Uczenie się.

UCZENIE SIĘ

„

Nauczycielem

wszystkiego jest

praktyka”

Gajusz Juliusz Cezar

„

Fakty nie są najważniejsze. Zresztą, aby je

poznać, nie trzeba studiować na uczelni -

można się ich nauczyć z książek.

Istota kształcenia w szkole wyższej nie

polega zatem na wpajaniu wiedzy

faktograficznej, lecz na ćwiczeniu umysłu

w dochodzeniu do tego, czego nie da się

znaleźć w podręcznikach.”

Albert Einstein

przekazywać komuś wiedzę

samemu nabywać wiedzę

Internetowy Słownik języka polskiego

przekazywać komuś określone wiadomości,

wiedzę, umiejętności

być nauczycielem

wdrażać kogoś w coś, ćwiczyć w czymś

ułatwiać poznanie czegoś, pomagać w

rozwoju

Internetowy Słownik języka polskiego PWN

Uczyć się znaczy:

Jest to jedna z podstawowych funkcji

umysłu polegająca na zdobywaniu wiedzy i

w efekcie informacji, umiejętności,

kompetencji i nawyków (sprawności).

Uczenie się można rozpatrywać jako

czynność pojedynczą, krótkotrwałą lub jako

zbiór czynności podobnych lub

równoległych, długotrwałych.

Procesami uczenia się człowieka zajmuje

się psychologia.

Uczenie się

Uczenie się to:

Proces myślenia

Proces poznawania

Konstruowanie wiedzy

Aktywność

Doświadczenie

Uczymy się, aby:

Nabyć wiedzę i umiejętności w konkretnej

dziedzinie oraz dowiedzieć się, jak można

to zrobić szybciej, lepiej, łatwiej.

Rozwinąć ogólną umiejętność myślenia –

jak stosować te same lub pokrewne

koncepcje w różnych dziedzinach.

Rozwijać indywidualne umiejętności i

postawy, tak by można je było łatwo

zastosować we wszystkim, co robimy.

Uczymy się:

10%

z tego, co

z tego, co czytamy

20%

z tego, co

słyszymy

30%

z tego, co

widzimy

50%

z tego, co

widzimy i

słyszymy

70%

z tego, co

mówimy

90%

z tego, co

mówimy i robimy

Każdy z nas ma swoją ulubioną metodę nauki.

Jedni wolą uczyć się sami, innym łatwiej robić

to w grupie. Niektórzy lubią uczyć się na

siedząco a inni leżąc na łóżku lub podłodze.

Są wśród nas wzrokowcy, którzy najlepiej

przyswajają wiadomości, oglądając rysunki i

wykresy. Inni z kolei wolą słuchać. Jeszcze

inni najlepiej uczą się przez dotyk albo

wykonując ruchy (uczniowie kinestetyczni). Są

również osoby preferujące słowo drukowane,

którym najwięcej daje czytanie książek, a

także takie, które najlepiej przyswajają

wiedzę w trakcie interakcji z innymi ludźmi.

Główne style uczenia się:

wzrokowy

– wzrokowcy uczą się, patrząc,

słuchowy

– słuchowcy uczą się, słuchając, słysząc

samych siebie w rozmowie i dyskutując z innymi,

dotykowy (czuciowy)

– dotykowcy uczą się,

dotykając, doznając wrażeń na powierzchni

skóry, łącząc to, czego się uczą ze zmysłem

dotyku i emocjami,

kinestetyczny (ruchowy)

– kinestetycy uczą się,

poruszając dużymi mięśniami w przestrzeni,

angażując się w naukę poprzez odgrywanie ról,

eksperymenty, uczestnicząc w różnych

czynnościach.

Sposoby uczenia się:

WZROKOWIEC

–

Lubi wokół siebie porządek. Gdy w jego otoczeniu

panuje nieład ma trudności z koncentracją.

–

Zwraca uwagę na wygląd zewnętrzny swój i innych

osób.

–

Dobrze zapamiętuje kolory, rysunki, położenie

przedmiotów oraz twarze.

–

Nie ma pamięci do imion, nazwisk, tytułów.

