background image

 

 

WARTOŚCI I CELE ŻYCIOWE      

    A WYBÓR KARIERY 

ZAWODOWEJ

Anna Paszkowska-Rogacz

background image

 

 

System warto

System warto

ś

ś

ci a 

ci a 

planowanie kariery

planowanie kariery

 

 

-  

-  

“kotwice” kariery

“kotwice” kariery

 

 

(Schein, 1990)

8. Styl życia

7.

 

Wyzwanie

6. Usługi i poświęcenie dla innych

5. Kreatywność i przedsiębiorczość

4. Bezpieczeństwo i stabilizacja

3. Autonomia i niezależność

2. 
Przywództwo

1. Profesjonalizm

background image

 

 

Funkcj

a

Rang

a

Droga

 w głąb

Itp.

Marketi

ng

Produkcj

a

Sprzeda

ż

S

to

S

to

ż

ż

e

k

 k

a

ri

e

ry

e

k

 k

a

ri

e

ry

(Schein, 1990)

background image

 

 

Strategie 

Strategie 

kariery 

kariery 

zawodowej

zawodowej

(Derr 1986;

(Derr 1986;Kirk, Kirk 1995)

background image

 

 

Założenia

Założenia

– Każda jednostka w toku rozwoju 

zawodowego kształtuje swoją 
orientację   w stosunku do pracy

– Jedna orientacja jest zwykle 

dominująca

– Orientacja może ulegać zmianie na 

inną, ale zwykle na podobną

– Istnieje związek pomiędzy cechami 

osobowości, typami orientacji a 
strategią rozwoju

background image

 

 

Orientacje kariery

Orientacje kariery

 

Iść naprzód

Orientacja charakterystyczna dla początków 

rozwoju kariery

• Jednostka jest zainteresowana awansem i pnie się 

po szczeblach

• Szczególne znaczenie ma władza, pieniądze, status 

społeczny

• Cechy osobowości: dominacja, rywalizacja, dążenie 

do wyzwań, wysoka potrzeba osiągnięć i sukcesu

• Najważniejsza jest praca i awans zawodowy

background image

 

 

IŚĆ NAPRZÓD

IŚĆ NAPRZÓD

STRATEGIA

 Wysuń pracę na pierwszy plan
 Opracuj plan kariery
 Szukaj nowych wyzwań
 Znajdź sponsora

background image

 

 

Andrzej

• Andrzej jest od sześciu lat specjalistą w dużej 

firmie reklamowej. W wieku 31 lat zabłysnął już 

kreatywnością w kilku ważnych projektach. W 

wyniku wydajnej pracy został szybko awansowany. 

Zarządza projektami, w których przewodzi ludźmi 

starszymi od siebie. Szefowie są z niego 

zadowoleni. Niektórzy współpracownicy zauważają 

jego agresję i przebojowość, wiedzą jednak, że 

jest osobą zdecydowaną, formułuje swoje cele i 

umie je realizować. Jeździ tylko samochodami 

„właściwych” marek, należy do „odpowiednich” 

organizacji i chodzi na randki tylko z kobietami, 

które mogą być potencjalnymi żonami szefa.

background image

 

 

Orientacje kariery

Orientacje kariery

Bezpieczeństwo

Bezpieczeństwo

Orientacja związana z budowaniem poczucia 

bezpieczeństwa w miejscu pracy

• Jednostka jest zainteresowana awansem, gdy zyska 

poczucie bezpieczeństwa

• Szczególne znaczenie ma poczucie przynależności 
• Cechy osobowości: cierpliwość, pracowitość, 

lojalność, gotowość do pomocy firmie

• Najważniejsza jest praca, przynależność do grupy 

zawodowej i awans, ale nie za wszelką cenę

background image

 

 

BEZPIECZEŃSTWO

BEZPIECZEŃSTWO

Strategia

 Przestudiuj strukturę organizacji
 Spróbuj dopasować się do 

organizacji

 Stawiaj wymagania organizacji
 Buduj sieć społecznego wsparcia
 Spróbuj poczuć się elitą

background image

 

 

Rafał

• Rafał zaczął pracować dla dużej firmy 

rozrachunkowej 25 lat temu – w roku jej 

założenia. Przez te lata awansował na 

stanowisko menedżera średniego 

szczebla kierującego setką projektów. 

Rafał lubi swoją papierkową robotę i 

cieszy się z roli, jaką mógł odegrać w 

nieustającym rozwoju firmy. Uwielbia 

również opowiadanie o tradycjach i 

początkach firmy nowym pracownikom. 

