Uszkodzenia Rdzenia

Uszkodzenia Rdzenia

Kręgowego

Kręgowego

Dariusz Czochrowski 

Dariusz Czochrowski 

WSZiA Zamość

WSZiA Zamość

 

 

 

 

Epidemiologia urazów rdzenia 

Epidemiologia urazów rdzenia 

kręgowego

kręgowego

Urazy kręgosłupa należą do grupy najczęstszych 

Urazy kręgosłupa należą do grupy najczęstszych 

uszkodzeń

uszkodzeń

pourazowych. Liczbę uszkodzeń rdzenia kręgowego 

pourazowych. Liczbę uszkodzeń rdzenia kręgowego 

szacuje 

szacuje 

się rocznie na 25-35 osób na 1 milion populacji, z czego 

się rocznie na 25-35 osób na 1 milion populacji, z czego 

połowa przypada na uszkodzenia rdzenia kręgowego 

połowa przypada na uszkodzenia rdzenia kręgowego 

w odcinku szyjnym. Uszkodzeniom tym 5-6 krotnie

w odcinku szyjnym. Uszkodzeniom tym 5-6 krotnie

częściej ulegają mężczyźni niż kobiety. W Polsce liczbę

częściej ulegają mężczyźni niż kobiety. W Polsce liczbę

uszkodzeń kręgosłupa szyjnego z uszkodzeniem rdzenia

uszkodzeń kręgosłupa szyjnego z uszkodzeniem rdzenia

kręgowego określa się na ok. 300 rocznie

kręgowego określa się na ok. 300 rocznie

 

 

 

 

Epidemiologia urazów rdzenia kręgowego 

Epidemiologia urazów rdzenia kręgowego 

c.d.

c.d.

Ogólnie za najczęstszą przyczynę

Ogólnie za najczęstszą przyczynę

 

 

urazów kręgosłupa 

urazów kręgosłupa 

przyjmuje się wypadki drogowe- stanowią one 33-75%

przyjmuje się wypadki drogowe- stanowią one 33-75%

przyczyn urazów kręgosłupa. Na pozostałe przyczyny 

przyczyn urazów kręgosłupa. Na pozostałe przyczyny 

składają się- upadki z wysokości, urazy sportowe itp.

składają się- upadki z wysokości, urazy sportowe itp.

Urazom ulegają najczęściej osoby w przedziale wieku 

Urazom ulegają najczęściej osoby w przedziale wieku 

21-40 lat. W mieście najczęściej ulegają wypadkom ludzie

21-40 lat. W mieście najczęściej ulegają wypadkom ludzie

młodzi (65% to osoby do 40 r. ż.), natomiast na wsi 

młodzi (65% to osoby do 40 r. ż.), natomiast na wsi 

przeważnie  są to osoby starsze, po 60 r.ż.( 31%).

przeważnie  są to osoby starsze, po 60 r.ż.( 31%).

 

 

 

 

Część 

Część 

kończyny

kończyny

Grupy mięśniowe

Grupy mięśniowe

Segment 

Segment 

rdzeniowy

rdzeniowy

Bark

Bark

Odwodziciele, rotatory 

Odwodziciele, rotatory 

zewnętrzne, przywodziciele, 

zewnętrzne, przywodziciele, 

rotatory wewnętrzne

rotatory wewnętrzne

C

C

5

5

C

C

6

6

 ,C

 ,C

7

7

 ,C

 ,C

8

8

Łokieć

Łokieć

zginacze,

zginacze,

prostowniki

prostowniki

C

C

5,

5,

C

C

 6

 6

C

C

 7,

 7,

C

C

 8

 8

Przedramię

Przedramię

odwracanie,

odwracanie,

nawracanie

nawracanie

C

C

6

6

C

C

7

7

, C

, C

8

8

Nadgarstek 

Nadgarstek 

prostowniki,

prostowniki,

zginacze

zginacze

C

C

6

6

, C

, C

7

7

C

C

7

7

, C

, C

8

8

Obszary unerwienia poszczególnych 

Obszary unerwienia poszczególnych 

grup mięśniowych

grup mięśniowych

 

 

 

 

Obszary unerwienia poszczególnych grup 

Obszary unerwienia poszczególnych grup 

mięśniowych c. d.

mięśniowych c. d.

