histoklinika 

raka prostaty

Wioleta Dąbrowska 

Gr 2 lekarski IV rok



Najczęściej występujący narządowy 
nowotwór złośliwy u mężczyzn



Druga co do częstości  po raku płuca 
przyczyna zgonu mężczyzn po 50 r.ż. 



dieta bogatotłuszczowa

•

ryż - OBNIŻA ryzyko zachorowalności na raka

•

pracownicy przemysłu chemicznego, gumowego, 
farbiarskiego, drukarnie

•

kadm - wypiera cynk niezbędny do prawidłowego 
funkcjonowania prostaty,

•

alkohol, palenie

•

predyspozycje genetyczne

•

zakażenie ukł. moczowego, szczególnie wirusami RNA

•

Żydzi - prawie wcale

•

u rasy czarnej rak stercza rozwija się częściej i jest 
stwierdzany w młodszym wieku niż u rasy bialej czy 
azjatyckiej

Predysponują:



 początkowo bezobjawowy



Częstomocz



słaby strumień moczu



Chudnięcie



krwiomocz

Przebieg:



gł. w strefie obwodowej - 75% - podatna na 
działanie testosteronu



strefie przejściowej - 20%



w strefie centralnej - 5% - podatna na 
działanie estrogenów

Są to ogniska pod postacią nieregularnych, 

twardych guzków wyczuwalnych w badaniu 
per rectum



Rzadko jest przyczyną zwężenia dolnego odcinka dróg 
moczowych



Wczesne fazy rozwoju nowotworu stwierdzane są jako słabo 
odgraniczone zmiany położone bezpośrednio pod torebką



Na przekrojach ma postać litych szarawych lub żółtawych 
spoistych nacieków o nieostrych granicach



Nawet we wczesnych etapach może dawać już przerzuty do 
węzłów chłonnych w obrębie miednicy



W zaawansowanym stadium nacieka pęcherzyki nasienne, 
okołocewkową strefę stercza i ściany pęcherza moczowego

POWIĘŹ  DENONVILLIERSA 

– płat tkanki łacznej oddzielający 

struktury dolnego odcinka dróg moczowych od ściany odbytnicy, 
jest to naturalna bariera ograniczająca szerzenie się raka.

 Mikroskopowo - 

GRUCZOLAKORAKI (75-98%)

   ( adenocarcinoma)

Raki lepiej zróżnicowane – z małych cewek gruczołowych 

nieregularnie naciekających podścielisko, nie są otoczone 
kolagenem ani komórkami zrębu, lecz często przylegają do siebie

Cewki wyścielone są pojedyńczą warstwą komórek sześciennych o 

jądrze z wyraźnym jąderkiem.

W gruczołach leżących w sąsiedztwie nacieku stwierdza się cechy 

atypii komórek nabłonka gruczołowego określane mianem – 
wewnątrznabłonkowego rozrostu nowotworowego gruczołu 
krokowego ( prostatic intraepithelial neoplasia – PIN) – jest 
pośrednim etapem transformacji nowotworowej pomiędzy  
prawidłową tkanką a rakiem.

 Szerzenie:



przez ciągłość (naciekanie, rozrost) -> 
zwężenie moczowodów



wzdłuż neuronów -> naciekanie pęcherzyków 
nasiennych, miednicy mniejszej



naczyniami chłonnymi – węzły  zasłonowe, 
biodrowe, okołoaortalne, pachwinowe



naczyniami krwionośnymi -> KOŚCI, 
wątroba, płuca 

Przerzuty do kości mogą mieć charakter:



Osteolityczny –niszczący kość



Osteosklerotyczny –zagęszczenie struktury kości, 
powinny one nasuwać podejrzenie rozsianego 
raka gruczołu krokowego

Opiera się na ocenie struktury histologicznej rozrostu 

nowotworowego. 



Nowotwór wysoko zróżnicowany otrzymuje 1 pkt 



nowotwór nisko zróżnicowany 5 pkt. 

W skali Gleasona ocenia się dwa przeważające pod względem 

objętości typy histoarchitektoniczne nowotworu, a 
otrzymane punkty sumuje się podając końcowy wynik.



Guz nowotworowy, w którym dominującym typem jest 
nowotwór nisko zróżnicowany, naciekający tkanki bez 
wyraźnej granicy (5 pkt) 



drugi dominujący typ to nowotwór średnio zróżnicowany, 
częściowo dobrze odgraniczony (3 pkt) otrzyma wskaźnik  8 
(5 + 3 = 8).

System Gleasona silnie koreluje z rokowaniem oraz ze 

stopniem zaawansowania klinicznego.

System Gleasona – zalecany przez WHO 
system klasyfikacji  patomorfologicznej raka 
gruczołu krokowego



Ocena poziomu 

antygenu specyficznego dla 

prostaty –PSA, 

produkawanego przez komorki 

nabłonkowe prawidłowego stercza i komórki 
nowotworowe

Wzrost PSA w:



Łagodnym rozroście guzkowym, 



Zapaleniach stercza



Raku gruczołowym

•

Badanie per rectum

•

Ultasonografia przeodbytnicza

•

Biopsja igłowa

DIAGNO:



Większość raków stercza jest wrażliwa na 
androgeny, dlatego wzrost raka ulega różnego 
stopnia zahamowaniu na skutek blokady wpływu 
tych hormonów



Stosuje się kastrację chirurgiczną lub 
farmakologiczną , estrogeny, leki blokujące 
receptory androgenowe



W przypadkach raka ograniczonego do 
stercza jest dobre 90% przeżywa 10 lat i 
więcej



W przypadkach raka rozsianego 10 –letnie 
przeżycie obserwuje się u 10-40% chorych

ROKOWANIE