–

Mówi szybko utrzymując kontakt wzrokowy z

rozmówcą.

–

Najlepiej pamięta to, co zobaczył w postaci tekstu,

filmu, zdjęć, wykresów, prezentacji, materiałów

graficznych.

–

Lubi zapisywać i robić notatki.

–

Preferuje sztuki wizualne.

–

W nauce nie przeszkadza mu muzyka i odgłosy

rozmów, ale panujący w jego otoczeniu chaos

i nieporządek.

SŁUCHOWIEC

–

Lubi dialogi i rozmowy.

–

Uczy się słuchając innych i dyskutując.

–

Dobrze pamięta twarze.

–

Komunikując się z inną osobą zwraca uwagę na dźwięk

jej głosu, sposób mówienia i na to, co mówi.

–

Lubi czytać głośno lub półgłosem, mówi sam do siebie,

śpiewa i gwiżdże.

–

Zapamiętuję muzykę i przebieg rozmowy, może mieć

natomiast kłopoty z odczytywaniem map i geometrii.

–

Woli mówić o działaniach niż je oglądać. Używa słów:

cichy, głos, dźwięk, odgłosy, głośny, rozmawiać,

hałasować.

–

Potrzebuje ciszy, aby się uczyć- muzyka lub hałas go

rozprasza.

–

Z łatwością uczy się języków obcych.

DOTYKOWIEC (CZUCIOWIEC)

–

Uczy się przez dotyk, odbieranie wrażeń na

powierzchni skóry.

–

Używa rąk i palców, które łączy z dotykiem i emocjami.

–

Zwraca uwagę na gesty i mimikę ciała.

–

Utrzymuje kontakt wzrokowy z rozmówcą.

–

Często zachowuje się ekspresyjnie; gestykuluje, tupie.

–

Lubi ruch i emocje.

–

Zapamięta lepiej to, co narysuje.

–

Uczy się poprzez wykonywanie czynności, koncentruje

się na zadaniach umysłowych.

–

Ma problem z odcięciem się od cudzych uczuć, co nie

pozwala mu się skoncentrować.

KINESTETYK

–

Najchętniej uczy się w ruchu.

–

Męczy się słuchając wykładu.

–

Gdy siedzi na krześle zwykle porusza nogami lub

kołysze się.

–

Lubi nieporządek.

–

Potrzebuje dużo przestrzeni.

–

Często gestykuluje, mówi niewiele i lakonicznie.

–

W czasie nauki kinestetyk powinien robić częste

przerwy na ćwiczenia fizyczne lub przemieszczać

się.

–

Chociaż sam potrzebuje dużej ilości ruchu, ruch

innych go dekoncentruje.

Sposoby uczenia się:

uczenie pamięciowe

– jego celem jest zapamiętanie

układów wiadomości lub czynności tak, by można je

było powtarzać w sposób bezbłędny – podstawowa

czynność to powtórzenia; odnoszą się do tego trzy

prawa:

–

postawa czynna powoduje lepsze efekty niż postawa

bierna,

–

zapamiętanie początku i końca materiału wymaga mniej

powtórzeń niż zapamiętanie środka,

–

czas potrzebny do wyuczenia się określonego materiału

jest wprost proporcjonalny do kwadratu długości szeregu.

uczenie się przez rozwiązywanie problemów

– gdy

podmiot spotyka się z sytuacją nową, trudną, gdy

zadanie nie może być rozwiązane przy pomocy

posiadanej wiedzy. Uczeń informacje musi sam

wytworzyć.

uczenie się przez próby i błędy

– wtedy gdy podmiot

znajduje się w jakiejś nowej sytuacji, rozpatruje nowy

układ zależności, po to by lepiej przystosować się do

życia. Jest to nieekonomiczny sposób uczenia się,

stosowany tam gdzie zawodzą inne.

uczenie się przez wgląd (zrozumienie)

– odkrywanie

organizacji materiału, nadawanie mu jakiejś struktury.

