FARMAKOLOGIA UKŁADU
ROZRODCZEGO
Analogi hormonu uwalniającego
gonadotropiny
Gonadotropiny przysadkowe i
pozaprzysadkowe
Estrogeny i antyestrogeny
Gestageny
i
antygestageny
Analogi PGF2alfa
Androgeny i antyandrogeny
Leki kurczące i rozkurczające macicę
Leki hamujące laktację
Hormon uwalniający
gonadotropiny GnRH
Jest dekapeptydem syntetyzowanym w
podwzgórzu
Uwalniany pulsacyjnie przez neurony
peptydergiczne w podwzgórzu
Po połączeniu z receptorem
występującym na komórkach
produkujących gonadotropiny w
przednim płacie przysadki powoduje
uwalnianie LH i FSH
GnRH rozkładany jest przez specyficzną
peptydazę
REGULACJA UWALNIANIA GnRH
•
Uwalnianie GnRH hamowane jest
przez hormony płciowe –
estrogeny,
androgeny, progesteron lub związki
syntetyczne:
•
DANAZOL
(gestagen o dużym
powinowactwie do receptora
progesteronowego w podwzgórzu i
przysadce)
•
KLOMIFEN
(antagonista receptora
estrogenowego w podwzgórzu)
SYNTETYCZNE GnRH
•
Gonadorelina
•
Buserelina
•
Lecirelina
•
Fertirelina
Analogi GnRH
•
Działają dłużej niż naturalny GnRH
•
Wykazują większe powinowactwo do
receptora
•
Mniejsza podatność na enzym
rozkładający - peptydazę
ZASTOSOWANIE ANALOGÓW
GnRH
U samic
- indukcja owulacji
- synchronizacja rui (z gestagenami lub
analogami PGF
2α
)
- w celu przywrócenia cyklu płciowego (acyklia)
- w celu zwiększenia płodności,
- w celu zwiększenia skuteczności zapłodnień
- w leczeniu cyst pęcherzykowych
U samców
- w celu zwiększenia ilości nasienia
- u psów – w celu zwiększenia libido
Podawane parenteralnie – i.m., i.v. lub s.c.
GONADOTROPINY
PRZYSADKOWE
FSH – hormon dojrzewania
pecherzyków
LH – hormon luteinizujacy
glikoproteiny
FSH
•
samice – wzrost pęcherzyków jajnikowych i
produkcja przez nie estradiolu
•
samce - nasila spermatogenezę
LH
•
samice – dojrzewanie pęcherzyków w końcowej
fazie, owulacja, formowanie sie ciałka żółtego i
produkcja przez nie progesteronu
•
samce – produkcja androgenów
GONADOTROPINY
PRZYSADKOWE
Podawane parenteralnie
Okres półtrwania
•
FSH –
1-3 h
•
LH –
20-30 minut
(z wyjątkiem klaczy: 1-3 h)
GONADOTROPINY
POZAPRZYSADKOWE
ludzka – hCG –
choriogonadotropina uzyskiwana z
moczu
ciężarnych kobiet
końska – eCG –
gonadotropina surowicy źrebnych
klaczy (PMSG)
hCG – posiada głównie aktywność LH
eCG - posiada głównie aktywność FSH,
wyjątek – u klaczy dominuje działanie LH-podobne
W porównaniu z gonadotropinami przysadkowymi – znacznie
dłuższy okres półtrwania
•
hCG – 12-24 h
•
eCG – 2-5 dni
Podawane parenteralnie: 1 x podanie hCG wystarcza na 2-3 dni
1 x podanie eCG wystarcza na 2-5 dni
Wskazania: hCG jak LH, eCG jak FSH (z wyjątkiem klaczy
)
WSKAZANIA DO
ZASTOSOWANIA
LH lub hCG
u samic
- do indukcji owulacji (
przy opóźnionej owulacji,
braku owulacji, przedłużającej się rui
)
- w celu luteinizacji cyst pęcherzykowych
- w celu pobudzenie laktacji po porodzie –
poporodowa bezmleczność u klaczy, loch, suk
u samców
- w celu nasilenia wydzielania testosteronu:
- dla pobudzenia libido
- w leczeniu niedorozwoju gonad
- przy wnętrostwie – diagnoza obecności
jąder
WSKAZANIA DO
ZASTOSOWANIA
FSH lub eCG
u samic
- pobudzenie dojrzewania większej ilości pęcherzyków
(wywołanie
superowulacji) u krów, owiec, kóz wykorzystywanych jako
dawczynie zarodków
- dla zwiększania liczby zwierząt miocie
- u świń w anoestrus występującym po okresie karmienia
- eCG stosowana do pobudzenia wzrostu pęcherzyków i owulacji
u owiec i krów po uprzednim zastosowaniu progesteronu lub
gestagenów
u samców: - dla usprawnienia spermatogenezy
Gonadotropiny mogą okazać się nieskuteczne po podaniu
kolejnych dawek ze względu na możliwość powstania
przeciwciał.
