Chapter 1

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Cele zajęć

Po przestudiowaniu tego rozdziału

powinieneś być w stanie:



wyjaśnić jak informacje z systemu
rachunkowości wspomagają podejmowanie
decyzji.



Opisać elementy bilansu.



Analizować operacje gospodarcze i odnieść je
do zmian w bilansie majątkowym.



Porównać cechy spółek kapitałowych ze
spółkami osobowymi.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Cele zajęć

Po przestudiowaniu tego rozdziału

powinieneś być w stanie:



Opisać proces rewizji i sposób w jaki wpływa
na wartość informacji finansowych.



Ocenić rolę etyki w rachunkowości.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wprowadzenie



Rachunkowość

- jest to proces identyfikacji,

pomiaru, rejestracji, przetwarzania i
raportowania ekonomicznych informacji dla
celów podejmowania decyzji w formie
sprawozdań finansowych.



Rachunkowość finansowa

- ogniskuje się na

specyficznych potrzebach zewnętrznych
decydentów takich jak : akcjonariusze,
dostawcy, banki, instytucje rządowe.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Istota rachunkowości



System rachunkowości

jest serią

kolejnych etapów polegających na
analizie, zapisie, pomiarze,
sumowaniu, klasyfikowaniu,
raportowaniu i interpretowaniu
zdarzeń ekonomicznych i ich efektu na
organizację oraz przygotowaniu
sprawozdań finansowych.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Istota rachunkowości



System rachunkowości został
zaprojektowany w ten sposób aby sprostać
potrzebom podejmujących decyzje, którzy
wykorzystują informacje finansowe.



Każdy biznes (firma) na swój system
rachunkowości.

•

Systemy te mogą być proste albo bardzo
kompleksowe, ale rzeczywista wartość systemu
odzwierciedlona jest w informacji, którą ten
system dostarcza.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość jako narzędzie

wspomagające podejmowanie

decyzji



Informacja z systemu rachunkowości jest
użyteczna dla każdego, kto podejmuje
decyzje mające wpływ na ekonomiczne
rezultaty firmy.

•

Zarządzający chcą wiedzieć czy nowy produkt będzie
zyskowny.

•

Właściciele chcą wiedzieć który z pracowników jest
produktywny.

•

Inwestorzy chcą wiedzieć czy firma jest dobrą
inwestycją.

•

Prawodawca chce wiedzieć jak proponowane prawo
wpłynie na budżet(y).

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość jako narzędzie

wspomagające podejmowanie

decyzji



Informacja z systemu rachunkowości jest
użyteczna dla każdego, kto podejmuje
decyzje mające wpływ na ekonomiczne
rezultaty.

•

Kredytodawcy chcą wiedzieć czy mogą przedłużyć
termin kredytowania, na jak długo i czy mogą
zwiększyć kwotę kredytu.

•

Urząd skarbowy chce wiedzieć czy dochód do
opodatkowania jest mierzony we właściwy sposób.

•

Ustawodawca chce wiedzieć czy sprawozdania
finansowe sporządzone zostały zgodnie z
obowiązującymi przepisami.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość jako narzędzie

wspomagające podejmowanie

decyzji



Podstawowa relacja w procesie
podejmowania decyzji:

Zdarzenie

Analiza

i zapis w

rachunkowości

Sprawozdania

finansowe

Użytkowicy

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość finansowa

a rachunkowość

zarządcza



Podstawowa różnica pomiędzy
rachunkowością finansowa i zarządcza leży
w ich użytkownikach.

• Rachunkowość finansowa

służy użytkownikom

zewnętrznym.

• Rachunkowość zarządcza służy wewnętrznym

użytkownikom

takim jak rada nadzorcza,

zarządzający i administratorzy

wewnątrz organizacji.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość finansowa

a rachunkowość

zarządcza

Podstawowe pytania, które zadają sobie
zarządzający o sukcesie organizacji są
następujące:

Jaka jest sytuacja finansowa firmy na
dany dzień?

Jak dobrze firma pracowała w ciągu
danego okresu?

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość finansowa

a rachunkowość

zarządcza

Rachunkowość dostarcza odpowiedzi na
podstawowe pytania w postaci sprawozdań
finansowych.



Bilans majątkowy

- finansowy obraz na dany

dzień (moment czasu).



Rachunek zysków i strat

- wykonanie w danym

okresie czasu.



Sprawozdanie o przepływie środków
pieniężnych

- wykonanie w danym okresie czasu.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość finansowa

a rachunkowość

zarządcza



Raport roczny

- dokument przygotowany

przez zarządzających i dystrybuowany
wśród bieżących i potencjalnych
inwestorów w celu prezentacji wyników
firmy i prospektów na przyszłość.

