Czynniki ryzyka zatorowości płucnej

Opis przypadku

Wywiad:

20 letnia pacjentka uprawiająca biegi przełajowe zaczęła

odczuwać pod koniec każdego treningu ból w klatce

piersiowej, zlokalizowany w przedniej górnej części po

prawej stronie. Pojawiająca się w czasie wysiłku duszność

była przyczyną skrócenia tygodniowego dystansu z 80 do 30

mil. W drugim tygodniu od momentu pojawienia się

dolegliwości pacjentka zaczęła odczuwać ostry, kłujący ból

po prawej stronie klatki piersiowej. W czwartym tygodniu

pacjentka była w stanie przebiec jedynie 3-4 mile, w tym

czasie pojawił się także kaszel.

Wywiad rodzinny nieistotny.

3 mce przed wystąpieniem dolegliwości pacjentka rozpoczęła

przyjmowanie doustnych środków antykoncepcyjnych

zawierających desogestrel.

Badanie przedmiotowe:

Parametry życiowe w normie.

HR 88/min

Osłabienie szmerów oddechowych w prawym dolnym

polu płucnym ze stłumieniem odgłosu opukowego.

Diagnostyka różnicowa:

Zatorowość płucna

Zapalenie płuc

Wirusowe zapalenie opłucnej

Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego

Zapalenie osierdzia

Wrodzona wada serca

Badania laboratoryjne i obrazowe:

pH,pO2,pCO2, stężenie dwuwęglanów:

w normie

Rtg

: płyn w prawej jamie opłucnowej

Scyntygrafia perfuzyjna i wentelacyjna płuc

: niewielkie

zmniejszenie wentylacji w dolnej części płuca prawego

i kilka wyłączonych z perfuzji segmentów u podstawy,

w płacie górnym i języczku płuca lewego.

USG żył kończyn dolnych

: prawidłowe

Rozpoznanie:

Lewostronna zatorowość płucna.

Po wykonaniu badań w kierunku

dziedzicznych predyspozycji do

zakrzepicy żylnej (wyniki

prawidłowe) uznano, że jedynym

czynnikiem ryzyka było

stosowanie doustnych środków

antykoncepcyjnych.

Rola doustnych

środków

antykoncepcyjnych

U osób w dobrej kondycji fizycznej najczęstszą przyczyną

zatorowości płucnej jest stan nadkrzepliwości będący

wynikiem:

zaburzeń dziedzicznych

wspólistniejącej choroby

nabytych czynników ryzyka

Najczęstszą nabytą przyczyną jest stosowanie

doustnych środków antykoncepcyjnych. Zwiększają

one ryzyko zakrzepicy 3-4-krotnie.

Pigułki z progestynami III generacji (desogestrel,

gestoden) 2x zwiększają ryzyko w porównaniu z

zawierającymi inne progestyny pigułkami o niskiej

zawartości estrogenów.

Genetyczne czynniki

ryzyka

•

Najczęstszym z zaburzeń genetycznych

zwiększającym ryzyko incydentów

zakrzepowo- zatorowych jest czynnik V Leiden.

•

Ryzyko zakrzepicy żylnej u kobiet z tym

defektem przyjmujących DŚA wzrasta 8-35-

krotnie.

•

Inne genetyczne czynniki ryzyka to:

niedobór antytrombiny III

niedobór białka C i białka S

Obecność przeciwciał antykatrdiolipinowych i

antyfosfolipidowych.

Inne czynniki ryzyka

zatorowości płucnej

Wrodzone:

Hematologiczne zaburzenia hemostazy (niedobór plazminogenu, t-PA,

zwiększona produkcja PAI-1, dysfibrogenemie)

Wrodzone lub nabyte anomalie układu żylnego jak zespól Klippel-Trenaunay-

Webera (ageneza głównych pni żylnych, przetoki tetniczo-żylne, naczyniaki

jamiste lub płaskie skóry, błoniaste fałdy w świetle żyły głównej dolnej, ucisk

prawej tętnicy biodrowej wspólnej na lewą żyłę biodrową wspólną, odosobnione

lub gromadne naczyniaki żylne, poszerzenie pni żylnych i przetoki a-v).

Nabyte:

Choroby żył kończyn dolnych

Przebyta ŻCHZZ

Nowotwory

Obecność antykoagulantu tocznia i przeciwciał antyfosfolipidowych

Otyłość

Wiek > 40 lat

Zespól nerczycowy

Zespoły mieloproliferacyjne

Czerwienica prawdziwa

Nadpłytkowość

Hiperhomocysteinemia, krioglobulinemia i hiperfibrynogenemia

Czynniki okolicznościowe:

Unieruchomienie

Leczenie hormonalne

Przyjmowanie DŚA i stosowanie HTZ

Zabieg operacyjny, szczególnie w obrębie

kończyn dolnych, miednicy i jamy

brzusznej

Uraz jedno- lub wielonarządowy

Ciąża i połóg

Hiperlipidemia

Przetaczanie koncentratów czynników

krzepnięcia

Długotrwałe cewnikowanie naczyń

żylnych

odwodnienie

Document Outline