PRZECIWCIAŁA
MONOKLONALNE ANTY-PMSG
(anty-eCG)
Podstawowym warunkiem wywołania
owulacji mnogiej ( superowulacji) u krów
dawczyń zarodków jest podanie między 8-12
dniem cyklu rujowego hormonów
gonadotropowych.
Najczęściej stosuje się gonadotropinę
źrebnej klaczy (eCG)
Aktywność FSH>LH
eCH wykazuje długi okres półtrwania co
wynika z obecności w cząsteczce kwasu
sialowego.
Długotrwałe utrzymywanie się eCG w
krwiobiegu sprzyja w okresie
okołorujowym rozwojowi dodatkowych
pcherzyków jajnikowych, których część
nie ulega owulacji.
Utrzymujące się w niezmienionej postaci
podczas pierwszych dni po superowulacji
niedojrzałe pęcherzyki są źródłem
estrogenów.
U krów z przetrwałymi pęcherzykami
jajnikowymi zwiększa się aktywność
ruchowa mięśniówki macicy.
Przyczynia się to do niepełnego odzykiwania
wyprodukowanych przez dawczynię zarodków.
W celu uniknięcia takiej komplikacji zaleca się
dożylne podanie przeciwciał anty-eCH
pomiędzy 60-120 godziną po iniekcji eCH
–
sprzyja to owulacji większej liczby
pełnowartościowych pęcherzyków i utrzymuje
się wyższą liczbę dobrych jakościowo
zarodków przeznaczonych do transferu.
HORMONY PŁCIOWE
ESTROGENY,
ANDROGENY,
PROGESTERON
Są związkami o budowie sterydowej
Mechanizm działania:
•
łatwo przechodzą przez błony komórkowe
•
łączą się z wewnątrzkomórkowym receptorem
•
kompleks hormon-receptor przechodzi do jądra
komórkowego
•
uruchamia (może też hamować) proces transkrypcji
i syntetyzowane jest odpowiednie białko
•
Hormony płciowe mają taką samą budowę
chemiczną u różnych gatunków oraz wykazują
krótki okres półtrwania (ok. kilkunastu
minut)
ESTROGENY
endogenne:
estradiol, estron, estriol
Działanie:
efekty długotrwałe
- wpływ na rozwój cech płciowych samicy (kształtowanie
wzrostu i budowy ciała)
efekty krótkotrwałe;
- wpływ na fizjologię układu rozrodczego – wywoływanie
objawów charakterystycznych dla fazy estrus – wzrost
unaczynienia, sekrecji gruczołów, napięcia macicy,
zmiany behawioralne samicy podczas rui
efekty metaboliczne:
-
wpływ na dystrybucję i zawartość tłuszczu,
-
zatrzymanie sodu i wody w organizmie,
-
wpływ na budowę kości,
-
stymulacja syntezy białek (wpływ anaboliczny)
Estrogeny – efekty związane z
regulacją cyklu płciowego
- wpływ na sekrecję gonadotropin - przy
niższych stężeniach podczas fazy
progesteronowej - sprzężenie zwrotne
ujemne
- w fazie estrus- silne pobudzenie syntezy
receptorów dla progesteronu
- u krów działają luteolitycznie, u świń -
luteotropowo
miejsce produkcji: głównie komórki
dojrzewających pęcherzyków
jajnikowych, również kora nadnerczy,
łożysko, ciałko żółte
ESTROGENY STOSOWANE W
LECZNICTWIE
Estry estradiolu:
Benzoesan – podawany w iniekcji w zawiesinie
olejowej
Walerianian – możliwość podawania per os
Cypronian – ester najdłużej działający
Pochodne estradiolu
Etynyloestradiol – pochodna estradiolu
zawierająca grupę etinylową – bardzo
aktywna !!