Tych, którzy mogliby zboczyć z drogi, 

którą dąży firma, postrzega jako zdrajców 

niegodnych pracy w tej organizacji.

background image

 

 

Orientacje kariery

Orientacje kariery

 

 

W

W

olność

olność

Orientacja związana z oczekiwaniem wolności w 

wykonywaniu zawodu

• Jednostka nie jest zainteresowana awansem
• Szczególne znaczenie ma poczucie niezależności i ustalenie 

wysokich standardów pracy

• Cechy osobowości: pracowitość, kreatywność, niezależność, 

powściągliwość, mała otwartość, brak konformizmu

• Najważniejsze jest poczucie niezależności w pracy

background image

 

 

WOLNOŚĆ

WOLNOŚĆ

Strategia

 Realizuj swoje zobowiązania
 Bądź jeden krok przed innymi
 Gromadź unikatowe informacje
 Postaraj się przetrwać w sytuacjach 

kryzysowych

 Rozszerz grupę kolegów

background image

 

 

Grzegorz

• Grzegorz jest reporterem politycznym, w dużej 

gazecie. Jego zdolność do zdobywania różnego 

rodzaju sensacji stała się już legendarna. Ciągle 

przedstawia swojemu szefowi prośby o 

dofinansowanie kosztownych spotkań 

politycznych, wielkich bankietów, biletów 

lotniczych pierwszej klasy, itd. Grzegorz rzadko 

jest widywany przy swoim biurku, ku zmartwieniu 

swego szefa. Umiejętności pisarskie i talent 

polityczny Grzegorza zainteresowały wysokiego 

urzędnika państwowego. Zaoferował on 

Grzegorzowi dobre stanowisko w kancelarii 

prezydenta. Grzegorz grzecznie odmówił mówiąc, 

iż chociaż jest niezmiernie zaszczycony tą 

propozycją, woli zostać w swej starej, mniej 

prestiżowej, ale również mniej wymagającej 

pracy.

background image

 

 

Orientacje kariery

Orientacje kariery

R

R

ównowaga

ównowaga

Orientacja związana z uzyskaniem równowagi 

pomiędzy pracą a życiem rodzinnym

• Awans nie jest celem
• Szczególne znaczenie ma poszukiwanie satysfakcji 

w życiu zawodowym jak i osobistym

• Cechy osobowości: pracowitość sumienność, 

stawianie sobie wysokich wymagań, gotowość do 
przezwyciężania trudności w sytuacjach 
kryzysowych.

• Najważniejsze, że praca nie musi spełniać 

wszystkich oczekiwań jednostki

background image

 

 

RÓWNOWAGA

RÓWNOWAGA

Strategia

 Realizuj swoje zobowiązania             

                i przestrzegaj reguł

 Zachowaj swoją strategię i sposób 

rozwoju kariery dla siebie

 Oprzyj się kuszącym ofertą pracy
 Znajdź sponsora

background image

 

 

Karolina

• Karolina jest nauczycielką muzyki w liceum w 

mieście średniej wielkości. Ma piękny głos i 

śpiewa od czasu do czasu w lokalnym zespole. 

Jej mąż, Daniel, jest nauczycielem języka w 

społecznym gimnazjum. Jest również 

utalentowanym muzykiem grającym wspaniale 

na kilku instrumentach. Przyjaciele nakłaniali tę 

parę do stworzenia duetu i próby zaistnienia w 

wielkim świecie, jednak Karolina i Daniel nie 

widzą siebie w takiej formie działalności. Teraz, 

kiedy już ustabilizowali się w swoich zawodach, 

zastanawiają się nad założeniem rodziny. Chcą 

jednak zachować czas na swoje prywatne pasje 

(zajęcia plastyczne Karoliny i zespół teatralny 

Daniela).

background image

 

 

Orientacja kariery

Orientacja kariery

Sukces

Sukces

Orientacja łączy pojęcie sukcesu i 

kariery ze specjalistycznymi 

umiejętnościami

• Awans nie jest celem

• Szczególne znaczenie ma ciekawość               

    i zainteresowanie pracą, wykorzystywanie 

własnych zdolności w pracy, satysfakcja, 

nieważne są pieniądze

• Cechy osobowości: talent, wyjątkowe 

zdolności, motywacja wewnętrzna, ciekawość 

poznawcza, dążenie do zdobywania nowych 

umiejętności       i wiedzy, wysoki poziom 

zapotrzebowania na stymulację

• Najważniejsze, że praca jest źródłem 

satysfakcji  i zadowolenia

background image

 

 

SUKCES

SUKCES

Strategia

 Bądź nieprzeciętny
 Dbaj o swoje zobowiązania
 Poszukaj stymulujących zadań
 Powiększaj umiejętności 

przekonywania

 Bądź gotowy do przeciwstawiania się 

przeciwnościom 

background image

 

 

Wiesław

• Wiesław, 35 lat, pracuje w miejskiej komendzie 

policji od 13 lat. W tym czasie pracował na 

kilku różnych stanowiskach, zaczynając jako 

oficer drogówki, a kończąc na stanowisku 

szefa wydziału do spraw zabójstw. Jego 

naturalne zdolności, wspomagane sukcesami 

na każdym szkoleniu i w każdym programie, w 

którym brał udział oraz jego miłość do pracy, 

stworzyły z niego bardzo cennego pracownika. 

