OCENA ZGODNOŚCI 

INSTALACJI DO SPALANIA ODPADÓW 

MEDYCZNYCH W KRAKOWIE Z 

WYMOGAMI NAJLEPSZEJ DOSTĘPNEJ 

TECHNOLOGII ( BAT)

Dyrektywa 96/61/WE w sprawie zintegrowanego 

zapobiegania i ograniczania (kontroli) zanieczyszczeń, zwana 

popularnie Dyrektywą IPPC (ang. Integrated Pollution 

Prevention and Control) jest jednym z najważniejszych aktów 

prawnych Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska. 

Angielskie słowo control jest w wielu polskich publikacjach 

mylnie sprowadzane wyłącznie do kwestii nadzoru (inspekcji), 

podczas gdy oznacza ono znacznie więcej - pełne rozpoznanie 

szeroko pojętych oddziaływań na środowisko i panowanie nad 

procesami produkcyjnymi w celu systematycznej redukcji emisji 

zanieczyszczeń - przy zastosowaniu najnowszych osiągnięć 

technologicznych, kodyfikowanych w postaci wytycznych dla 

tzw. Najlepszych Dostępnych Technik (ang. BAT - Best Available 

Techniques). 

Ograniczenia emisyjne - z reguły niższe niż już 

obowiązujące standardy - wprowadzane są poprzez tzw. 

zintegrowane pozwolenia, stanowiące rodzaj szczegółowej 

licencji na prowadzenie działalności ( cytat ze strony 

Ministerstwa Środowiska - IPPC)

Najlepsza Dostępna Technika – BAT została ona została 

zdefiniowana w Dyrektywie w sposób następujący:
„najlepsze dostępne techniki” to najefektywniejszy i najbardziej 

nowoczesny stopień rozwoju danej działalności i metod jej 

prowadzenia, wskazujący na praktyczną możliwość zastosowania 

danych technik dla zapewnienia granicznych wartości emisji 

ustalonych w celu zapobiegania i, tam gdzie to nie jest w 

praktyce możliwe, w celu generalnego obniżenia emisji i jej 

oddziaływania na środowisko jako całość:
„technika” oznacza zarówno stosowaną technologię, jak i 

sposób, w jaki dana instalacja jest projektowana, wykonywana, 

eksploatowana oraz likwidowana,
 „dostępne” techniki oznacza techniki, opracowane w stopniu 

pozwalającym na wdrożenie ich, na warunkach ekonomicznie i 

technicznie uzasadnionych, przy uwzględnieniu kosztów i 

korzyści, niezależnie od tego czy techniki te są czy też nie są 

wykorzystywane i opracowywane w danym państwie 

członkowskim, o ile są one rozsądnie dostępne dla danego 

podmiotu,

Zgodnie z Dyrektywą IPPC standard BAT służyć ma 

określaniu granicznych wielkości emisji dla większych 

zakładów przemysłowych w UE. Nie jest natomiast 

koniecznie, aby określony był rodzaj urządzenia, czy 

konkretna technologia. Celem jest raczej 

zaproponowanie limitów emisyjnych, które 

odzwierciedlają właściwe proporcje pomiędzy kosztami i 

korzyściami. 

Szczegółowe wytyczne opisujące Najlepsze Dostępne 

Techniki opracowywane są przez Europejskie Biuro IPPC 

(EIPPCB) w Sewilli. Są to kompleksowe dokumenty 

analizujące wielostronne aspekty techniczne. Dokumenty 

referencyjne BAT (BREFs) dają podstawę do 

sporządzania wniosków o wydanie zintegrowanego 

pozwolenia.

Dokumenty referencyjne BAT (BREFy) nie mają 

rangi aktów prawnych i nie są katalogiem jedynie 

dopuszczalnych do stosowania technologii i 

sposobów prowadzenia działalności. 
BREFy zawierają dość ogólne zalecenia czy 

wskazówki, nie określają granicznych wielkości 

emisji, nie uwzględniają też warunków lokalnych, 

warunków techniczno-ekonomicznych, czy np. 

wieku instalacji. BREF-y 

mogą zatem pomagać 

przy określaniu poziomów odniesienia

 dla 

prawidłowego definiowania wymogów BAT dla 

danej instalacji, ale nie są jedynym źródłem 

wiedzy i przesłanką do podejmowania decyzji 

odnośnie warunków pozwolenia zintegrowanego.

Na podstawie BAT określane są limity emisyjne, 

które muszą brać pod uwagę techniczną 

charakterystykę instalacji, jej lokalizację 

geograficzną i lokalne warunki środowiskowe. 