Chodzi o wniknięcie w istotę rzeczy, zobaczenie

powiązań między elementami, wniknięcie w terminy

wchodzące w zakres działania.

uczenie się sensoryczne

– polega na wytwarzaniu

odruchów warunkowych.

uczenie się przez naśladownictwo.

uczenie się uboczne (mimowolne)

– następuje przy

okazji wykonywania jakichś czynności.

uczenie się poprzez zabawę

– uczestnicząc w grach,

konkursach, turniejach, ale także oglądając takie

programy przyswajamy najczęściej wiedzę i

umiejętności praktyczne, przydatne w codziennym

życiu.

Inteligencja jest to zdolność rozumienia, kojarzenia;

pojętność, bystrość; zdolność znajdowania właściwych,

celowych reakcji na nowe zadania i warunki życia,

sprawnego zdobywania i wykorzystywania wiedzy.

Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych

Władysława Kopalińskiego

„

Intelligence is like a river:

the deeper it is, the less noise it makes”

[ang. inteligencja jest jak rzeka:

im jest głębsza, tym mniej robi hałasu.]

Inteligencja językowa

Najczęściej

występuje u:

–

Pisarzy

–

Poetów

–

Autorów sloganów

reklamowych

–

Scenarzystów

–

Przywódców politycznych

–

Redaktorów

–

Dziennikarzy

–

Publicystów

Prawdopodobne

cechy:

–

Wrażliwość na wzorce

–

Zorganizowanie

–

Systematyczność

–

Brak kłopotów z

ortografią

–

Zapamiętywanie

sloganów

–

Nauka poprzez

słuchanie, czytanie i

pisanie

Rady dla osoby obdarzonej

inteligencją językową

Polecane sposoby nauki:

Opowiadanie historyjek

Granie w gry pamięciowe dotyczące nazw i miejsc

Czytanie opowiadań i anegdot

Układanie skeczy

Czytanie artykułów prasowych

Układanie zagadek, gier ortograficznych

Łączenie czytania i pisania z innymi dziedzinami

Inteligencja

logiczno - matematyczna

Najczęściej

występuje u:

–

Matematyków

–

Naukowców

–

Inżynierów

–

Detektywów policyjnych

–

Prawników

–

Księgowych

Prawdopodobne

cechy:

–

Lubi myśleć abstrakcyjnie

–

Lubi precyzyjnie się

wysławiać

–

Lubi liczyć

–

Lubi być dobrze

zorganizowanym

–

Stosuje logiczne struktury

myślowe

–

Lubi pracować z

komputerem

–

Lubi rozwiązywać problemy

Rady dla osoby

obdarzonej inteligencją

logiczno – matematyczną

Polecane sposoby nauki:

Gra w gry wymagające obliczeń matematycznych

Analiza i interpretacja danych

Rozumowanie

Myślenie dedukcyjne

Doświadczenia praktyczne

Inteligencja

wizualno - przestrzenna

Najczęściej

spotykana u:

Architektów

Malarzy

Nawigatorów

Szachistów

Przyrodników

Prawdopodobne

cechy:

Myśli obrazami

Tworzy w umyśle rozmaite

wizerunki rzeczywistości

Używa przenośni

Bez trudu odczytuje mapy,

wykresy i diagramy

Rady dla osoby

obdarzonej inteligencją

wizualno - przestrzenną

Polecane sposoby nauki:

Korzystanie z map skojarzeń

Wizualizowanie różnych zagadnień

Przedstawianie planów i celów za pomocą

diagramów

Podkreślanie na kolorowo

Grupowanie elementów

Inteligencja muzyczna

Najczęściej

spotykana u:

Wykonawców muzyki

Kompozytorów

Dyrygentów

Twórców instrumentów

muzycznych

Prawdopodobne

cechy:

Wrażliwość na rytm

oraz tonację i barwę

dźwięków

Wrażliwość na ładunek

emocjonalny muzyki

i jej złożoną strukturę

Rady dla osoby obdarzonej

inteligencją muzyczną

Polecane sposoby nauki:

Uczenie się poprzez piosenki

Uczenie się z towarzystwem muzyki

Korzystanie z muzyki aby się odprężyć

Inteligencja kinestetyczna

(motoryczna)

Najczęściej

spotykana u:

