background image

TRZODA 

CHLEWNA

background image

• Świnia domowa, ssak z 

rodziny świniowatych, podrzędu 
świniokształtnych, 
rzędu parzystokopytnych, 
udomowiony w Azji przypuszczalnie 
ok. 6000-2000 lat p.n.e., w epoce 
kamiennej. Przodkami świni domowej 
są: dzik europejski (Sus scrofa ferus), 
dzik azjatycki (Sus vittatus) i dzik 
śródziemnomorski (Sus 
mediterraneus
).

background image

• Wytworzenie pierwszych ras świń domowych 

nastąpiło już w czasach starożytnych, 
wysoki stopień rozwoju hodowla trzody 
chlewnej osiągnęła m.in. w starożytnej 
Grecji oraz w Rzymie, gdzie mięso 
wieprzowe składano bogom w ofierze jako 
wyszukany przysmak. Początkowo świnie 
przetrzymywano w pomieszczeniach jedynie 
zimą, latem wypuszczane były do lasów, 
gdzie odchowywały młode, i jesienią 
zamykano je ponownie. Rozwój hodowli i 
wytworzenie współczesnych ras rozpoczęto 
pod koniec XVIII w.

background image

ZALETY ŚWIŃ DOMOWYCH:

• Wysoka plenność
• Dobre wykorzystanie paszy
• Wszystkożerność
• Duża wydajność rzeźna
• Wysoka wartość mięsa
Dostarcza hodowcom mięsa, tłuszczu, 

skóry,

 podrobów, szczeciny.

background image

Zootechniczna terminologia części 

ciała

głowa z szyją

– uszy, oczy, ryj, tarczka ryja, pysk, policzek, żuchwa, kark, 

podgardle, bok szyi

• tułów

– część przednia – kłąb, łopatka, ramię (szynka przednia)
– część środkowa – grzbiet, lędźwie, ożebrowanie (bok, żebra), 

mostek, brzuch, podbrzusze, wymię z sutkami (locha) lub puzdro 
(knur)

– część tylna – krzyż, biodro, szynka, ogon, pachwina

• nogi

– przednia noga: podramię, napiąstek, nadpęcie, staw pęcinowy, 

pęcina, racice, raciczki,

– tylna noga: goleń (golonka), staw skokowy z piętą, nadpęcie, 

staw pęcinowy, pęcina, racice, raciczki

background image

W organizmie świni wyróżnia się 

następujące układy narządów:

• zespół narządów ruchu,
• powłoka wspólna,
• zespół narządów trawiennych,
• zespół narządów oddechowych,
• zespół narządów moczowo-płciowych,
• układ krążenia wraz z gruczołami 

dokrewnymi,

• układ nerwowy wraz z narządami 

zmysłów.

background image

PODSTAWĄ ŻYWIENIOWĄ 

TRZODY SĄ:

Ziemniaki
Kukurydza
Inne zboża
Odpady pożywienia 

ludzkiego

Pasze przemysłowe

background image

RASY ŚWIŃ W POLSCE

• Tradycyjnie hodowano w Polsce 

świnie rasy polskiej białej zwisłouchej i 
innych o lokalnym znaczeniu. Rasy te mają 
mały udział mięsa w tuszy, dlatego obecnie 
w tuczu wielkotowarowym świnie 
przeznaczane na rzeź są zazwyczaj 
pierwszym pokoleniem mieszania linii 
matecznej i ojcowskiej. Tylko dla takich 
mieszańców uzyskuje się odpowiedni 
materiał mięsny oraz niskie koszty produkcji.

background image

• W liniach matecznych używa się 

głównie rasy: polska biała 
zwisłoucha (pbz) oraz wielka biała 
polska (wbp).

• W liniach ojcowskich używa się rasy: 

pietrain, duroc, hampshire oraz linia 
990.

• Hoduje się też stare polskie rasy jako 

tzw. bank materiału genetycznego: 
złotnicka biała i pstra, puławska.

background image

POLSKA BIAŁA 

ZWISŁOUCHA

background image

•Rasa ta jest lubiana przez 

hodowców ze względu na jej 
wysoką płodność i to, jak szybko 
świnie osiągają dojrzałość. Jedyną 
wadą, choć mającą bardzo duże 
znaczenie jest ich wrażliwość na 
warunki zewnętrzne (pokarm, 
temperaturę otoczenia, dostęp do 
wody).

background image

WIELKA BIAŁA POLSKA

• Jest to najbardziej rozpowszechniona i 

najczęściej spotykana.

