Daleki Wschód po II wojnie 

światowej

Chiny, Japonia, Wietnam.

Japonia po II wojnie 

światowej

Japonia po klęsce w wojnie 
zmuszona została oddać swoje 
posiadłości terytorialne zdobyte od 
końca XIX wieku – Koreę, Tajwan, 
Kuryle i wyspy na Pacyfiku.
Okupujące Japonię Stany 
Zjednoczone wymusiły 
wprowadzenie rządów 
demokratycznych, ale cesarz 

Hirohito

 musiał zaprzeczyć „boskości 

„pochodzenia cesarzy Japonii.

Formalna okupacja USA zakończyła się 
w 

1952

 roku, a 

w 1956 r. Japonia 

została przyjęta do ONZ

. Do dziś 

jednak pozostaje nierozwiązany spór 
Japonii i Rosji o wyspy Kurylskie. 
Po II wojnie światowej Japonia zmieniła 
kierunek swej polityki i związała się 
bardziej z USA i państwami zachodu, 
dzięki czemu od lat 50. XX wieku 
rozpoczął się szybki wzrost 
gospodarczy tego kraju. Już w końcu 
lat 50. stała się drugą po USA potęgą 
gospodarczą świata.

Chiny

Po II wojnie światowej Chiny traktowano 
jako państwo zwycięskie, dzięki czemu 
znalazły się w 

gronie członków stałych 

Rady bezpieczeństwa ONZ.

Rzeczywiście jednak pozostawały 
państwem zacofanym i słabo 
rozwiniętym. Dodatkowo sytuację 
pogarszał stały konflikt pomiędzy 
komunistami pod wodzą 

Mao Tse- tunga

 a 

rządzącym K

uomintangiem na czele z 

Czang Kaj-szekiem

. W 1937 strony te 

zaczęły współpracę, ale w po wojnie w 
1947 r. na nowo rozgorzały walki.

Komuniści wspierani przez ZSRR uzyskiwali coraz 
większą przewagę i poparcie społeczne, 
Kuomintang coraz bardziej krytykowany tracił 
kontrolę nad państwem. 

W 1949 r. siły 

komunistyczne wkroczyły do Pekinu i 
proklamowały utworzenie Chińskiej Republiki 
Ludowej.

 

Kuomintang na czele z Czang Kaj-

Szekiem schronił się na Tajwani

e. Niemniej każda 

ze stron uważała się za legalnego reprezentanta 
państwa chińskiego. Władze w Pekinie uznane 
zostały przez państwa sowieckie, natomiast 
Kuomintang uznawały Stany Zjednoczone i ich 
sojusznicy to z nim utrzymywane były stosunki 
dyplomatyczne, a również rząd tajwański 
uznawany był przez ONZ jako jedyny reprezentant 
kraju.

Tybet

W 1951 r. Mao Tse-tung 
podporządkował sobie cały obszar 
Chin kontynentalnych, włączając w 
to Tybet.

 W ciągu kilku lat Chiny 

umocniły tam swoja władzę 
wprowadzając m.in. kolektywizację 
rolnictwa, nacjonalizację przemysłu, 
ateizację życia społecznego. 

W 1959 

r.  wojska komunistyczne stłumiły  
powstanie Tybetańczyków. 

Dziesiątki 

tysięcy Tybetańczyków opuściło kraj 
razem ze swoim duchowym 
przywódcą –

Dalajlamą XIV.

Przemiany w Chinach

Po opanowaniu całkowitej władzy w 
Chinach 

(1959) 

Mao Tse-tung rzucił 

hasło „

Wielkiego Skoku”

 – tj. szybkich 

reform mających doprowadzić Chiny 
do przemysłowej potęgi. Brakowało 
jednak sprecyzowanego planu 
działania, dlatego 

Wielki Skok 

zakończył się całkowitą katastrofą i 
ogromnym kryzysem

. Szacuje się że w 

tym czasie z powodu głodu zmarło ok. 
30 mln Chińczyków.

Rewolucja kulturalna

Upadek Wielkiego Skoku nadszarpnął 
autorytet przywódcy, więc z obawy 
przed utrata władzy w 

1966 r. ogłosił 

tzw. rewolucję kulturalną 

– oświadczył, 

że w szeregach aparatu państwowego 
znajdują się kontrrewolucjoniści, 
których należy zdemaskować i ukarać. 

Rozpoczęła się kampania czystek 
przeprowadzana przez oddane 
przywódcy młodzieżowe oddziały 
czerwonej gwardii – hunwejbini.

 

Oskarżanych o zdradę wyrzucano z 
domów, pozbawiano pracy, bito i 
lżono. 

Akcja trwała ok. 2 lat i dopiero 

w 1969 r. na polecenie Mao 
zakończono działania.

Po śmierci Mao Tse-tunga (1976) władzę przejął 

Deng Xiaoping

, który rozpoczął politykę 

modernizacji wprowadzając do chin elementy 
wolnego rynku. Zaowocowało to błyskawicznym 
rozwojem chińskiej gospodarki. Na zmianach tych 
korzystały jednak tylko najbogatsze warstwy 
społeczeństwa.
W Chinach nie zaszły jednak zmiany polityczne i 
partia komunistyczna dalej sprawuje tam władze. 
Od czasu do czasu pojawiają się próby 
demokratyzacji stosunków, jednak kończą się one 
porażką. 

