1
Polityka zdrowotna na
świecie
Definicje, modele i metodologia
badań, wdrożenie polityki zdrowotnej
Quidquid agis prudenter
agas
et respice finem
1
Polityka zdrowotna na
świecie
Definicje, modele i metodologia
badań, wdrożenie polityki zdrowotnej
Quidquid agis prudenter
agas
et respice finem
Historia
Graunt (1662) – zmiany sytuacji zdrowotnej populacji na
podstawie analiz urodzeń i zgonów
Farr (1807-1883) statystyka medyczna
Jenner (1798) – szczepionka przeciw ospie
Semmelweis (1847) aseptyka
Pasteur (1878) bakteryjne pochodzenie niektórych
chorób
Koch – odkrywca laseczki wąglika (1876), prątka gruźlicy
(1882), przecinkowca cholery (1883)
Lister (1867) antyseptyka
Snow (1848) likwidacja epidemii przez przerwanie dróg
zakażenia, źródła zakażenia
2
Historia
Johann Peter Frank (1745-1821). Dla dobra
zdrowia ogółu państwo winno:
Wprowadzić obowiązek posiadania świadectw
zdrowia przed zawarciem małżeństwa
Zapewnić opiekę nad macierzyństwem
Zapewnić pomoc w chorobie
Urządzać szkoły zgodnie z wymogami zdrowia
Zwalczać alkoholizm i prostytucję
Zaopatrzenie w wodę, usuwanie nieczystości
3
Transformacja epidemiologiczna
1.
Choroby zakaźne („stare” i „nowe”)
2.
Wypadki i urazy (przemysł,
komunikacja, dom)
3.
Choroby cywilizacyjne
a)
Cukrzyca 3 – 5 % ludności
b)
Choroby układu krążenia
c)
Nowotwory
4.
Nowe zagrożenia AIDS, gorączki
krwotoczne - wirusowe,
4
Medycyna naprawcza
Zdrowie publiczne
Pola Lalonda (1974)
Czynniki biologiczne
Czynniki środowiskowe
Style życia – ok. 50%
Organizacja opieki zdrowotnej – ok.18%
5
Zdrowie publiczne
Winslow (1920)
Zdrowie publiczne to
nauka i sztuka
zapobiegania
chorobom, przedłużania życia i promocji zdrowia
fizycznego
poprzez
wysiłek społeczności, higienę środowiska, kontrolę
zakażeń, nauczania zasad higieny indywidualnej,
organizację służb medycznych i pielęgniarskich
ukierunkowaną na zapobieganie chorobom i
wczesną diagnozę, rozwój mechanizmów
społecznych
zapewniających każdemu
indywidualnie i społeczności warunki życia
pozwalające na utrzymanie zdrowia
6
Zdrowie publiczne
Sheps (1975)
Zdrowie publiczne to
zorganizowany wysiłek
społeczeństwa
w celu ochrony, promowania i
przywracania zdrowia ludzi.
Programy, świadczenia i instytucje z nim
związane ukierunkowane są na zapobieganie
chorobom oraz na potrzeby zdrowotne populacji
w całości.
Działania z zakresu zdrowia publicznego
zmieniają się w miarę
zmian technologii i
wartości społecznych
, lecz cele pozostają te
same: zmniejszenie występowania chorób i
liczby przedwczesnych zgonów oraz stanów
powodujących cierpienia i niepełnosprawność.
7
Funkcje zdrowia publicznego
Działania na rzecz ochrony zdrowia
ogółu ludności (przykłady)
Monitorowanie stanu zdrowia
Określanie potrzeb zdrowotnych
Identyfikacja zagrożeń (woda, miejsce
zamieszkania praca etc.)
Nadzór epidemiologiczny
Promocja zdrowia
Monitorowanie świadczeń medycznych
8
Funkcje zdrowia publicznego
Działania na rzecz ochrony zdrowia
indywidualnych osób (przykłady)
Pełna dostępność działań
zapobiegawczych (szczepienia, wczesne
wykrywanie chorób zakaźnych)
Dostępność pomocy medycznej dla
niepełnosprawnych, bezdomnych i in.