• Opis cech jest bardzo podobny, jak w 

pierwszej opisywanej rasie. Jedyną wadą 
jest późniejsze dojrzewanie prosiąt tej 
rasy. Cechuje je natomiast 
przyzwyczajenie do trudniejszych 
warunków zewnętrznych, w których nie 
poradziłyby sobie świnie rasy polskiej 
białej zwisłouchej

background image
background image

PIETRAIN
• Rasa ta jest bardzo charakterystyczna ze 

względu na swoje ubarwienie. Świnki mają na 
całym ciele ciemne cętki. Rasa ta jest 
hodowana w celu krzyżowania z lochami ras 
polskiej białej zwisłouchej i wielkiej białej 
polskiej. 

PUŁAWSKA
 Świnki te są podobne ubarwieniem do rasy 

pietrain, tylko że prosięta rasy petrain mają 
drobne cętki, a rasa puławska jest ubarwiona 
w duże plamy. Rasa ta charakteryzuje się 
bardzo dobrą płodnością, szybką dojrzałością.

background image
background image
background image

RASY ZAGRANICZNE

•  berkshire,
•  duroc,
•  pietrain,
•  hampshire,
•  tamworth, 
• kune kune,
•  poland china, 
• wietnamska zwisłobrzucha

background image

ROZMIESZCZENIE HODOWLI

• Rozmieszczenie hodowli świń domowych na 

świecie związane jest z trzema głównymi 
ośrodkami: Ameryką Północną, Azją 
(głównie Chinami) oraz Europą. Hodowla 
trzody chlewnej prowadzona jest 
współcześnie prawie wyłącznie w 
klimatyzowanych pomieszczeniach, toteż 
jej rozmieszczenie zależy nie tyle od 
warunków klimatycznych, ile od panujących 
obyczajów, głównie wierzeń religijnych

background image

•Pogłowie trzody chlewnej 

w Polsce wynosi obecnie 
ok. 22 mln sztuk (1992), 
liczebność na całym 
świecie - ok. 865 mln 
sztuk (1992)

background image
background image
background image
background image

Główni eksporterzy 

mięsa: 

• Holandia,
• USA , 
• Dania,
•  Argentyna,
•  Kanada

background image

Importerzy mięsa:

•  

Wlk. Brytania,

• Niemcy, 
•Włochy,
•Rosja

background image

CECHY HODOWLI

•Rejony intensywnej hodowli związane 

są z klimatem umiarkowanym: Europa 
Zachodnia, USA, Argentyna

•Hodowla ekstensywna występuje 

głównie w klimacie tropikalnym: kraje 
Azji Wschodniej, Ameryki Środkowej, 
wschodnich wybrzeży Brazylii oraz w 
krajach Europy Wschodniej

background image

•W Europie Północnej i 

Zachodniej chów trzody 
opiera się na wykorzystaniu 
paszy z ziemniaków, 
jęczmienia i żyta

•W krajach Europy Południowej 

podstawową paszą jest 
kukurydza, w USA żyto i soja, 
w Chinach odpady 
żywieniowe

background image

•Największą znaną świnię 

wyhodowano w 1939 w 
Karolinie (USA), ważyła 
863,6 kilograma, 
nazwano ją Big Boy - 
Duży chłopiec.

background image

• pozyskuje się: mięso, tłuszcz i skóry
• pogłowie trzody chlewnej - 97 sztuk na 100 ha 

użytków rolnych

• ma mniejsze wymagania żywieniowe niż bydło, 

przeważnie są to pasze pochodzenia roślinnego i 
różnego rodzaju odpady z zakładów przemysłowych

• chów uniezależniony od warunków klimatycznych 

(chlewnie)

• ma krótki okres chowu: około 2 lat
• charakteryzuje się dużą rozrodczością
• duża intensywność chowu i hodowli: w 

Wielkopolsce, na Kujawach, Podlasiu oraz w rejonie 
opolskim

PODSUMOWANIE


Document Outline