Pozyskiwanie wiedzy
Pozyskiwanie wiedzy
Pozyskiwanie wiedzy
Definicja
Pozyskiwanie wiedzy - proces
pozyskiwania porządkowania i
strukturalizacji informacji w celu jej
wykorzystania w systemie
ekspertowym.
R. Smith: Dictionary of artificial intelligence, Collins
Publishers,
Glasgow 1990
Pozyskiwanie wiedzy
Literatura
●
A.C. Scott, J.E. Clayton, E.L.Gibson:
“A practical guide to knowledge
acquisition” Addison-Wesley Publishing
Company Inc., Amsterdam 1991
●
E.Rich, K.Knight: “Artificial
Intelligence” McGraw-Hill Inc, London
1991.
●
E. Turban, J. Aronson “Decision
Support Systems and Inteligent
Systems”, Prentice Hall 1998.
●
J.J. Mulawka “Systemy ekspertowe”,
WNT Warszawa 1996
Pozyskiwanie wiedzy
Czy tworzenie SE jest zasadne ?
●
Informacje ogólne - co muszę
wiedzieć aby zrozumieć rolę
sytsemu ekspertowego - definicje
pojęć
●
Problemy organizacyjne
▸
Czy ekspertyza jest rzadka ?
▸
Czy dostęp do ekspertyzy jest trudny
lub czasochłonny ?
▸
Czy personel często się zmienia ?
▸
Czy kierownictwo chce poprawić
niektóre aspekty obecnej sytuacji ?
Pozyskiwanie wiedzy
Czy tworzenie SE jest zasadne ?
●
Bieżące operacje
▸
Jaka jest normalna kolejność czynności ?
▸
Jaka jest rola eksperta ?
●
Znaczenie ekspertyzy
▸
Dlaczego problem wymaga ekspertyzy ?
▸
Kiedy ekspertyza jest korzystna ?
▸
Jekie są umiejętności przyszłych
użytkowników systemu ?
▸
Na ile istotna jest kontrola ze strony
eksperta człowieka ?
Pozyskiwanie wiedzy
Otoczenie SE
●
Czy SE będzie nakładką na
systemy innych klas (systemy
ewidencyjne, systemy
wspomagania decyzji) czy stanowi
zamknięte rozwiązanie ?
●
Analiza interakcji SE z innymi
systemami.
▸
Analiza źródeł WE
▸
Analiza WY
●
Platforma sprzętowa
●
Urządzenia końcowe niezbędne
do działania systemu: skanery
drukarki itp.
Pozyskiwanie wiedzy
Charakterystyka tworzonego SE
1
Cele i funkcje systemu
2
Charakterystyka problemu który
system ma rozwiązywać
3
Charakterystyka użytkowników
systemu
4
Opis otoczenia informatycznego
w którym system ma pracować
5
Charakterystyka źródeł wiedzy
Pozyskiwanie wiedzy
Cele i funkcje SE - przykład
Celem systemu jest
rozpoznawanie przyczyn i
skutków odchyleń kosztów
standardowych
Funkcje
▪
Informowanie kierownictwa na szczeblu
strategicznym o przyczynach odnotowanych odchyleń
w stosunku do założonych standardów
▪
Kwalifikacja odchyleń jako korzystnych lub
niekorzystnych
▪
Określenie możliwych skutków takich odchyleń
Pozyskiwanie wiedzy
Użytkownicy
●
Identyfikacja wszystkich rodzajów
użytkowników systemu
▸
Kto będzie korzystał z SE
▸
Kto będzie wprowadzał informacje
konieczne do działania systemu
●
Wymagania użytkowników
▸
Jakiej formy współpracy oczekują
użytkownicy od systemu
▸
Jaki jest poziom wiedzy użytkowników w
stosunku do wiedzy eksperta
Pozyskiwanie wiedzy
Użytkownicy
●
Sposób wykorzystania SE
▸
Jaki jest zakres i kolejność czynności
użytkowników systemu ?
▸
Jak SE zostanie wpasowany do tych
czynności
▸
Czy użytkownicy chętnie korzystają z
komputerów
▸
Czy użytkownicy są otwarci na
stosowanie się do sugestii generowanych
przez system informatycznego
Pozyskiwanie wiedzy
Identyfikacja źródła ekspertyzy
▪
Materiały pisane
▸
Podręczniki, katalogi i inne dokumenty
zawierające wiedzę odnośnie problemu
▸
Ile czasu zajmie studiowanie dokumentów
▪
Eksperci - ludzie
▸
Jakie dziedziny problemu należy
wyodrębnić
▸
Kto jest ekspertem z danej specjalności
Pozyskiwanie wiedzy
Identyfikacja źródła ekspertyzy
▪
Udział ekspertów w pracach grupy
projektanckiej
▸
Ile czasu każdy z ekspertów musi poświęcić
na pracę nad projektem ?
▸
Jeśli projekt wymaga więcej niż jednego
eksperta to w jaki sposób będą ze sobą
współpracować ?
▪
Potwierdzenie i weryfikacja
▸
Kto będzie w stanie stwierdzić, że system
działa poprawnie ?
▸
Jeśli zdanie ekspertów będzie podzielone to
kto będzie miał zdanie decydujące ?