Pochodne stilbenu – dietylostilboestrol
nie wolno stosować u zwierząt, których tkanki
przeznaczone są do spożycia(karcynogenny u
ludzi)
ESTROGENY - zastosowanie
Zastosowanie:
- do indukcji objawów rujowych – w cichej rui (ale spadek
płodności)
- u bydła – ułatwienie usunięcia rozpadłych tkanek z macicy
np. po zatrzymaniu łożyska, ropomaciczu – estrogeny
uwrażliwiają macicę na działanie endogennej oksytocyny
- u bydła – jako dodatek do prep. zawierających gestageny
stosowanych do synchronizacji rui ze względu na
luteolityczne działanie estrogenów u przeżuwaczy (u
ciężarnych owiec i krów estrogeny mogą wywołać
poronienia)
- u suk – po przypadkowym pokryciu - hamują przesuwanie
zapłodnionej kom. jajowej przez jajowód i utrudniają
implantację w macicy
- u suk wykazujących objawy hypogonadyzmu
-
u suk (starych lub po sterylizacji) przy nietrzymaniu
moczu
- u psów – leczenie gruczolaka odbytu, przerostu prostaty,
w celu obniżenia libido
ESTROGENY – działania
niepożądane
- u psów i kotów mogą wywołać anemię aplastyczną
- u suk – przerosty endometrium
- hamowanie funkcji przysadki
- u bydła cysty jajnikowe
- u samców - feminizacja
- u zwierząt z niewydolnością serca – obrzęki
(zatrzymanie sodu i wody w organizmie)
- zaburzenia pokarmowe
- przedawkowanie – przekrwienie narządów
rozrodczych, zwiększone pragnienie, wielomocz,
- nie wolno stosować u samic z guzami gruczołu
mlek.
- u kobiet – wzrost krzepliwości krwi
ANTY-ESTROGENY
( nie są stosowane w weterynarii)
Klomifen
blokuje receptory dla estrogenów w podwzgórzu i
przedniej części przysadki – znosi hamujący wpływ
estrogenów na wydzielanie gonadotropin.
(U kobiet w leczeniu bezpłodności, u mężczyzn w
oligospermii)
Tamoksifen
blokuje rec. dla estrogenów głównie w kom.
nowotworów estrogenozależnych
w leczeniu nowotoworów gruczołu sutkowego
(kobiety)
U suk wykazuje działanie agonistyczne w stosunku do
receptorów estrogenowych !!!!
PROGESTERON
Efekty działania:
•
zatrzymywanie cyklu płciowego przez hamujący
wpływ na uwalnianie gonadotropin (FSH i LH)
•
przygotowanie endometrium do zanieżdżenia
zarodka
•
podtrzymywanie ciąży poprzez zmniejszanie
wrażliwości macicy na działanie oksytocyny
• stymulacja rozwoju gruczołu mlekowego do
rozpoczęcia laktacji
•
u samców egzogenny progesteron (podobnie jak
inne gestageny) hamuje produkcję testosteronu
PROGESTERON
MIEJSCE PRODUKCJI: ciałko żółte i łożysko
•
w ciąży u świń i kóz – ciałko żółte,
•
w ciąży u krów – pod koniec ciąży ok. 80 % z ciałka
żółtego,
•
u klaczy (po 100 dniach ciąży) i u owiec (po 55 dniach
ciąży) głównym źródłem progesteronu – łożysko
•
u samic nieciężarnych – przez ciałko żółte, które zanika
pod wpływem PGF
2α
, powstajaca w endometrium pod
koniec fazy progesteronowej
•
Po zaniku produkcji progesteronu wzrasta wydzielanie
gonadotropiny FSH rozwój pęcherzyka i owulacja
PROGESTERON zastosowanie
Kontrola owulacji u przeżuwaczy –
synchronizacja rui
Owce - dopochwowo na 12-14 dni Równocześnie
podaje się eCG (stymulacja końcowego wzrostu
pęch.). Ruja po 36-72 h po usunięciu wkładki
Krowy - wkładka dopochwowa pomiędzy 20-40
dniem po porodzie przez 9-12 dni. Owulacja 2-3
dni po usunieciu wkładki. Wkładka powinna
zawierać dodatek estrogenów (luteolitycznie). 1-
2 dni przed wyjęciem wkładki podać PGF
2α
. U ras
mięsnych, podobnie jak u owiec, podaje się eCG.