Wielkości limitów emisyjnych określane w 

pozwoleniu muszą dotyczyć tych 

zanieczyszczeń, które zakład będzie 

prawdopodobnie odprowadzał w znacznych 

ilościach, a szczególności zanieczyszczeń 

priorytetowych wymienionych w Aneksie III do 

Dyrektywy.

Dyrektywa IPPC wymaga, aby właściwe władze nakładały i 

egzekwowały od operatorów instalacji określone i 

adekwatne obowiązki, służące zintegrowanej ochronie 

środowiska ukierunkowane na realizację, co najmniej 

następujących wymagań:
podejmowania wszelkich niezbędnych kroków 

zapobiegających                        

powstawaniu 

zanieczyszczeń, w  szczególności poprzez  stosowanie 

Najlepszych Dostępnych Technik (BAT);
nie powodowania znaczącego zanieczyszczenia 

środowiska;
unikania wytwarzania odpadów;
efektywnego wykorzystywania energii;
podejmowania wszelkich niezbędnych działań i stosowania 

koniecznych środków zapobiegających wypadkom oraz 

służących ograniczaniu i usuwaniu ich skutków;

Przy określaniu wymagań Najlepszej Dostępnej Techniki 

każdorazowo uwzględnia się:

 

rachunek kosztów i korzyści, 
czas niezbędny do wdrożenia najlepszych dostępnych 

technik dla danej instalacji, 

zapobieganie zagrożeniom dla środowiska, lub ich 

ograniczanie do minimum, 
podjęcie środków zapobiegających poważnym 

awariom  przemysłowym lub zmniejszających do 

minimum 

powodowane przez nie zagrożenia dla 

środowiska. 
Dodatkowo, przy definiowaniu wymagań BAT dla 

konkretnej instalacji należy wziąć pod uwagę także:
lokalne warunki i priorytety środowiskowe; 
warunki techniczno-ekonomiczne.

Wymogi BAT odnoszące się do poszczególnych 

instalacji określa się w sposób indywidualny, 

uwzględniając również – oprócz wymogów 

ogólnych – ich specyfikę, lokalne uwarunkowania 

środowiskowe, rachunek kosztów-korzyści, koszty 

ewentualnej modernizacji lub wdrożenia 

usprawnień technologii, porównanie z innymi 

zakładami z danej branży, odniesienie do 

dokumentów referencyjnych itp. Warunki 

korzystania ze środowiska, ustalane w 

pozwoleniach 

nie mogą zalecać stosowania 

jednej konkretnej techniki lub technologii

. 

Za prawidłowe ustalenie wymogów BAT i ich 

odpowiednie przetransponowanie na wymogi 

pozwolenia zintegrowanego odpowiada organ 

wydający dane pozwolenie

. 

W prawie ochrony środowiska zdefiniowano instalacje, które 

muszą spełniać wymogi wymagające stosowania Najlepszych 

dostępnych technologii. Są to instalacje, które wymagają 

pozwolenia zintegrowanego. Główną cechą pozwoleń 

zintegrowanych jest objęcie wszystkich emisji do środowiska, 

środowiska traktowanego jako całość, jednym dokumentem. 

Podstawowym instrumentem pozwoleń zintegrowanych jest 

tzw. najlepsza dostępna technika (BAT), która m.in. służy do 

ustalania dopuszczalnych poziomów emisji.
Art. 204. 1. Instalacje wymagające pozwolenia 

zintegrowanego powinny spełniać wymagania ochrony 

środowiska wynikające z najlepszej dostępnej techniki, a 

w szczególności, z zastrzeżeniem art. 207 ust. 2, nie mogą 

powodować przekroczenia granicznych wielkości emisyjnych.
2. Przez graniczne wielkości emisyjne rozumie się takie 

dodatkowe standardy emisyjne, które nie mogą być 

przekraczane przez instalacje wymagające pozwolenia 

zintegrowanego.

Art. 206. 1. Minister właściwy do spraw środowiska 

gromadzi informacje o najlepszych dostępnych 

technikach oraz koordynuje przepływ tych 

informacji na potrzeby organów właściwych do 

wydawania pozwoleń oraz zainteresowanych 

podmiotów korzystających ze środowiska.
2. Minister właściwy do spraw środowiska, w 

porozumieniu z ministrem właściwym do spraw 

gospodarki, uwzględniając potrzebę zapewnienia 

jednolitego podejścia do wydawania 

zintegrowanych pozwoleń na obszarze całego kraju, 

może określić, w drodze rozporządzenia, 

minimalne wymagania wynikające z 

najlepszej dostępnej techniki

, jakie muszą 

spełniać instalacje, o których mowa w art. 201 ust. 