Ręka

Ręka

prostowniki palców

prostowniki palców

zginacze palców

zginacze palców

mięśnie krótkie

mięśnie krótkie

C

C

7

7

, C

, C

8

8

(C7), C

(C7), C

8

8

, 

, 

Th

Th

1

1

C

C

8

8

, Th

, Th

1

1

Biodro

Biodro

zginacze, przywodziciele, rotatory 

zginacze, przywodziciele, rotatory 

wewnętrzne, prostowniki

wewnętrzne, prostowniki

odwodziciele, rotatory 

odwodziciele, rotatory 

zewnętrzne, prostowniki

zewnętrzne, prostowniki

L

L

2

2

, L

, L

3

3

L

L

4

4

, L

, L

5

5

Kolano 

Kolano 

prostowniki

prostowniki

zginacze

zginacze

L

L

3

3

, L

, L

4

4

L

L

4

4

, S

, S

1

1

Stopa 

Stopa 

Zginacze 

Zginacze 

grzbietowe,odwracające, 

grzbietowe,odwracające, 

nawracające

nawracające

Zginacze podeszwowe

Zginacze podeszwowe

 

 

L

L

4

4

, L

, L

5

5

L

L

5

5

, S

, S

1

1

S

S

1

1

, S

, S

2

2

 

 

 

 

Objawy po przerwaniu rdzenia 

Objawy po przerwaniu rdzenia 

kręgowego

kręgowego

   

   

 

 

objawy Brownsegarda - po połowicznym przecięciu 

objawy Brownsegarda - po połowicznym przecięciu 

rdzenia kręgowego

rdzenia kręgowego

 

 

1.

1.

 

 

porażenie ruchowe

porażenie ruchowe

 poniżej przecięcia po 

 poniżej przecięcia po 

stronie przecięcia

stronie przecięcia

 

 

2.

2.

zniesienie czucia bólu i temperatury

zniesienie czucia bólu i temperatury

 po 

 po 

przeciwnej stronie do przecięcia

przeciwnej stronie do przecięcia

 

 

 

 

 

 

Objawy po przerwaniu rdzenia 

Objawy po przerwaniu rdzenia 

kręgowego c.d

kręgowego c.d

3.

3.

zniesienie czucia głębokiego

zniesienie czucia głębokiego

 po tej samej 

 po tej samej 

stronie   co przecięcie

stronie   co przecięcie

 

 

4.

4.

dotyk obustronnie upośledzony;

dotyk obustronnie upośledzony;

 (bo 

 (bo 

protopatyczny wypada po stronie przeciwnej, 

protopatyczny wypada po stronie przeciwnej, 

natomiast epikrytyczny po stronie przecięcia) 

natomiast epikrytyczny po stronie przecięcia) 

 

 

 

 

Rdzeniowe zaburzenia czucia

Rdzeniowe zaburzenia czucia

•

poprzeczne uszkodzenie rdzenia- 

poprzeczne uszkodzenie rdzenia- 

znamionuje się

znamionuje się

  

  

obustronnym zniesieniem 

obustronnym zniesieniem 

wszystkich rodzajów czucia poniżej uszkodzenia. 

wszystkich rodzajów czucia poniżej uszkodzenia. 

 

 

 

 

Rdzeniowe zaburzenia czucia c.d.

Rdzeniowe zaburzenia czucia c.d.

•

Połowicze uszkodzenie rdzenia

Połowicze uszkodzenie rdzenia

-

-

 

 

po stronie 

po stronie 

uszkodzenia i poniżej niego występują zaburzenia 

uszkodzenia i poniżej niego występują zaburzenia 

czucia głębokiego na skutek uszkodzenia 

czucia głębokiego na skutek uszkodzenia 

nieskrzyżowanych dróg w sznurach tylnych (do 

nieskrzyżowanych dróg w sznurach tylnych (do 

tego dołącza się po tej stronie niedowład 

tego dołącza się po tej stronie niedowład 

ośrodkowy w wyniku uszkodzenia skrzyżowanej z 

ośrodkowy w wyniku uszkodzenia skrzyżowanej z 

nim drogi piramidowej). Po stronie przeciwnej do 

nim drogi piramidowej). Po stronie przeciwnej do 

uszkodzenia, również poniżej jego poziomu, 

uszkodzenia, również poniżej jego poziomu, 

występują zaburzenia bólu i ciepłoty. Jest to 

występują zaburzenia bólu i ciepłoty. Jest to 

związane z uszkodzeniem drogi rdzeniowo - 

związane z uszkodzeniem drogi rdzeniowo - 

wzgórzowej 

wzgórzowej 

 

 

 

 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

rdzenia kręgowego

rdzenia kręgowego

 

 

1.