PROGESTERON zastosowanie
Suki, kotki - w celu opóźnienia lub zatrzymania
rui.
Można też podawać progesteronw leczeniu
estrogenozależnych nowotworów gruczołu
mlekowego
u psów- w przeroście prostaty
Nie stosuje się progesteronu u klaczy (nieskuteczny) i
świń (progesteron nie hamuje wydzielania
gonadotropin)
(Jako leki podtrzymujące ciążę u klaczy– beta2 agoniści)
GESTAGENY
związki sterydowe o działaniu
podobnym do aktywności
progesteronu
Zastosowanie
- u krów, owiec, klaczy i loch – do
synchronizacji rui,
- u suk i kotek – głównie w celu
opóźnienia lub zatrzymania rui
GESTAGENY
Medroksyprogesteron
•
owce - wkładki dopochwowe przez 12-14 dni, ruja
po 1-3 dniach po usunięciu
•
suki – zatrzymanie rui
Flugeston
•
owce - wkładki dopochwowe przez 12-14 dni, ruja
po 1-3 dniach po usunięciu
Norgestomet (z dodatkiem estradiolu)
•
krowy – implant uszny przez 9-10 dni, ruja po 36-
60 h po usunieciu
Altrenogest
•
klacze – doustnie -14-18 dni, ruja po 3-7 dniach
•
lochy – doustnie – przez 18 dni, ruja po 3-6 dniach
GESTAGENY STOSOWANE U
PSÓW I KOTÓW
Progesteron
Megestrol (p.o)
Proligeston (s.c.)
Medroksyprogesteron (i.m., p.o.)
•
do opóźnienia lub zatrzymania rui
Należy pozwolić na przejście normalnego cyklu w ciągu 18-24
m-cy
Inne zastosowania:
•
nimfomania
•
zahamowanie objawów ciąży urojonej
•
leczenie estrogenozaleznych nowotworów gruczołu
mlekowego
•
u psów - leczenie przerostu prostaty
•
u kotów – leczenie ziarniniaka kwasochłonnego i
prosówkowego zapalenia skóry (efekt przeciwzapalny)
GESTAGENY działania
niepożądane
Działania niepożądane:
- torbielowaty rozrost endometrium, śluzomacicze lub
ropomacicze (stymulują rozrost i wydzielniczośc kom.
endometrium)
- odbarwienia włosów i miejscowe wyłysienia w miejscach
podskórnego podania
- cukrzyca
-
guzy gruczołu mlek.