9
POLITYKA ZDROWOTNA
integralny element polityki społecznej (socjalnej)
całokształt działań podejmowanych przez
państwo i społeczeństwo w celu zapewnienia
najlepszej ochrony zdrowia ludności i
dostosowany do potrzeb opieki zdrowotnej
działania mające na celu
niwelowanie
nierówności
społecznej w dziedzinie zdrowia i
opieki zdrowotnej poprzez odpowiednie
rozmieszczenie i wykorzystanie zasobów opieki
zdrowotnej, poprzez lepszy dostęp do niej
ukierunkowanych
na poprawę jakości ży
cia
11
Polityka zdrowotna
dział polityki, którego prowadzenie
leży w zakresie obowiązków
ministerstwa zdrowia.
Źródło:
"http://pl.wikipedia.org/wiki/Polityka_z
drowotna"
12
13
Definicja
Polityka zdrowotna jest dającym się
wyodrębnić procesem intencjonalnie
wywołanych zdarzeń odnoszących się
do spraw zdrowia w skali
ponadjednostkowej
Włodarczyk 1996
Podmiot publiczny
Działanie zamierzone
Zmiany w stanie zdrowia
14
Poziom strategiczny polityki
zdrowotnej
Jednostki organizacyjne
Indywidualna odpowiedzialność
obywatela za zdrowie
Priorytety celów, zadania i programy
ochrony zdrowia
Mechanizmy finansowania działań
służących ochronie zdrowia
(określenie ich wielkości)
15
Poziom operacyjny polityki
zdrowotnej
Szczegółowe zasady organizowania
działań
Przyznawanie środków
Finansowych
Rzeczowych
Na tym poziomie weryfikowana jest
polityka zdrowotna
16
Substraty polityki zdrowotnej
Na najwyższych poziomach – normy
prawne
Na poziomach pośrednich – programy
zdrowotne
Na najniższym poziomie – weryfikacja
polityki,
prawidłowości decyzji jednostkowych,
rzeczywiste funkcjonowanie np.
traktowania różnych grup społecznych.
17
Inkrementalny model polityki
zdrowotnej
Naturalną cechą procesu decyzyjnego jest
chaos i bałagan
Niemożliwa jest strukturalizacja procesu
formułowania i realizowania polityki zdrowotnej
Tylko część podejmowanych działań jako skutek
podjętych decyzji
Świadomy i nieświadomy opór
Selekcja informacji przez samych decydentów
Nacisk opinii publicznej - „problemy do
rozwiązania”
Ograniczenia decydenta co do możliwości
podejmowania decyzji (wiedza zastępowana
intuicją!)
Opory wobec EBM
18
Racjonalny model polityki
zdrowotnej
1.
Decyzja o konieczności podjęcia decyzji
2.
Tworzenie struktury decyzyjnej
3.
Definiowanie faktów jako problemów
4.
Etyczna ocena problemów
5.
Pozyskiwanie sojuszników
6.
Hierarchizowanie problemów
7.
Dobór środków (formułowanie
alternatyw)
19
Racjonalny model polityki
zdrowotnej cd.
8.
Ocena alternatyw
9.
Polityczna ocena alternatyw
10.
Wybór
11.
Mobilizacja zasobów
12.
Akcja propagandowa
13.
Ocena
14.
Redefinicja polityki zdrowotnej
Przykład
Program Wojewódzki-Strategia Polityki
Zdrowotnej Województwa Łódzkiego
na lata 2006-2013
Cel główny: Podniesienie stanu
zdrowotności mieszkańców
województwa łódzkiego.
http://www.lodzkie.pl/lodzkie/zdrowie/po
lityka_zdrowotna/index.html
20
Cele szczegółowe
I.
Poprawa jakości usług medycznych
II.
Poprawa dostępu do usług medycznych
III.
Poprawa bezpieczeństwa zdrowotnego
IV.
Promocja zdrowia i zapobieganie
chorobom
V.
