Pompy tłokowe, 

wielotłoczkowe

 i membranowe

Pompa tłokowa - jest 

rodzajem pompy wyporowej. 

Pompy tłokowe przed 

wynalezieniem pomp wirowych 

używane były w miejskich 

systemach zasilających w 

wodę pitną. Wielkość pomp 

tłokowych leży w zakresie od 

olbrzymich jednostek do 

niewielkich pomp ogrodowych 

popularnie zwanych 

"abisynkami„.

Podział pomp tłokowych.

Pompy tłokowe dzielą się według 

sposobu działania na:

- jednostronnie działające,

- obustronnie działające,

- różnicowej,

według liczby cylindrów na:

- pojedynczo działające,

- podwójnie działające,

- potrójnie działające,

- poczwórnie działające;

według położenia osi 

cylindrów na:

- leżące (poziome)

stojące (pionowe;

według konstrukcji tłoków 

na pompy z tłokami:

- tarczowymi,

- nurnikowymi,

- zaworowymi,

- przeponowymi.

Pompa wyporowa - pompa, 

której działanie polega na 

przetłaczaniu

dawki cieczy z przestrzeni 

ssawnej do tłocznej przez ruch 

organu

roboczego (tłoka, nurnika, 

przepony).

W pompie wyporowej praca 

organu roboczego zamieniana 

jest

bezpośrednio na energię 

ciśnienia.

Wprowadzienie do techniki i 

maszynoznawstwo cz. I

8

Ciśnienie pompy tłokowej

]

[

2

)

(

2

Pa

w

p

g

H

p

p

p

str

d

g

























Wysokość pompowania pompy 
tłokowej:

str

d

g

p

h

g

w

H

g

p

p

g

p

H

















2

2





[m. sł. cieczy pompowanej]

Prędkość średnia:

]

/

[

60

s

m

sn

v

śr



•Pompa jednostronnego działania:

Prędkość kątowa wału 
korbowego:







sin

],

/

[







r

d

dx

a

s

m

d

dx

v

x

]

[

)

cos

1

(

cos

],

[

4

3

2

m

r

r

r

x

gdzie

m

x

D

V























x

Wytłoczona objętość cieczy:

]

/

[

s

rd

d

d









Prędkość chwilowa:

Pompa (wyporowa) 

wielotłokowa; pompa 

wielotłoczkowa - pompa, 

w której organem roboczym 

jest zespół tłoczków 

poruszających się w 

dopasowanych cylindrach.

Pompa membranowa jest 

pompą wyporową, w której 

organem roboczym jest gumowa, 

plastikowa lub (dawniej) skórzana 

membrana poruszana za pomocą 

dźwigni, cyklicznie wtłaczanego 

sprężonego powietrza lub cieczy. 

Pompa membranowa 

charakteryzuje się brakiem 

przecieków. Z tego powodu 

używana jest do pompowania 

cieczy zanieczyszczonych i 

toksycznych.

.

Membrana (1) napędzana cięgnem (2) na przemian powiększa lub 
pomniejsza objętość komory roboczej (3). Samoczynnie zamykające lub 
otwierające się zawory: ssawny (4) i tłoczny (5) - pozwalają przepompowywać 
ciecz z rurociągu ssawnego do tłocznego.

Dziękuję za uwagę