Przeciwwskazania:
- zwierzęta z cukrzycą (ponieważ gestageny antagonizują
działanie insuliny)
- zwierzęta niedojrzałe płciowo
- zwierzęta ze schorzeniami układu rozrodczego (np. infekcje)
UWAGA! – gestageny bardzo łatwo wchłaniają sie przez skórę
ANTY-GESTAGENY
Mifepriston
(nie stosowany w Polsce, w
innych krajach może być stosowany u
suk)
•
syntetyczny związek sterydowy
blokujący receptory dla
progesteronu w macicy,
•
lek o właściwościach wczesno- i
późnoporonnych
ANTAGONISTA RECEPTORÓW
PROGESTERONOWYCH
AGLEPRISTON (prep. ALIZIN)
Roztwór olejowy do wstrzykiwań podskórnych
Wywołanie poronienia u ciężarnych suk do 45
dnia ciąży
Należy podać dwukrotnie w odstępie 24 godzin
Działanie korzystne przy terapii ropomacicza u
suk równocześnie z antybiotykoterapią – tylko
przy rozpoznanym ropomaciczau przy
zamkniętej szyjce macicznej. – zablokowanie
immunosupresyjnego działania progesteronu
ANDROGENY
TESTOSTERON i jego prekursory ANDROSTERON i
ANDROSTENDION (mniej aktywne)
działanie:
- wpływ na rozwój cech płciowych samca (kształtowanie
wzrostu i budowy ciała)
- wpływ na spermatogenezę – przez stymulowanie wzrostu i
czynności nabłonka plemnikotwórczego w jądrach i
komórek Sertoliego,
-
wpływ na rozwój i funkcje dodatkowych gruczołów
płciowych, na rozwój prącia, moszny
-
stymulacja popędu płciowego
efekty metaboliczne:
•
silny wpływ anaboliczny na mięśnie - stymulacja syntezy
białek,
•
zatrzymanie sodu i wody w org.,
•
stymulacja wzrostu i kostnienia kości,
•
nasilenie erytropoezy
TESTOSTERON
• Wpływy behawioralne
•
Testosteron hamuje wydzielanie
gonadoliberyny i gonadotropin, które u
samców warunkują gametogenezę
Androgeny podane samicom wywołują
maskulinizację i działają antyestrogenowo.
miejsce produkcji - pod wpływem LH (ICSH)
– kom. Leydiga w jądrach, u obu płci – kora
nadnerczy, u ogiera – również najądrze
ANDROGENY stosowane w
lecznictwie
Estry testosteronu
•
propionian
•
fenylopropionian
Pochodne testosteronu
•
metylotestosteron
•
dihydrotestosteron
•
nortestosteron
- pochodna testosteronu o
zbliżonej aktywności anabolicznej ale
słabszej aktywności androgennej,
stosowany w rekonwalescencji,
przewlekłych chorobach wątroby i nerek,
dystrofii mięśni
ANDROGENY zastosowanie
u samców
•
w celu zwiększenia libido
•
w hypogonadyzmie
•
we wnetrostwie (nie odpowiadającym na leczenie
gonadotropinami)
•
u psów – leczenie wyłysień na tle hormonalnym,
nietrzymanie moczu
•
u dojrzewajacych psów wykazujących objawy feminizacji
•
leczenie androgenami doprowadza do spadku wydzielania
gonadotropin – po zaprzestaniu leczenia – wtórny
hypogonadyzm
u samic
•
estrogenozależne nowotwory gruczołu mlekowego
•
ciąża urojona u suk
•
hamowanie rui u suk i kotek
•
u krów i jałówek do roli próbników wykrywających krowy w
rui
ANDROGENY
Działania niepożądane
•
zatrzymanie sodu i wody w
organizmie (groźne zwłaszcza u
zwierząt z niewydolnością serca)
•
nadmierna wirilizacja samic
•
uszkodzenie płodu u ciężarnych
•
nasilanie przerostu prostaty
•
hepatotoksyczność
ANTY-ANDROGENY
Delmadinon (octan)
(słaby gestagen blokujący receptory androgenne)
Zastosowanie u kotów i psów:
•
z nadmiernym popędem płciowym,
•
w celu zmniejszenia zachowań
agresywnych,
•
leczenie przerostu prostaty, guzów
okołoodbytowych, niektórych
dermatoz kortykozależnych,
OZATERON (prep. Ypozane tabl)
Jest steroidem o właściwościach anty-androgenu
hamuje objawy wzmożonej produkcji meskich
hormonów płciowych (testosteronu)
Wykazuje również silne działanie progestagenne
Docelowy gatunek : psy (samce)
Mechanizm:
Kompetycyjnie zapobiega wiązaniu androgenów
z ich receptorami.
Hamuje transport testoteronu do gruczołu
krokowego.
Nie wpływa na jakość nasienia.