•

Raport roczny jest jednym z
najpopularniejszym źródłem dostarczającym
informacji finansowych wykorzystywanym
przez inwestorów i zarządzających.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość finansowa

a rachunkowość

zarządcza



Raport roczny zwykle zawiera:

•

list przewodniczącego zarządu

•

opis i analizę ostatnich decyzji
ekonomicznych podejmowanych przez zarząd

•

sprawozdania finansowe

•

informację dodatkową wyjaśniającą wiele
elementów sprawozdań finansowych bardziej
szczegółowiej

•

raport biegłego rewidenta (audytora)

•

inne informacje o firmie

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Bilans majątkowy

Elementy bilansu majątkowego:



Aktywa

- zasoby firmy, co do których

spodziewany jest ich przyszły wzrost, lub
które spowodują przyszłe przepływy pieniężne
(wszystko co firma posiada)



Zobowiązania

- zobowiązania firmy wobec

zewnętrznych jednostek lub roszczenia
dotyczące aktywów (długi firmy)



Kapitał własny

- pozostałe roszczenia aktywów

po odjęciu zobowiązań (prawa właścicieli)

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Bilans majątkowy

Równanie bilansowe:

Aktywa = Kapitał własny +

Zobowiązania

lub

Kapitał własny = Aktywa -

Zobowiązania

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Bilans majątkowy

Angora S.A.

Bilans majątkowy

grudzień 31, 2000

Aktywa

Pasywa

Aktywa bieżące:

Zobowiązania bieżące:

Gotówka

$ 4,525

Zobowiązania handlowe

9,800

Należności 2,040

Zobowiązania wobec

pracowników

3,765

Razem aktywa bieżące 6,565

Razem zobowiązania

$13,565

Aktywa trwałe:
Ziemia

$ 9,755

Środki trwałe

6,500

Kapital wlasny

razem aktywa trwałe

16,255

Kapitał własny

9,255

Razem aktywa

$22,820

Razem pasywa

$22,820

=============

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Transakcje w bilansie

majątkowym



Każda transakcja mająca miejsce w firmie
wpływa na postać bilansu majątkowego.



Każda transakcja ma wpływ na dwa
elementy bilansu, tak aby zachować
równość
aktywa = pasywa,
zatem równanie bilansowe
musi być zawsze
zbilansowane.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Operacje gospodarcze



Tak jak równanie bilansowe musi się
zgadzać, bilans majątkowy także musi być
zawsze zbilansowany.



Bilans majątkowy mógłby być
przygotowany po każdej transakcji ale w
praktyce byłby to dziwaczne i
niepotrzebne.

•

Zatem, bilans majątkowy przygotowywany jest
miesięcznie lub dla innych okresów czasu.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Analiza transakcji

finansowych



Transakcje zapisywane są na

kontach

które sumują wszystkie zmiany dla
danego aktywa, zobowiązania czy
kapitału własnego.



Obroty

jest to suma wszystkich

zapisów po jednej stronie na koncie.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Analiza transakcji

finansowych



Dla każdej transakcji księgowy musi
ustalić:

•

które konto zostaje zmienione

•

czy salda się zwiększają czy też
zmniejszają

•

kwotę o którą zmienia się zapis na koncie.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Analiza transakcji

finansowych

Podstawowe definicje:



Zapasy

- dobra trzymane przez firmę na sprzedaż

klientom



Zobowiązania bieżące

- zobowiązanie, które

wynika z zakupu dóbr lub usług na kredyt



Zapis połączony

- transakcja, która wpływa

równocześnie na więcej niż dwa konta



Wierzyciel

- ktoś, komu jednostka jest winna

pieniądze



Dłużnik

- ktoś kto jest winny pieniądze

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Typy własności



Trzy podstawowe formy spółek:

•

Spółki kapitałowe (akcyjna i z o.o.)

•

Spółka osobowe
(cywilna, komandytowa,
jawna)

•

Jednostki prawne
prowadzone przez
osobę fizyczną

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Typy własności

Jednostki prowadzone przez

osobę fizyczną



Oddzielne jednostki z jednym
właścicielem



Zwykle są to małe firmy handlowe lub
usługowe



Firmy te są samodzielnymi
jednostkami oddzielonymi od jest
właścicieli.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Typy własności

Spółki osobowe



Organizacja która łączy dwóch lub więcej
partnerów



Dentyści, doktorzy, prawnicy działają często
jako spółki osobowe. Niektóre spółki mogą
być dużymi, międzynarodowymi firmami.