Przykładem może być rok 1989, kiedy to 

demonstracje zwolenników demokracji zakończyła 
masakrą na placu Tienanmen.

Korea

W 1948 r. z okupowanej  przez ZSRR 
północnej części Płw. Koreańskiego 
utworzono Koreańską Republikę 
Ludowo-Demokratyczną (KRLD). 

Na 

południu tego półwyspu, która 
zajmowana była przez USA utworzono 

Republikę Korei.  

W 1950  na czele KRLD stanął 

Kim Ir 

Sen 

i rozpoczął wojnę z Koreą 

południową zajął niemal całe jej 
terytorium. W sprawę zaangażowała 
się ONZ i zadecydowała o skierowaniu 
do Korei sił międzynarodowych z 
przewagą sił amerykańskich.

Wojna koreańska 1950-53

Po zaciekłych walkach front ułożył się na dawnej 
linii demarkacyjnej amerykańsko – sowieckiej – na 
38 równoleżniku. Głównodowodzącym siłami ONZ 
został gen. 

Douglas MacArthur

, który przedstawił 

plan ataku na Chiny, czym niemalże doprowadził 
do wybuchu III wojny światowej. Prezydent Truman 
obawiając się kolejnej wojny nie zaakceptował 
tego planu i dodatkowo odsunął gen. MacArthura 
od funkcji w ONZ. 

Ostatecznie w 1953 r.  Zawarto 

rozejm. Ustalił się podział między krajami na 38 
równoleżniku, który trwa do dziś.

Wietnam

Po II wojnie światowej w Indochinach 
wykształcił się bardzo silny ruch 
komunistyczny zarządzany przez 

Ho Szi 

Mina

. Komunistom udało się wyprzeć z 

tamtych terenów Francuzów (po bitwie pod 
Dien Bien Phu) i zapanować nad terytorium. 

W 1954 r. na mocy postanowień w Genewie 
ustalono podział Wietnamu na dwie części – 
na północy rządził komunistyczny rząd Ho 
Szi Mina (Demokratyczna Republika 
Wietnamu), na południu zaś powstała 
Republika Wietnamu wspierana przez USA.

Vietkong

W latach 50. na obszarze Wietnamu Południowego 
wykształciła się 

komunistyczna partyzantka – 

Vietkong 

nieoficjalnie wspierana przez Wietnam 

Północny (komunistyczny). Podejmowała ona walki 
przeciwko władzom demokratycznym na południu. 

W 

konflikt zaangażowały się Stany Zjednoczone, które 
oficjalnie działania rozpoczęły w 1965 r.

  Siły 

amerykańskie nie miały jednak doświadczenia w 
walkach z Vietkongiem i w ciężkich warunkach 
klimatycznych i terenowych. 

Ponosząc szereg 

porażek, w 1973 prezydent Nixon zdecydował o 
wycofaniu wojsk amerykańskich z wojny w Wietnamie.

W 1975 r. Vietkong i armia Wietnamu 
północnego zajęły republikę Wietnamu na 
południu i proklamowały powstanie 
zjednoczonej Wietnamskiej Republiki 
Socjalistycznej.

 Dodatkowo komuniści 

przejęli władze w dwóch sąsiadujących 
państwach – w Kambodży i Laosie.
W Kambodży władzę przejęli wpierani 
przez Chiny tzw. 

Czerwoni Khmerzy 

pod 

przywództwem 

Pol Pota

. 

Khmerzy 

stworzyli najkrwawszy reżim 
komunistyczny w dziejach stosując 
brutalny terror. Reżim ten upadł w 1979 

r.

Indie

Od I wojny światowej nasilał się w Indiach 
ruch wolnościowy mający na celu zrzucenie 
zwierzchnictwa angielskiego. Ruchem tym 
sterował istniejący 

od 1885 r. Indyjski 

kongres Narodowy

. Jeden z jego 

przywódców – 

Mahatma Gandhi

 

propagował walkę o prawa bez stosowania 
siły. Zmian domagał się np. stosując 
głodówki.
II wojna światowa spowodowała 
radykalizację nastrojów, a po jej 
zakończeniu rozpoczęły się plany 
dekolonizacji Indii.

Indyjski Kongres Narodowy 

domagał się 

utworzenia jednolitego państwa, natomiast 
opozycyjna 

Liga Muzułmańska

 domagała się 

podziału Indii na hinduistyczne i islamskie. 
Stronnictwa te nie mogąc dojść do 
porozumienia, w 

1947 ogłosiły powstanie 

islamskiego Pakistanu i hinduistycznych Indii.

 

Konflikt ten trwa do dziś.
O przynależności do kraju zdecydować miała 
wola większości mieszkańców. Największą 
kwestię sporną stanowi sprawa Kaszmiru, 
który mimo iż jest muzułmański, należy do 
Indii. 

Pakistan stoczył z Indiami trzy wojny o 

Kaszmir (1947-48, 1965, 1973), ale kwestia ta 
nadal nie została wyjaśniona. 

„Azjatyckie tygrysy”

Są to kraje azjatyckie wzorujące się na 
modelu gospodarczym 
ukształtowanym przez Japonię. Dzięki 
dobrym inwestycjom i ciężkiej pracy 
kraje te dokonały ogromnego skoku 
cywilizacyjnego.

Do „azjatyckich tygrysów” zaliczamy 
dziś Koreę Południową, Hongkong, 
Tajwan, Malezję, Singapur i Indonezję

.