Monitorowanie 

pacjenta pod czas 

transportu

Ostry brzuch

• Przyczyna:  zapalenie w obrębie brzucha (zap. wyrostka 

robaczkowego,  trzustki, p. żółciowego), niedrożność, 

perforacja, ciąża pozamaciczna, zawał krezki

• Objawy: silny ból brzucha, nudności, wymioty, 

bolesność palpacyjna , objawy otrzewnowe, objawy 

wstrząsu

• Postępowanie : dostęp i.v., ułożenie na plecach z 

zgiętymi nogami, leki p – bólowe, zakaz jedzenia,picia i 

palenia tytoniu

• Grupa ryzyka : pacjenci niezdolni do doustnego 

przyjmowania płynów, z cukrzycą, w podeszłym wieku, 

steroidoterapia, środowisko domowe 

• Monitorowanie funkcji życiowych

Krwawienie z przewodu 

pokarmowego

• Przyczyny: wrzód żołądka, XII – cy, 

żylaki przełyku, odbytu

• Objawy : fusowate wymioty lub świeżą 

krwią, smolisty stolec lub z krwią, 

nudności, ból brzucha, objawy wstrząsu

• Transport w pozycji p – wstrząsowej, 

dostęp i.v. (2), płynoterapia, 

tlenoterapia, ewentualnie leki 

uspokajające ( ostrożnie, bo w 

hipowolemii działają silniej)

Choroba wieńcowa

Zawał m. sercowego

• Objawy : nagły ból w klatce piersiowej 

za mostkiem o charakterze pieczenia, 
gniecenia, dławienia, promieniujący do 
pleców, lewej ręki , żuchwy, niepokój, 
lęk, poty, zły wygląd pacjenta

• Postępowanie : pozycja leżąca, 

tlenoterapia, wkłucie, NTG, MF, ASA

• Monitorowanie parametrów życiowych

Astma oskrzelowa

POChP

• Objawy : silna duszność ( raczej 

wydechowa ), niepokój, lęk, kaszel, 
tachykardia

• Postępowanie : pozycja siedząca, leżąca z 

uniesionym tułowiem, tlenoterapia ( w 
POChP maksymalnie 2l/min), wkłucie, b2 –
mimetyki wziewnie, ewentualnie i.v., 
steroidy, Theofilina, Adrenalina ( inhalacja, 
i.m., s.c., i.v.)

• Monitorowanie parametrów zyciowych

Obrzęk płuc

• Objawy: silna duszność, ,,gotowanie się 

nad polami płucnymi’’, zlewne poty, 
tachykardia, wysokie lub niskie RR, 
kaszel z wykrztuszaniem krwistej 
plwociny, lęk

• Pozycja siedzącą z opuszczonymi nogami,
tlenoterapia, dostęp i.v., Furosemid 20-

40mg, NTG, MF, Dopamina

Monitorowanie funkcji życiowych

Przełom nadciśnieniowy

• RR 220/120,dynamika narastania ciśnienia 

powikłania mózgowe, sercowe, nerkowe

• Objawy: 
Neurologiczne- ból głowy, zawroty, zab. widzenia, 

szum w uszach, nudności, niedowład, drgawki

Sercowo – naczyniowe- dolegliwości stenokardialne, 

duszność, obrzęk płuc, tachykardia

Krwawienie z nosa
• Postępowanie: ułożenie z wysoko uniesionym 

tułowiem, wkłucie, tlenoterapia, Captopril, NTG, 

Furosemid, Ebrantil.

    U kobiet w ciąży – dihydralazyna ( Nepresol )

Przełom nadciśnieniowy

• Unikać nagłego obniżenia RR!!!!!!
 (udar mózgu, krwawienie do oun, 

dekompensacja układu krążenia

Wybór leku zależy od doświadczenia 

ratownika i znajomości 
poszczególnych leków!!!

Hipoglikemia

• Nagły spadek stężenia cukru w surowicy krwi 

<50mg%( przedawkowanie insuliny, 

nadmierny wysiłek fizyczny, niewystarczający 

posiłek, interakcja leków)

• Objawy- wilczy głód, niepokój, zaburzenia 

psychiczne, zaburzenia widzenia i mowy, 

drżenie, zimne poty, bladość, wysokie HR,RR, 

utrata przytomności, drgawki, niedowład

• Postępowanie – monitorowanie stanu 

pacjenta, wkłucie, tlenoterapia, glukoza 40%, 

glukagon 1mg s.c.,i.m.,i.v.

Omdlenie

• Odwracalna utrata przytomności bez 

objawów ogniskowych ze strony OUN

• Objawy – zawroty głowy, osłabienie, 

uczucie ,,ciemności,, przed oczami, 
krótkotrwała utrata przytomności, 
bladość, zlewne poty, obniżenie RR,HR

• Postępowanie: pozycja p – wstrząsowa, 

tlen, wkłucie, płyny,Efedryna 

Zatrucie tlenkiem węgla

• Gaz bezbarwny, bezwonny, bez smaku; 

znaczne powinowactwo do hemoglobiny – 
zablokowanie transportu tlenu

• Objawy: zawroty głowy, niepamięć 

wsteczna, bóle głowy, nudności, 
zaburzenia wzrokowe, utrata przytomności, 
wymioty, drgawki, wstrząs, jasnoczerwone 
zabarwienie skóry

• Postępowanie: zmiana pomieszczenia, tlen, 

wkłucie, płyny

Udar mózgu

• Objawy : ból głowy, nudności, wymioty, 

zaburzenia mowy, widzenia, zaburzenia 
świadomości, zaburzenia czucia, 
równowagi, ruchu, niedowład połowiczy

• Postępowanie: ułożenie z uniesionym 

tułowiem do 30 stopni, tlen, wkłucie, 
płyny, przy RR > 200 bardzo powolne 
obniżanie

• Nie stosować steroidoterapii !!!!

Padaczka

• Ryzyko : obrzęk mózgu, płuc, arytmia, 

zatrzymanie krążenia

• Objawy : drgawki toniczno – kloniczne, 

tachykardia, utrata przytomności, sen 

ponapadowy

• Postępowanie: 
W czasie napadu –chronić przed urazami, nie 

krępować chorego

Wkłucie, Relanium, Rivotril, Dormicum, 

Thiopental

Monitorowanie parametrów życiowych 

Anafilaksja

• Ostra reakcja alergiczna z objawami 

nadwrażliwości wcześniej

• Objawy : zmiany skórne, świąd, ból głowy, 

reakcja płucna, duszność, wstrząs, 
zaburzenia świadomości, zatrzymanie 
krążenia

• Postępowanie: wkłucie, tlen, płyny!!, 

pozycja p – wstrząsowa, lek z wyboru – 
Adrenalina; leki antyhistaminowe, b – 
mimetyki, teofilina, kortykosteroidy

Kolka nerkowa

• Objawy: nagły, jednostronny ból, 

wychodzący z okolicy lędzwiowej, 
promieniujący do podbrzusza, do 
pachwiny, sromu,uda, nudności, wymioty, 
krwiomocz, niepokój ruchowy

• Postępowanie: wkłucie, płynoterapia, leki 

p- bólowe( przeciwwskazane opiaty – 
obkurczające działanie na mm. gładkie) , 
spazmolityczne

• Transport na plecach ze zgiętymi nogami