Tancerzy

Aktorów

Sporowców

Wynalazców

Chirurgów

Kierowców

Prawdopodobne

cechy:

Umiejętnie rozkłada

czynności w czasie

Reaguje automatycznie

Wrażliwy na otoczenie

Uzdolniony manualnie

Rady dla osoby obdarzonej

inteligencją kinestetyczną

Polecane sposoby nauki:

Powtarzaj sobie w myślach materiał, gdy pływasz lub

biegasz

Odgrywaj scenki i różne role

Wykorzystuj ruch do nauki

Używaj pomocy naukowych

Inteligencja interpersonalna

(społeczna)

Najczęściej

spotykana u:

Nauczycieli

Doradców

Handlowców

Menedżerów

Prawdopodobne

cechy:

Dobry negocjator

Łatwo nawiązuje kontakty

z innymi ludźmi

Lubi zajęcia grupowe

Lubi współpracować

Rady dla osoby obdarzonej

inteligencją interpersonalną

Polecane sposoby nauki:

Ucz się wspólnie z innymi

- Zamień naukę w zabawę

Określaj związki przyczynowo skutkowe

Inteligencja intrapersonalna

(intuicyjna)

Najczęściej spotykana

Powieściopisarzy

Doradców

Filozofów

Prawdopodobne

cechy:

Znajomość siebie

Wyczulenie na wyznawane

przez siebie wartości

Dobrze rozwinięta

samoświadomość

Rady dla osoby obdarzonej

inteligencją intrapersonalną

Polecane sposoby nauki:

Prowadzenie samodzielnych badań

Refleksja nad konkretnym problemem

Dociekliwość

Kierowanie się intuicją

CZYNNIKI

Właściwości
ucznia

Właściwości sytuacji uczenia
się

Osoba
nauczyciela

•Płeć
•Cechy
gatunkowe

•Cechy rozwojowe
•Cechy
indywidualne

•Inteligencja
(potencjał)

•Zainteresowania
•Nastawienia
•Poziom aspiracji
•Motywy uczenia
się

a) Przed sytuacją uczenia się:

• Czynności wpływające na

aktualny stan organizmu

• Uczenie innych treści

b) W trakcie sytuacji uczenia się:

• Warunki zewnętrzne np.

pogoda czy hałas

• Sposoby zapoznawania się

z materiałem i utrwalania
materiału (organizacja,
wzmocnienia, powtórki,
nagrody i kary, informacje o
wynikach)

c) Po sytuacji uczenia się:

• Efekty wykonanych czynności
• Efekty uczenia się innych

treści

•Cechy
osobowościowe

•Styl
porozumiewani
a się i
komunikacji

•Stosowane
metody pracy

Najważniejsze z nich to

cechy indywidualne

, czyli:

Inteligencja

Zainteresowania

Motywacja do nauki

Aspiracje

Nastawienie

Zdolności specjalne (np. humanistyczne lub

językowe)

Co zrobić,

aby po zapamiętaniu

określonych wiadomości,

trwale przyswoić

studiowany materiał?

Podczas lekcji:

słuchaj aktywnie, tego co mówi nauczyciel w celu

zrozumienia przekazywanej treści,
zadawaj pytania, jeśli czegoś nie rozumiesz,
zadawaj pytania rozwijające specyficzne wątki

(np. te, które najbardziej Cię interesują),
notuj w sposób aktywny, wykorzystując ilustracje,

schematy, kolory,
skojarz, wyobraź sobie przedstawiane informacje

z czymś zabawnym lub ważnym dla Ciebie i

zanotuj to skojarzenie - małym rysunkiem,

zabawnym komentarzem, itd.

Szybkość uczenia się nie

zależy od nakładu pracy ani

też od posiadanych

wiadomości, lecz od czasu

poświęconego na naukę.

Jeśli podwoimy czas nauki,

dwukrotnie zwiększy się

także liczba

zgromadzonych informacji.

Mówiąc krótko, zysk jest

proporcjonalny do zapłaty.

