

 – przeważają duże 

gospodarstwa, specjalizujące 
się w hodowli trzody chlewnej 
i bydła.

background image

Miasta 

• Sieć osadnicza jest w miarę 

dobrze rozwinięta, przy czym 
trzeba tu zwrócić uwagę
na zwiększony udział ludności 
wiejskiej (co wynika 
z rolniczego charakteru 
regionu).

• Nie ma wielu dużych 

miast

, 

a największe z nich to:

•  Kalisz (109 tys. mieszkańców),

Ostrów Wielkopolski (73 tys. 
mieszk.) 

•  Leszno (63 tys. mieszk.).

background image

Przemysł 

• Znaczne zmiany 

w krajobrazie 
naturalnym dostrzec 
można w północno-
wschodniej części 
Niziny Wielkopolskiej. 

• Znajduje się tam zespół 

odkrywkowych kopalni 
węgla brunatnego

•  Koło, Konin, Turek
•  elektrowni
•  Pątnów, Adamów, 

Konin). 

background image

Nizina Śląska

background image

NIZINA ŚLĄSKA

• NIZINA 

ŚLĄSKA 
leży 
w Polsce 
Południowo
-
Zachodniej. 
Rozciąga 
się wzdłuż 
doliny Odry.

background image

• Ukształtowanie terenu 

jest tu znacznie 
urozmaicone. 

• Środkowa część niziny to

w miarę płaska 

równina

ale przecięta 

doliną

 Odry. 

• Na północnych krańcach 

pojawiają pasma 
wzniesień, m. in. 
Wzgórza Trzebnickie.

• Natomiast na południu 

teren stopniowo się 
podnosi i jednocześnie 
bardziej fałduje – to 
oznaka zbliżania się do 
gór (

Sudetów

).

background image

Pokrycie terenu

• W pokryciu terenu, podobnie jak 

na innych 

nizinach

, dominują 

użytki rolne. 

• Szczególnie intensywnie 

wykorzystywane są urodzajne 

gleby

 (czarne ziemie) na 

południe od linii Odry. 

background image

• Na tych bezleśnych terenach 

uprawia się głównie pszenicę, 
buraki cukrowe i rzepak.

background image

• Lasy spotkać 

można przede 
wszystkim na 
zachodnich 
i wschodnich 
krańcach Niziny 
Śląskiej. 

• I są to całkiem 

spore kompleksy 
– Bory 
Dolnośląskie oraz 
Bory Stobrawskie.


Document Outline