OZATERON (prep. Ypozane tabl)
Wskazania: przerost gruczołu krokowego u psów
Jeżeli przerostowi towarzyszy odczyn zapalny
należy równocześnie podawać leki
przeciwbakteryjne.
Podawać doustnie, raz dziennie w dawce 0,25-
0,5 mg/kg przez 7 dni.
Może być podawany z pokarmem
Odpowiedź na leczenie występuje po 14 dniach
Terapeutyczny efekt utrzymuje się co najmniej
przez 5 miesięcy po zakończeniu leczenia.
Można rozważyć powtórna kurację.
OZATERON (prep. Ypozane tabl)
Działania niepożądane:
Przejściowy wzrost apetytu
Zmiany w zachowaniu (wzrost lub spadek
aktywności)
Przejściowe wymioty i/lub biegunki
Polidypsja
Poliuria
Syndrom feminizujący, rozrost gruczołu
sutkowego rzadko
Przejściowe obniżenie stężenia kortyzolu
we krwi (bardzo często)
PGF
2α
i analogi PGF
2α
•
Dinoprost
•
Kloprostenol
•
Tiaprost
•
Luprostiol
•
Alfaprostol
Efekt:
•
działanie luteolityczne
•
skurcz mięśni gładkich macicy
PGF
2α
i analogi PGF
2α
Krowy
•
cicha ruja lub brak rui – warunkiem skutecznego
leczenia jest obecność ciałka żółtego
•
synchronizacja rui – przy znanej fazie cyklu 1x
podanie między 5 a 16 dniem cyklu, jeśli
nieznana faza cyklu - podanie 2x w odstępie 11
dni
• torbiele ciałka żółtego i torbiele pęcherzykowo-
luteinowe
•
usunięcie obumarłych, zmumifikowanych płodów
•
przewlekłe stany zapalne macicy
•
ropomacicze
•
wywoływanie poronień
•
indukcja porodu (poród rozpoczyna się po 36 h
po podaniu PGF
2α
)
PGF
2α
i analogi PGF
2α
Po porodzie indukowanym PGF
2α
bardzo
często dochodzi do zatrzymanie łożyska
stosowanie tego zabiegu ograniczyć
do szczególnych przypadków.
Wskazania do indukcji porodu;
•
przedłużona ciąża
•
ciężkie schorzenia zagrażające
życiu matki lub płodu
PGF
2α
i analogi PGF
2α
Klacze:
•
brak rui przy obecności ciałka żółtego
•
synchronizacja rui
•
indukcja porodu (poród po 1-4 godzinach po
podaniu)
Lochy:
•
indukcja porodu (poród po 20-30 h po podaniu)
Owce:
•
synchronizacja rui – podać 2x w odstępie 12-
14 dni, ruja w 2-3 dniu po drugiej iniekcji
Suki:
•
analogi PGF
2α
mniej skuteczne w indukcji
porodu i aborcji.
•
w otwartym ropomaciczu (równocześnie
antybiotykoterapia)
UWAGA!!!!!!
kobiety ciężarne
kobiety w wieku rozrodczym
chorzy na astmę oraz inne
schorzenia układu
oddechowego
nie powinni mieć kontaktu z
analogami
PGF
2α
LEKI KURCZĄCE MIĘŚNIÓWĘ
MACICY - ECBOLIKA
• oksytocyna
•
karbetocyna
•
PGF
2α
i analogi
•
propranolol
•
ergometryna
OKSYTOCYNA
Jest hormonem peptydowym produkowanym
przez tylny płat przysadki mózgowej, działającym
kurcząco na mięśnie gładkie macicy i gruczołu
mlekowego.
Jest lekiem z wyboru stymulującym skurcze
macicy, przy czym oksytocyna wywiera działanie
kurczące na macicę uwrażliwioną estrogenami.
Oksytocyna nie skurczy macicy ciężarnej, ze
względu na to, że narząd ten znajduje się pod
działaniem ochronnym progesteronu.
Przy
rozwartej
szyjce
macicznej
podanie
oksytocyny
wywołuje
krótkotrwałe
skurcze
niezagrażające pęknięciem macicy.