Zależność ta, odkryta przez

Hermanna Ebbinghausa,

psychologa, była

przedmiotem intensywnych

badań przez sto lat i znana

jest pod nazwą

reguły

całkowitego czasu.

Jest to podstawowa reguła

rządząca wszystkimi

formami uczenia się

człowieka.

Zasada, aby ćwiczyć mało,

ale często, jest doskonałą

receptą na uczenie się.

Krzywa zapominania albo

krzywa Ebbinghausa – linia

krzywa przedstawiająca

zależność między ilością

przechowywanej informacji

w pamięci a upływem czasu,

jaki nastąpił od momentu ich

zapamiętania.

Okazuje się, że już po 20

minutach zapomina się prawie

50%. Drugiego dnia w pamięci

mamy tylko około 40%

informacji. Po miesiącu jest się

w stanie przypomnieć sobie

mniej więcej jedną piątą

pierwotnie opanowanego

materiału!

„

Motywacja jest tym, co pozwala Ci

zacząć.

Nawyk jest tym, co pozwala Ci

wytrwać.”

Jim Ryun

Motywacja to proces polegający na tym, że

zachowanie jest ukierunkowane na ważne cele lub

zaspokajanie potrzeb

Uczymy się nauczać

zbiór czynników skłaniających do działania

uzasadnienie poprzez ukazanie zbioru motywów,

zwłaszcza postępowania bohaterów literackich i

określonego rozwoju akcji

to, co powoduje podjęcie jakichś działań lub decyzji

uzasadnienie czyichś działań lub decyzji

Słowniki języka polskiego

Rodzaje motywacji:

• Motywacja afiliacyjna- chęć podjęcia działania w celu

doświadczenia przyjaźni i bliskich związków z innymi

• Motywacja osiągnięć- chęć podjęcia działania i

współzawodnictwa w celu doświadczenia sukcesu i
odczucia, iż zyska się kompetencje

• Motywacja wewnętrzna- zachodzi wówczas, gdy ludzie

podejmują działanie ze względu na osobistą
satysfakcję byb przyjemność

• Motywacja władzy- chęć podjęcia władzy w celu

uzyskania kontroli i wpływu na przebieg zdarzeń

Mapa mentalna to jedna z aktywizujących

metod nauczania polegająca na swobodnym i

opartym na luźnych skojarzeniu wywoływaniu

naszych schematów poznawczych. Wspiera

zarówno proces organizowania, jak i

zapamiętywania wiedzy.

Rysowanie map mentalnych polega na

etykietowaniu fragmentów treści za pomocą

uprzednio przyswojonych i łatwo

rozpoznawalnych symboli (ikon), a następnie

reprezentowaniu relacji między nimi (zarówno

rzeczowych, jak i przyczynowo-skutkowych).

Zjadaj codziennie porządne śniadanie,

najlepiej z dużą ilością świeżych owoców!

Zjadaj solidne drugie śniadanie, najlepiej z

sałatką ze świeżych warzyw!

Traktuj tłuszcze rybie i roślinne jako

niezbędny element swojej diety!

Regularnie uprawiaj ćwiczenia fizyczne, aby

dotlenić mózg!

Oczyszczaj ciało z toksyn, pijąc duże ilości

wody!

Dieta

Co to jest koncentracja?

skupienie działań dla osiągnięcia jakiegoś celu

intensywne skupienie uwagi na wybranym

przedmiocie, zjawisku czy sytuacji

Słownik języka polskiego

Jest to zjawisko polegające na skupieniu, ześrodkowaniu

uwagi i skierowaniu jej na określony przedmiot,

zagadnienie, wydarzenie, sytuację czy zjawisko.

Koncentracja uwagi może nastąpić pod wpływem

świadomego działania człowieka, który w konkretnej chwili

chcąc rozwiązać problem, wykonać dokładnie powierzoną

pracę, zrozumieć określone zagadnienie itp., świadomie

kieruje i intensyfikuje swoją uwagę na wybrany przez siebie

z otoczenia zakres lub na określone myśli.

Umiejętność skupienia uwagi, podobnie jak wszystkie

inne zdolności umysłu, poddaje się bowiem treningowi.

