•
Przemysław
Przemysław
Fijałkowski
Fijałkowski
•
Izabella Ligęza
Izabella Ligęza
•
Rafał Mellem
Rafał Mellem
•
Katarzyna Sorek
Katarzyna Sorek
Zmiany twardych
Zmiany twardych
tkanek zęba jako
tkanek zęba jako
wynik narażenia na
wynik narażenia na
toksyny środowiskowe
toksyny środowiskowe
– przebarwienia
– przebarwienia
zębów
zębów
Barwa zęba różni się w zależności od rejonu
Barwa zęba różni się w zależności od rejonu
uzębienia i części zęba.
uzębienia i części zęba.
Zależy od koloru szkliwa, jego grubości i
Zależy od koloru szkliwa, jego grubości i
transparencji, czyli przezierności.
transparencji, czyli przezierności.
Barwa prawidłowego uzębienia waha się od
Barwa prawidłowego uzębienia waha się od
niebiesko-białej, szarobiałej, do żółtawej.
niebiesko-białej, szarobiałej, do żółtawej.
Większość zębów jest bardziej żółta
Większość zębów jest bardziej żółta
przyszyjkowo, gdzie szkliwo jest cieńsze i
przyszyjkowo, gdzie szkliwo jest cieńsze i
zębina mocniej prześwituje, a niebieskawa
zębina mocniej prześwituje, a niebieskawa
przy brzegu siecznym lub powierzchni
przy brzegu siecznym lub powierzchni
żującej, gdzie jest grubsza warstwa szkliwa.
żującej, gdzie jest grubsza warstwa szkliwa.
Przebarwienia są spowodowane:
Czynnikami
Czynnikami
wewnątrzpochodny
wewnątrzpochodny
mi
mi
Czynnikami
Czynnikami
zewnątrzpochodny
zewnątrzpochodny
mi
mi
CZYNNIKI
CZYNNIKI
ZEWNĄTRZPOCHODNE
ZEWNĄTRZPOCHODNE
:
:
W tym przypadku barwnik
gromadzi się
w osłonce nabytej na szkliwie zęba,
w złogach nazębnych i tkankach
zęba położonych najbardziej
zewnętrznie.
Źródłem barwnika
są substancje, z
którymi ząb styka się w jamie ustnej,
np. naturalne i sztuczne barwniki
pożywienia zawarte m.in. w kawie i
herbacie, winie, smażonych potrawach
i chlorofil pochodzenia roślinnego.
Zła higiena jamy ustnej również przyczynia się do
nagromadzenia osadu mogącego przybierać barwę
żółtą
Bakterie chromochłonne wytwarzają
barwniki po których zęby przybierają
najczęściej zielonkawy,
pomarańczowy, brązowy lub czarny
Tytoń działa poprzez rozpuszczanie w
ślinie substancji smołowatych i ich
penetracji do zagłębień i szczelin
szkliwa
Spośród leków podawanych doustnie
zęby przebarwiają preparaty żelaza,
które łączy się z siarkowodorem
pochodzenia bakteryjnego tworząc
siarczek żelaza
Z powodu przewlekłych krwawień z
dziąseł styka się z zębami zielona
biliwerdyna, będąca produktem
rozpadu hemoglobiny
Nieobojętne dla koloru zębów
Nieobojętne dla koloru zębów
materiały i leki
materiały i leki
stomatologiczne:
stomatologiczne:
Amalgamat - ciemnoszary
Amalgamat - ciemnoszary
cermety (zawierające sole srebra) -
cermety (zawierające sole srebra) -
szary
szary
fluorek cyny - żółtobrązowy
fluorek cyny - żółtobrązowy
chlorek cynku - żółty
chlorek cynku - żółty
azotan srebra - czarny
azotan srebra - czarny
chlorheksydyna, listeryna, sanguinaryna
chlorheksydyna, listeryna, sanguinaryna
i cetylopirydyna (zawarte są w
i cetylopirydyna (zawarte są w
płukankach) – żółtobrązowy lub czarny
płukankach) – żółtobrązowy lub czarny
CZYNNIKI
CZYNNIKI
WEWNĄTRZPOCHODNE:
WEWNĄTRZPOCHODNE:
miejscowe
miejscowe
ogólnoustrojowe
ogólnoustrojowe
Miejscowe
Miejscowe
-urazy zębów
-urazy zębów
- martwica miazgi
- martwica miazgi
- krwotoki do kanalików zębinowych
- krwotoki do kanalików zębinowych
- leki i materiały stosowane do wypełniania zębów
- leki i materiały stosowane do wypełniania zębów
- mineralizacja komory zęba w wyniku urazu zęba
- mineralizacja komory zęba w wyniku urazu zęba
- leki i materiały endodontyczne stosowane przy
- leki i materiały endodontyczne stosowane przy
wypełnianiu kanałów korzeniowych
wypełnianiu kanałów korzeniowych
- uszkodzenia zawiązków zębów stałych
- uszkodzenia zawiązków zębów stałych
- próchnica
- próchnica
- ścieranie się zębów
- ścieranie się zębów
Przebarwienia ogólnoustrojowe
Przebarwienia ogólnoustrojowe
powodowane są przez choroby
powodowane są przez choroby
systemowe i przyjmowanie leków.
systemowe i przyjmowanie leków.
Większość z nich działa w trakcie
Większość z nich działa w trakcie
rozwoju zęba, czyli przed jego
rozwoju zęba, czyli przed jego
wyrznięciem się do jamy ustnej.
wyrznięciem się do jamy ustnej.