Wiesław czuje, że kiedy osiągnie i doświadczy 

wszystkiego w tej pracy, prawdopodobnie 

przeniesie się do Interpolu. Wiesław jest 

kawalerem z wyboru. Swój wolny czas spędza 

ćwicząc skoki spadochronowe i lotniarstwo. 

Bierze udziału w wielu imprezach sportowych, 

które przyciągnęły jego uwagę.

background image

 

 

Planowanie i realizacja 

celu

(

Zaleski, 1991)

„Cele regulują ludzkie zachowanie w 

szerokim tego słowa znaczeniu, 

nadają porządek i sens życiu, 

pomagają człowiekowi w tworzeniu i 

urealnieniu przyszłości, pomagają 

mu wreszcie w odkrywaniu własnych 

możliwości” 

background image

 

 

Typy celów

Typy celów

  

Akademickie

  Interpersonalne

  Intrapersonalne

 

 

Zawodowe/ekonomiczna/finansow
e

  Zdrowie/ciało

  Rekreacja/ hobby

  Czytanie/kultura

  Duchowe

background image

 

 

S

pecific (Simple) - jasno określony i prosty

M

easurable 

- mierzalny

 

A

chievable 

- osiągalny

 

R

elevant 

- adekwatne środki

 

T

ime related 

- ograniczony w czasie

Atrybuty w

Atrybuty w

ł

ł

a

a

ś

ś

ciwie 

ciwie 

sformu

sformu

ł

ł

owanych zada

owanych zada

ń

ń

 

 

regu

regu

ł

ł

a SMART

a SMART

background image

 

 

Indywidualne ró

Indywidualne ró

ż

ż

nice w 

nice w 

percepcji czasu

percepcji czasu

 

• retrospektywizm,
• prezentyzm, 
• futuryzm,
• momentalizm

background image

 

 

Pog

Pog

łę

łę

bienie 

bienie 

ś

ś

wiadomo

wiadomo

ś

ś

ci 

ci 

dotychczasowych osi

dotychczasowych osi

ą

ą

gni

gni

ęć

ęć

 jako 

 jako 

sposób 

sposób 

formułowania celów

formułowania celów

 

Zalety i mocne strony

Marzenia i iluzje

background image

 

 

Analiza 

Analiza 

SWOT

SWOT

background image

 

 

S

 -  STRENGTHS (mocne strony)

W

 - WEAKNESSES  (słabe strony)

O

 -  OPPORTUNITIES  (szanse)

T

 -  THREATS   (zagrożenia)

SZANSE

ZAGROŻENIA

MOCNE 

STRONY

SŁABE 

STRONY

Zewnętrzne

Wewnętrzne

      

Pozytywne

Negatywne

background image

 

 

SWOT

• Unikać zagrożeń

• Wykorzystywać szanse

• Wzmacniać słabe strony

• Opierać się na mocnych stronach

background image

 

 

Poszukujesz nowej pracy?

Poszukujesz nowej pracy?

Sprawdź najpierw, co jest dla Ciebie 

Sprawdź najpierw, co jest dla Ciebie 

najważniejsze

najważniejsze

background image

 

 

LITERATURA

LITERATURA

 Derr, C. B. (1988). Managing the new careerist. 

The diverse career success orientation of today’s 

workers. San Francisko: Jossey-Bass.

 Kirk, J. J., Kirk, L. D. (1995). Training Games for 

Career Development. New York: McGraw-Hill, Inc.

 Paszkowska-Rogacz, A. (red. oraz współautor). 

(2006). Materiały metodyczno dydaktyczne do 

planowania kariery zawodowej uczniów. Część I, II 

i III. Warszawa: Krajowy Ośrodek Wspierania 

Edukacji Zawodowej i Ustawicznej 

 Schein, E. H. (1993). Career Anchors. Discovering 

Your Real Values, revSan Diego: Pfeiffer.

 Zaleski, Z. (1991). Psychologia zachowań 

celowych. Warszawa: PWN.


Document Outline