Ćwiczenia te powinny być rozsądnie wplecione w

codzienny rytm zajęć. Nie może ich być za wiele i

powinny być jak najbardziej urozmaicone, dlatego też

należy przeplatać ćwiczenia fizyczne z takimi, które

wymagają wysiłku umysłowego.

W metodzie przyspieszonego uczenia

Georgija Łozanowa muzyka jest

wykorzystywana na trzy sposoby:

Jako muzyka wprowadzająca, która pomaga

uczestnikom kursu odprężyć się i osiągnąć

stan umysłu optymalny do nauki.

Jako „koncert aktywny”, podczas którego

informacje są odczytywane do wtóru

ekspresywnej muzyki.

Jako „koncert pasywny”, w trakcie którego

uczeń wysłuchuje nowych informacji

odczytywanych spokojnym tonem na tle

muzyki barokowej, pomagającej przenieść te

wiadomości do pamięci długotrwałej.

Przykłady typowych propozycji

muzycznych

(zaczerpnięte z „Rewolucja w uczeniu”)

Koncert aktywny

–

Beetoven, Koncert

skrzypcowy D-dur,

op 61.

–

Czajkowski, Koncert

B-moll

(fortepianowy).

–

Mozart, Koncert na

skrzypce i orkiestrę,

Koncert nr 7 D-dur.

Koncert pasywny

–

Bach, Fantazja na

organy G-dur.

–

Vivaldi, Pięć

koncertów na flet i

orkiestrę

kameralną.

–

ndel, Muzyka na

wodzie.

Stan napięcia powstający w sytuacji zagrożenia,

utrudnienia lub niemożności realizacji

wyznaczonych sobie celów.

Słownik języka polskiego

Stan obciążenia systemu regulacji psychicznej

powstający w sytuacji zagrożenia, utrudnienia lub

niemożności realizacji ważnych dla jednostki

celów, zadań, wartości.

Encyklopedia PWN

Wygłaszanie wykładu

Najważniejszym elementem prezentacji wykładu jest głos.

Musisz mówić odpowiednio głośno, wyraźnie i we właściwym

tempie.

Zwróć uwagę na sposób artykułowania dźwięków. Każdą głoskę

wymawiaj wyraźnie i czysto. „Nie połykaj” sylab- wymawiaj

wszystkie starannie.

Zmieniaj wysokość dźwięków-od wysokich i głośnych do niskich

i miękkich.

Ważny jest kontakt wzrokowy ze słuchaczami. Oznacza on

szczerość, zainteresowanie, uczciwość oraz inne pozytywne

wartości.

Twoje gesty i mimika powinny być naturalne i dostosowane do

tematu wystąpienia.

Nie zakładaj rąk za siebie ani nie trzymaj ich w kieszeni. Niech

raczej podkreślają to co mówisz.

Poruszaj się. Ruch jest mile widziany, ponieważ urozmaica

przemówienie.

Trema

Trema to rodzaj niepokoju o przyszłość.

Lęk przed publicznym wystąpieniem to prawdopodobnie

najbardziej powszechny rodzaj niepokoju.

Opracowano jednak kilka skutecznych strategii radzenia

sobie z tremą. Jeżeli skorzystamy z nich zarówno przed

wystąpieniem, jak i podczas niego, łatwiej opanujemy

swoje zdenerwowanie.

Ciekawostki:

50% zdolności człowieka do uczenia się

rozwija się w pierwszych czterech

latach życia

Dzieci uczą się najlepiej tego co

doświadczają wszystkimi zmysłami,

należy więc odpowiednio je

stymulować

Po ukończeniu przez dziecko 10 lat

dendryty, które nie wytworzyły

połączeń obumierają



Naszym zdaniem podstawą wszelkiego

nauczania w szkole powinny być zajęcia,

które

uczyłyby

jak się

uczyć

oraz jak

myśleć.

Innymi słowy uczyłyby jak działa nasz

mózg i pamięć, w jaki sposób można

przechowywać informacje, sięgać do nich,

wiązać je z innymi koncepcjami i

wyszukiwać nowe wiadomości, ilekroć ich

potrzebujemy.

Document Outline