2,

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 26 lipca 2002 

r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować 

znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów 

przyrodniczych albo środowiska jako całości. 

(dz.u.02.122.1055 z dnia 1 sierpnia 2002 r.) podaje w 

załączniku podaje rodzaje instalacji mogących powodować 

znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów 

przyrodniczych albo środowiska jako całości oraz 

wydajność instalacji, powyżej której wymagane jest 

pozwolenie zintegrowane. 
W załączniku w ust. 5, pkt 5
5. W gospodarce odpadami: 
1) do odzysku lub unieszkodliwiania, z wyjątkiem 

składowania, odpadów niebezpiecznych, 

o zdolności 

przetwarzania ponad 10 ton na dobę,

 przy czym jest 

to największa ilość określonego surowca lub surowców, 

która może być przetworzona w jednostce czasu w 

normalnych warunkach pracy instalacji

Weryfikacja technologii 

zastosowanej w Spalarni w Krakowie

z dokumentami referencyjnymi 

(BREF) 

Sewilla 2005 lipiec

 

Rozdziały: 2.3.1.7; 4.2.16; 4.2.19; 5.1 poz.19, 5.6 poz. 82,
minimalna temperatura spalania dla odpadów 

niebezpiecznych 1100 °C,

W komorze dopalania w Spalarni występują temperatury 

rzędu 1150 °C - 1200 °C,

Rozdziały: 2.3.1.7; 2.3.2.2; 2.3.5.2; 4.2.19,
czas przebywania w komorze dopalania 2 sekundy po 

ostatnim wtrysku powietrza,

Gazy w komorze dopalania przebywają od 6,6 s do 11,3 s ,

Rozdziały: 3.4.2; 4.2.1; 4.2.17; 4.2.18; 4.2.19, 
zawartość węgla w popiele musi być < 3 %, 

Całkowita zawartość węgla organicznego  w żużlach i 

popiołach nie przekraczająca 2 %,

Rozdziały: 2.8; 4.2.6; 4.8,
monitoring parametrów procesu oraz emisji do powietrza: 
pyłów, HCl, SO2, CO, CxHy, NOx, HF, dioksyn, metali 

ciężkich,

Ciągły pomiar temperatury w komorze spalania, 

mierzonej w pobliżu jej ściany wewnętrznej w sposób 

eliminujący wpływ  promieniowania cieplnego płomienia,

Rozdziały: 2.3.1.6; 2.3.3; 2.3.5.2; 2.3.5.7; 2.4.3.1; 4.2.20,
wymagana instalacja palnika pomocniczego,

Dwa wbudowane palniki, jeden w komorze głównej 

(pirolitycznej), drugi palnik pomocniczy do stałego 

utrzymywania wymaganej temperatury procesu,  palnik 

wspomaga proces tak długo, dopóki  w komorze spalania 

będą pozostawały nieprzekształcone odpady, sterowanie 

automatycznie

,

Rozdział: 5.6,
specjalne wymogi dla spalarni odpadów klinicznych:
- automatyczny załadunek odpadów, przechowywanie 

odpadów w zamkniętych kontenerach, wyposażenie w 

specjalne myjnie do odkażania kontenerów po odpadach,

Odpady w Spalarni ładowane są automatycznie, 

przechowywane odpowiednich  kontenerach i myte są 

środkiem dezynfekującym

Rozdziały: 2.5.4; 2.5.4.1; 2.5.8.5; 2.5.8.6; 2.5.8.7; 2.5.10; 

4.4,
oczyszczanie spalin, metody suche, metody mokre, metody 

pół-mokre,

Cztery stopnie oczyszczania spalin. Pierwsze trzy stopnie 

oczyszczania oparte są na  metodach mokrych (płuczka 

zwężkowa typu Venturi, wentylator mokry, kolumna 

absorpcyjna). Czwarty etap -  suchy składa się z filtra węgla 

aktywnego pylistego oraz filtrów workowych

Rozdziały: 2.2.4.2;  2.3.1.9;  2.3.3.1;  4.1.6.1; 

4.1.6.4;  5.1 poz. 14;  5.6 poz. 78,
automatyczny załadunek odpadów do komory 

spalania

.

Automatyczny system podawania odpadów, 

zastosowano przenośnik wywrotkowy, a odpady 

wtłaczane do komory pirolitycznej