Poprawa funkcjonowania systemu
informacji i wiedzy w ochronie zdrowia
21
Cel szczegółowy I poprawa
jakości usług medycznych
Zadanie I.1 Dostosowanie placówek
ochrony zdrowia do wymogów
rozporządzenia Ministra Zdrowia
Zadanie I.2. Termomodernizacja,
wymiana nośników energii
Zadanie I.3 Wprowadzenie systemów
jakości w ochronie zdrowia
Zadanie I.4. Stosowanie nowych
technologii medycznych (zakup
aparatów i urządzeń)
22
Przykład
23
Rola państwa w promocji zdrowia
populacji (Kanada, USA, UK, Szwecja)
Ostatecznie zdrowie publiczne to kwestia
w jakim społeczeństwie chcemy żyć.
Istnieje ścisły związek między
demokracją, partycypacją, równością i
zabezpieczeniem społecznym z jednej
strony a zdrowiem publicznym – z
drugiej.
Raphael D. i Bryant T.: Health Policy 78 (2006) 39–55
24
Pytania
Jakie zasady i koncepcje rządzą zdrowiem
publicznym w każdym z ww krajów?
Co robią lokalne jednostki zdrowia publicznego
dla promocji zdrowia?
W jakim zakresie ich działania są zintegrowane
z rozwojem polityki zdrowotnej (health-related
public policy)?
Jakie są podstawy ideologiczne i czym są
poprzednie działania z zakresu zdrowia
publicznego ?
25
Kanada
26
USA
27
Szwecja – 11 obszarów
1.
Involvement in and influence on society
2.
Economic and social security
3.
Secure and healthy conditions for growing up
4.
Better health in working life
5.
Healthy, safe environments and products
6.
Health and medical care that more actively promotes good
health
7.
Effective prevention of the spread of infections
8.
Secure and safe sexuality and good reproductive health
9.
Increased physical activity
10.
Good eating habits and safe foodstuffs
11.
Reduced use of tobacco and alcohol, a drug and doping-free
society and a reduction in the harmful effects of excessive
gambling
28
UK (1)
1.
Raising living standards and tackling low income by introducing a
minimum wage and a range of tax credits and increasing benefit levels
2.
Education and early years by introducing policies to improve
educational standards, creating ‘Sure Start’ – preschool services in
disadvantaged areas, free to those on low incomes
3.
Employment by creating a range of welfare to work schemes for
different priority groups
4.
Transport and mobility by setting targets to reduce road traffic
accidents, develop safe walking and cycling routes, and standardize
concessionary fares for older people
5.
Issues for the NHS include working in partnership with local authorities
to tackle the wider determinants of health, reviewing the resource
allocation formula to local healthcare agencies, developing frameworks
to standardize care across the country for particular conditions, and
broadening the NHS’s performance framework to include fair access
and improving health
29
UK (2)
6.
Building healthy communities by investing in a range of
regeneration initiatives in disadvantaged areas, including
Health Action Zones
7.
Housing by changing capital financial rules to promote
investment in social housing and introducing special
initiatives to tackle homelessness
8.
Reducing crime by investing in range of community-led
crime prevention schemes and tackling drug misuse
9.
Public health issues – the first-ever Minister for Public
Health oversaw a range of initiatives to encourage
healthy lifestyles, strengthen the public health workforce
and tackle specific problems such as fluoridation of
water supplies
30
Conclusion
In the UK and Sweden
ideological commitments
to health equity
provide a fertile soil in which
policy can be developed from empirical findings
concerning broader determinants of health.
The USA is an example where the
policy
environment is resistant
to a broad-based
determinants of health approach.
Canada presents an example where the public
health community
can profoundly influence the
public policy
environment.
31
Conclusion
There are many supports for a
progressive public health agenda
in
Canada. These include increasing
research activity in the broader
determinants of health, the availability
of progressive forces and a strong labour
movement in support of health, and
the
Canadian tradition of health promotion
and population health
.
32
Conclusion
To date, the public health community
has not chosen to join in these
debates concerning the broader
determinants of the public’s health in
a serious way.
Developments in the UK and Sweden
show
how fruitful such an approach
can be.
33
34
Bardzo dobra wiadomość
Na dziś wystarczy
Czy są pytania?
Co z tego trzeba umieć?
WSZYSTKO