Spółka jest samodzielna jednostką
oddzielona od jej właścicieli (partnerów).

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Typy własności

Spółka kapitałowa



„Sztuczna” jednostka stworzona zgodnie z
przepisami prawa handlowego



W spółkach kapitałowych inwestorzy mają o

ograniczoną odpowiedzialność

zobowiązania firmy.

•

Inwestor ryzykuje tylko utratę kwoty
zainwestowanej w spółkę kapitałową. Wierzyciel
nie może domagać się spłaty zobowiązań firmy
przez poszczególnego inwestora.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Typy własności

Zarządzanie firmą:



Jednostka prowadzona przez osobę fizyczną

Właściciel aktywnie zarządza bieżącymi
sprawami firmy.



Spółki osobowe

- Partnerzy zwykle są

odpowiedzialni za zarządzanie bieżącymi
sprawami firmy.



Spółki kapitałowe

- Inwestorzy zwykle nie

uczestniczą w zarządzaniu bieżącą
działalnością .

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Charakterystyka spółek

Spółki kapitałowe



cechy dodatnie

•

ograniczona odpowiedzialność

•

łatwy transfer własności

•

łatwość w pozyskaniu nowego kapitału

•

ciągłość istnienia - jednostka istnieje gdy
zmieniają się jej właściciele

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Charakterystyka spółek



Spółki kapitałowe



Cechy negatywne

•

możliwość podwójnego opodatkowania

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Charakterystyka spółek

Spółki osobowe i jednostki

prowadzone przez osobę fizyczną



Cechy pozytywne

•

brak podatków na poziomie spółki

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Charakterystyka spółek

Spółki osobowe i jednostki

prowadzone przez osobę fizyczną



Cechy negatywne

•

nieograniczona odpowiedzialność

•

trudność w transferze własności

•

trudności w pozyskaniu dodatkowego
kapitału

•

brak ciągłości istnienia - zmiana partnera
powoduje zakończenie działalności jednostki

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość kapitału

własnego

Spółki prawa cywilnego i prawa handlowego



Kapitał własny w spółkach prawa
cywilnego nazywamy

kapitałem

właściciela



Kapitał własny w spółkach
akcyjnych nazywamy

kapitałem akcyjnym



Kapitał własny w spółkach z o.o.
nazywamy

kapitałem zakładowym

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Rachunkowość dla

kapitału własnego



W spółce akcyjnej kapitał własny
zainwestowany przez właścicieli na
początku i w ciągu istnienia spółki
nazywany jest

kapitałem akcyjnym



Kapitał akcyjny składa się z dwóch części:

•

kapitał akcyjny wg. wartości nominalnej
(podstawowy)

•

kapitał przewyższający wartość nominalną
akcji (kapitał agio)

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wartość nominalna akcji



Wartość nominalna (Par value, stated
value)

- wartość jednej akcji

(wydrukowana na akcji)

•

Akcje są zwykle sprzedawane po cenie
większej niż ich wartość nominalna.



Kapitał agio

- różnica pomiędzy kwotą

uzyskaną ze sprzedaży akcji a wartością
nominalną akcji.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wartość nominalna akcji



Następujące formuły pokazują elementy
kapitału akcyjnego:

Kapitał

akcyjny

Kapitał o

wartości

nominalnej

Kapitał

agio

Kapitał

akcyjny

Liczba akcji

sprzedanych

Cena

sprzedaży

za akcję

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wartość nominalna akcji



Następujące formuły pokazują elementy
kapitału akcyjnego: :

Kapitał

agio

Kapitał

akcyjny

o wartości

nominalnej

Kapitał

akcyjny

Liczba akcji

wyemitowanych

Średnia

cena akcji

Kapitał

akcyjny

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wartość nominalna akcji



Wartość nominalna była początkowo
miarą zabezpieczenia inwestorów
ponieważ określa ona minimalna kwotę
zobowiązania inwestora.

•

Kredytodawcy są pewni, że spółka ma
przynajmniej minimalną wartość kapitału
własnego, ponieważ inwestorzy zgodzili
się zapłacić przynajmniej wartość
nominalną akcji.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Wartość nominalna akcji



Niektórzy inwestorzy kupują akcje
bezpośrednio od firmy

•

Firma rejestruje wzrost gotówki i wzrost
kapitału własnego (o wartości nominalnej i agio).



Zwykle transakcje dotyczące akcji
dokonywane są przez dwie lub więcej osób
fizycznych/prawnych.

•

W tym przypadku spółka nie dokonuje rejestracji
- jedyna zmiana następuje w zapisach
dotyczących własności akcji.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Akcjonariusze i zarząd

spółki



W spółkach akcyjnych zarządzanie
firmą zostało oddzielone od właścicieli
akcji.