OKSYTOCYNA
Wskazania:
zaburzenia kurczliwości macicy,
zatrzymanie błon płodowych,
przyśpieszenie inwolucji macicy np. po
cesarskim cięciu,
zahamowanie krwawienia poporodowego,
leczenie bezmleczności poporodowej,
leczenie zespołu MMA u loch,
sterowanie
intensywnością
akcji
porodowej u suk, kotek, świń.
OKSYTOCYNA
Oksytocyny
nie
należy
podawać
przy
zamkniętej szyjce macicy oraz w przypadku
nieprawidłowego
ułożenia
płodu
przed
dokonaniem jego repozycji.
Objawy niepożądane:
możliwość wystąpienia
bólów kolkowych szczególnie u klaczy.
Dawkowanie: IM, SC lub IV klacze10-30 jm;
krowa 20-40 jm; locha 10-30 jm, suka 2-10
jm; kotka 2-5 jm.
Okres karencji na tkanki jadalne i mleko nie
obowiązuje.
LEKI ROZKURCZAJĄCE
MIĘŚŃIÓWKĘ MACICY -
TOCOLYTICA
izoksupryna,
klenbuterol,
fenoterol
•
papaweryna,
•
drotaweryna
•
wetrabutyna,
•
propantelina - cholinolityk
LEKI HAMUJĄCE WYDZIELANIE
PROLAKTYNY O DZIAŁANIU
OŚRODKOWYM
ANTAGONIŚCI PROLAKTYNY:
Bromokryptyna (prep. Parlodel)
Kabergolina (prep. Galastop)
Metergolina (prep. Contralac)
Bromokryptyna
Agonista receptora
dopaminowego D2
Hamuje uwalnianie prolaktyny z
przysadki mózgowej co w
konsekwencji prowadzi do
hamowania syntezy progesteronu
Obniża sekrecję ACTH może być
stosowana w nadczynności
przysadki
Bromokryptyna
W akromegalii wpływa hamująco na
wydzielanie hormonu wzrostu
W warunkach prawidłowych dopamina i
agoniści receptorów dopaminowych
wpływają pobudzająco na wydzielanie
hormonu wzrostu
W akromegalii, wskutek zmian wrażliwości i
konfiguracji receptorów dopaminowych,
agoniści tych receptorów hamują
wydzielanie hormonu wzrostu.
Bromokryptyna
Bromokryptyna jest stosowana u suk w
leczeniu ciąży rzekomej oraz w celu
przerwania laktacji, może prowadzić do
aborcji (do 42 dnia ciąży)
Dawkowanie: per os 10 ug/kg 2 x dziennie przez
10 dni lub 30 ug/kg 1 x dziennie przez 16 dni
Działania niepożądane:
Wymioty
Brak apetytu
Depresja
Zmiany w zachowaniu
Bromokryptyna
INTERAKCJE
Neuroleptyki
Metoklopramid lek przeciwymiotny i
prokinetyczny
Domperidon lek przeciwymiotny i
prokinetyczny
Antagoniści receptorów dopaminergicznych
znoszą hypoprolaktemiczne działanie
bromokryptyny
Kabergolina
Agonista receptora dopaminowego D2
Hamuje uwalnianie prolaktyny i laktację u suk
Stosowana per os w terapii ciąży rzekomej
oraz dla hamowania laktacji oraz skrócenia
ciąży (poronienie)
Dawkowanie: 5 ug/kg 1 x dziennie przez 4-6
dni
Działania niepożądane: senność, brak
apetytu, wymioty
Interakcje: antagoniści receptorów
dopaminowych (neuroleptyki, domperidon,
metoklopramid) hamują hypoprolaktemiczne
działanie karbergoliny
METERGOLINA
Antagonista receptora serotoninowego
5HT1C
Hamując działanie serotoniny w OUN nasila
działanie hamujące działanie dopaminy na
wydzielanie prolaktyny.
Lek jest stosowany do hamowania laktacji u
suk i kotek
Podawany per os w dawce 0,2 mg/kg przez
10 – 14 dni
Nie należy podawać samicom ciężarnym –
możliwośc poronienia
Działanie uboczne: niechęć do przyjmowania
pokarmu, wymioty, osowiałość