Przebawienia
Przebawienia
ogólnoustrojowe
ogólnoustrojowe
wewnątrzpochodne
wewnątrzpochodne
Przedawkowanie antybiotyków z grupy
Przedawkowanie antybiotyków z grupy
tetracyklin
tetracyklin
Przedawkowanie fluoru
Przedawkowanie fluoru
Niektóre choroby ogólnoustrojowe
Niektóre choroby ogólnoustrojowe
- Zwłóknienie torbielowe trzustki –
- Zwłóknienie torbielowe trzustki –
zęby szare
zęby szare
- Przebyta choroba hemolityczna noworodków –
- Przebyta choroba hemolityczna noworodków –
zęby szare, niebieskawe, zielonkawe
zęby szare, niebieskawe, zielonkawe
- Niedoczynność nadnerczy –
- Niedoczynność nadnerczy –
zęby żółte
zęby żółte
- Niedoczynność tarczycy –
- Niedoczynność tarczycy –
zęby mlecznobiałe
zęby mlecznobiałe
- Nadczynność tarczycy –
- Nadczynność tarczycy –
zęby niebieskobiałe
zęby niebieskobiałe
- Nadczynność przedniego płata przysadki –
- Nadczynność przedniego płata przysadki –
zęby żółtawo szare
zęby żółtawo szare
- Choroby genetyczne np. wrodzona porfiria –
- Choroby genetyczne np. wrodzona porfiria –
zęby różowe, różowobrązowe lub
zęby różowe, różowobrązowe lub
ciemnobrazowe
ciemnobrazowe
w świetle ultrafioletowym
w świetle ultrafioletowym
wykazują czerwoną fluorescencje
wykazują czerwoną fluorescencje
- Choroby dziedziczne np. dziedziczna dysplazja
- Choroby dziedziczne np. dziedziczna dysplazja
szkliwa i zębiny –
szkliwa i zębiny –
zęby żółtobrązowe
zęby żółtobrązowe
-
Dziedziczna osteodystrofia – zęby są małe,
Dziedziczna osteodystrofia – zęby są małe,
matowobiale
matowobiale
-
- Żółtaczka noworodków – zęby są
- Żółtaczka noworodków – zęby są
koloru
koloru
żółtobrązowego
żółtobrązowego
Najwięcej polekowych przebarwień
zębów występuje w wyniku przyjmowania
tetracyklin
.
Poszczególne pochodne tetracyklin
powodują odmienne przebarwienia:
żółte
żółte
– oksytetracyklina, tetracyklina i
– oksytetracyklina, tetracyklina i
demeklocyklina,
demeklocyklina,
szarobrązowe
szarobrązowe
– chlorotetracyklina.
– chlorotetracyklina.
Antybiotyki te powodują
Antybiotyki te powodują
przebarwienia ograniczone jedynie
przebarwienia ograniczone jedynie
do części tkanki powstającej w
do części tkanki powstającej w
czasie stosowania leku. Klinicznie
czasie stosowania leku. Klinicznie
widoczne jest to jako pasma o różnej
widoczne jest to jako pasma o różnej
szerokości znajdujące się na różnej
szerokości znajdujące się na różnej
wysokości korony zęba.
wysokości korony zęba.
W następstwie przyjmowania tetracyklin
W następstwie przyjmowania tetracyklin
w okresie odontogenezy dochodzi do
w okresie odontogenezy dochodzi do
charakterystycznego przebarwienia
charakterystycznego przebarwienia
zębów, dającego złotą fluorescencję w
zębów, dającego złotą fluorescencję w
świetle ultrafioletowym. Anomalia ta
świetle ultrafioletowym. Anomalia ta
jest rezultatem łączenia się tetracyklin
jest rezultatem łączenia się tetracyklin
na drodze helacji z wapniem
na drodze helacji z wapniem
hydroksyapatytów, głównie zębiny, i
hydroksyapatytów, głównie zębiny, i
tworzenia się barwnych związków.
tworzenia się barwnych związków.
Dla powstania przebarwień
Dla powstania przebarwień
tetracyklinowych zębów mlecznych
tetracyklinowych zębów mlecznych
krytyczny jest okres od 5-6 miesiąca
krytyczny jest okres od 5-6 miesiąca
życia płodowego – ponieważ tetracykliny
życia płodowego – ponieważ tetracykliny
przenikają przez barierę łożyska – do
przenikają przez barierę łożyska – do
pierwszego roku życia dziecka.
pierwszego roku życia dziecka.
Natomiast dla uzębienia stałego okres
Natomiast dla uzębienia stałego okres
ten stanowi czas od urodzenia do 8 roku
ten stanowi czas od urodzenia do 8 roku
życia. Wykazano istotny związek między
życia. Wykazano istotny związek między
intensywnością przebarwienia, a dawką
intensywnością przebarwienia, a dawką
antybiotyku i czasem trwania kuracji.
antybiotyku i czasem trwania kuracji.
Fluoroza
Fluoroza
Przyczyną jest zbyt duża zawartość
Przyczyną jest zbyt duża zawartość
fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu.
fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu.
Choroba w swojej najlżejszej postaci
Choroba w swojej najlżejszej postaci
objawia się plamami kredowymi na
objawia się plamami kredowymi na
zębach. Plamy te wywołują nadżerkę
zębach. Plamy te wywołują nadżerkę
szkliwa. Powoduje to zwiększenie
szkliwa. Powoduje to zwiększenie
kruchości i twardości szkliwa
kruchości i twardości szkliwa