1.

  etap wstrząsu rdzeniowego

  etap wstrząsu rdzeniowego

 (szoku) - 

 (szoku) - 

całkowity zanik odruchów poniżej przecięcia 

całkowity zanik odruchów poniżej przecięcia 

(arefleksja) spadek napięcia mięśniowego - 

(arefleksja) spadek napięcia mięśniowego - 

rozluźnienie kończyn, porażenie ruchowe 

rozluźnienie kończyn, porażenie ruchowe 

zanika automatyczne opróżnianie pęcherza i 

zanika automatyczne opróżnianie pęcherza i 

odbytnicy      ( ten etap trwa od 3 tyg. do 

odbytnicy      ( ten etap trwa od 3 tyg. do 

miesiąca )

miesiąca )

 

 

 

 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

rdzenia kręgowego c.d.

rdzenia kręgowego c.d.

2.

2.

 etap- pojawiają się po kolei odruchy

 etap- pojawiają się po kolei odruchy

, jako 

, jako 

 pierwszy  odruch babińskiego, patologiczny) ; 

 pierwszy  odruch babińskiego, patologiczny) ; 

pojawia się wręcz hyperrefleksja - 

pojawia się wręcz hyperrefleksja - 

nadodruchowość, pojawia się napięcie 

nadodruchowość, pojawia się napięcie 

mięśniowe - większe niż przed przecięciem; 

mięśniowe - większe niż przed przecięciem; 

powraca automatyzm opróżniania pęcherza i 

powraca automatyzm opróżniania pęcherza i 

odbytnicy; pojawia się odruch masowy ( gdy 

odbytnicy; pojawia się odruch masowy ( gdy 

podrapie się chorego po stopie następuje 

podrapie się chorego po stopie następuje 

zgięcie kończyn i wypróżnienie) stan taki trwa 

zgięcie kończyn i wypróżnienie) stan taki trwa 

różnie długo - zależy od wysokości gdzie jest 

różnie długo - zależy od wysokości gdzie jest 

przerwany rdzeń, im wyżej tym krócej 

przerwany rdzeń, im wyżej tym krócej 

 

 

 

 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

Objawy po całkowitym przerwaniu 

rdzenia kręgowego c.d.

rdzenia kręgowego c.d.

3.

3.

  

  

etap zejściowy

etap zejściowy

 - zanika automatyzm  

 - zanika automatyzm  

wypróżniania, odruchy, pojawia się 

wypróżniania, odruchy, pojawia się 

niewydolność oddychania i krążenia 

niewydolność oddychania i krążenia 

 

 

 

 

 

 

 

 

Szok rdzeniowy

Szok rdzeniowy

   

   

Uraz rdzenia kręgowego wywołuje tzw. szok 

Uraz rdzenia kręgowego wywołuje tzw. szok 

rdzeniowy -zahamowanie czynności rdzenia 

rdzeniowy -zahamowanie czynności rdzenia 

kręgowego na skutek odcięcia bodźców 

kręgowego na skutek odcięcia bodźców 

proprioceptywnych. U niektórych chorych 

proprioceptywnych. U niektórych chorych 

obserwowuje się wtedy zaburzenia związane 

obserwowuje się wtedy zaburzenia związane 

bezpośrednio z powikłaniami stanu 

bezpośrednio z powikłaniami stanu 

somatycznego w postaci zaburzeń 

somatycznego w postaci zaburzeń 

świadomości, aż do zespołów deliryjnych, po 

świadomości, aż do zespołów deliryjnych, po 

ustąpieniu dawały one stany astenizacji 

ustąpieniu dawały one stany astenizacji 

poinfekcyjnej.

poinfekcyjnej.

 

 

 

 

Uraz rdzenia kręgowego stanowi zwykle tylko 
jeden z elementów urazu wielonarządowego, 
dlatego przed próbami ustabilizowania 
kręgosłupa chory musi być wyrównany 
hemodynamicznie. Nawet gdy nie ma 
krwawienia, u wielu chorych dochodzi do 
głębokiej hipotensji wywołanej przerwaniem 
szlaków autonomicznych regulujących pracę 
serca i tonus naczyniowy.

 

 

 

 

Dziękujemy za 

Dziękujemy za 

uwagę

uwagę