Zarząd spółki jest elementem, który
łączy akcjonariuszy i menadżerów.

•

Zarząd odpowiedzialny jest za
zapewnienie, że menadżerowie działają
zgodnie z interesem akcjonariuszy.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Akcjonariusze i zarząd

spółki



Relacje pomiędzy akcjonariuszami,
zarządem i menadżerami zostały
przedstawione poniżej:

Akcjonariusze

Zarząd spółki

Menadżerów

Wybierają

Zatrudniają

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Akcjonariusze i zarząd

spółki



Zarząd zostaje wybrany przez
akcjonariuszy.

•

Często prezesi zarządu i vice-prezesi
wybierani są przez zarząd.



Menadżerowie zatrudniani są przez
zarząd.



Dlatego interesy menadżerów i
akcjonariuszy są zwykle
reprezentowane w zarządzie spółki.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Znaczenie rewidentów



Zarządzający firmą są odpowiedzialni za
przygotowywanie sprawozdań finansowych.
Mogą oni mieć jednak powody aby pokazać
firmę w lepszym świetle niż ona faktycznie
jest.

•

Inwestorzy muszą polegać na menadżerach i
wierzyć, że informacje, które prezentują w
sprawozdaniach finansowych
są prawdziwe i pokazują
rzetelny i wierny obraz
sytuacji firmy.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Znaczenie rewidentów



Jednym ze sposobów zapewnienia, że
sprawozdania finansowe są przygotowane
rzetelnie jest zatrudnienie niezależnego,
zewnętrznego eksperta.

Biegły rewident

bada

informacje wykorzystywane przez zarządzających
do przygotowania sprawozdań finansowych i
sprawdza wiarygodność tych sprawozdań.



Innym sposobem zapewnienia rzetelności
sprawozdań finansowych jest uczynienie
błędnego prezentowania informacji w
sprawozdaniach nielegalnym (karalnym).

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Biegły rewident



Biegły rewident

- otrzymuje tytuł poprzez

połączenie kształcenia, odpowiedniego
doświadczenia zawodowego i zdania właściwych
egzaminów



Egzamin zdaje się z czterech podstawowych
obszarów :

•

auditing

•

teoria rachunkowości

•

prawo

•

praktyka rachunkowości (podatki, rachunek kosztów)

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Stowarzyszenia Księgowych i

Krajowa Izba Biegłych

Rewidentów



Przygotowanie rzetelnych sprawozdań
finansowych wymaga księgowych, którzy
posiadają:

•

wiedzę techniczną aby ocenić sprawozdania
finansowe i ich jakość

•

reputację przekazywania prawdziwych
informacji zainteresowanym jednostkom czy
zarządzający przygotowali rzetelne
sprawozdania finansowe



Profesja księgowych ma takie osoby.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Opinia biegłego rewidenta



Audit (rewizja finansowa)

- badanie

transakcji i sprawozdań finansowych
zgodnie z ogólnie przyjętymi standardami
rewizji finansowej (normy)



Audit zawiera:

•

testowanie zapisów księgowych

•

testowanie systemu kontroli wewnętrznej

•

inne procedury kontrolne jeśli uznane są za
potrzebne

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Opinia biegłego rewidenta



Wynik rewizji opisany jest w

opinii

biegłego rewidenta

•

Opinia biegłego rewidenta jest znana jako
niezależna opinia.

•

Opinia biegłego rewidenta
dołączana zostaje do
sprawozdań finansowych
badanej jednostki.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Profesja księgowych



Firmy księgowe:

•

Usługi, które oferują to między innymi
auditing, przygotowywanie rozliczeń
podatkowych, konsulting.

•

Firmy różnią się wielkością i zakresem
oferowanych usług.

–

Małe firmy księgowe zajmują się zwykle
rozliczeniami podatkowymi i bieżącym
prowadzeniem zapisów księgowych

–

Duże firmy wykonują wiele różnych usług.
Niektóre z tych firma mają tysiące partnerów i
biura w wielu krajach.

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Profesja księgowych

“Big Five” - firmy księgowe:



Arthur Andersen & Co.



Deloitte & Touche



Ernst & Young



KPMG Peat Marwick



Price Waterhouse Coopers

Introduction to Financial Accounting, 7th Edition

Horngren, Sundem, and Elliott

Etyka księgowego



Księgowi muszą postępować z
normami etyki zawodowej.

•

Szczególnie normy dotyczą kompetencji,
tajności, obiektywności i niezależności.



Inne organizacje księgowych także
tworzą swoje kody etyczne.

Document Outline