GRAFIKA

Jeden z podstawowych obok malarstwa i rzeźby 

działów sztuk plastycznych. Obejmuje techniki 

pozwalające na powielanie rysunku na papierze lub 

tkaninie z uprzednio przygotowanej formy druku 

(płyty metalowej, klocka drewnianego, itp.) 

RODZAJE GRAFIKI

Zależnie od funkcji rozróżnia się:



Grafikę artystyczną (warsztatową) - wyróżnia się 
skupieniem w rękach artysty całego procesu 
twórczego od projektu przez wykonanie matrycy do 
wykonania odbitek — rycin, które mają wartość 
oryginalnych dzieł sztuki. 



Grafika użytkowa - dziedzina grafiki i drukarstwa 
artystycznego służąca celom użytkowym. Związana 
jest z rynkiem wydawniczym i reklamą. Grafika 
użytkowa obejmuje plakat, ilustracje, druki 
okolicznościowe, magazyny, gazety, znaczki 
pocztowe, banknoty, ekslibrisy i liternictwo.

 

PODZIAŁ TECHNIK GRAFICZNYCH



Techniki druku wypukłego



Techniki druku wklęsłego:

- techniki suche
- techniki trawione



Techniki druku płaskiego

TECHNIKI DRUKU WYPUKŁEGO

Polegają na żłobieniu w matrycy linii i 
płaszczyzn, które mają pozostać nie 
wydrukowane – na odbitce ślad pozostawią 
wypukłe części formy drukowej; są to m.in. 
drzeworyt, linoryt, gipsoryt, metaloryt.

 

TECHNIKI DRUKU WYPUKŁEGO

TECHNIKI DRUKU WKLĘSŁEGO

Polegają na żłobieniu lub trawieniu w 
matrycy linii i płaszczyzn, które odbiją się 
na papierze. Dzielą się na:



techniki suche (miedzioryt, staloryt, sucha 
igła, mezzotinta)

 



techniki trawione (akwaforta, akwatinta, 
miękki werniks)

 

TECHNIKI DRUKU WKLĘSŁEGO

TECHNIKI DRUKU PŁASKIEGO

Polegają na takim spreparowaniu matrycy, 
aby część nie pokryta rysunkiem była 
odporna na przyjmowanie farby drukarskiej; 
zaliczamy do nich: litografię, algrafię, 
cynkografię.

TECHNIKI DRUKU PŁASKIEGO

DRZEWORYT

Technika druku wypukłego, w której na 
powierzchni deski lub klocka wygładzonego i 
powleczonego warstwą gruntu wykonuje się 
rysunek, następnie metalowymi dłutkami, 
nożem lub rylcami wycina się tło, 
pozostawiając wypukły rysunek. Tak 
przygotowaną formę powleka się farbą 
drukarską i odbija na papierze.

 

Albrecht Dürer, Czterech Jeźdźcy Apokalipsy, 
1497-98

Władysław Skoczylas, Janosik z frajerką

LINORYT

Technika druku wypukłego, w której rysunek 
wycina się w linoleum nożykami, dłutkami, 
igłami (tzw. linoryt punktowy) itp., a następnie, 
po pokryciu farbą niewyciętych części 
wypukłych, wykonuje się odbitkę.

 

Józef Gielniak, Sanatorium Wysoka Łąka, 1958

MIEDZIORYT

Technika druku wklęsłego, w której rysunek 
wykonuje się rylcem na wypolerowanej i 
zagruntowanej powierzchni płyty miedzianej, 
za pomocą stalowych rylców. 

 

MIEDZIORYT

Martin Schongauer, Ecce Homo, II poł. XV w.

Abraham Bosse, Wnętrze pracowni, 1642

STALORYT

Technika druku wklęsłego, która polega na 
wykonaniu ryciny rylcem na płycie z 
hartowanej stali.

William Tombleson, staloryt z cyklu „Views of the Rhine”, 
ok. 1840

SUCHA IGŁA

Technika graficzna druku wklęsłego, w której 
formę drukową tworzy się za pomocą stalowej 
igły bezpośrednio na gładkiej, wypolerowanej 
płycie metalowej (miedzianej, cynkowej lub 
mosiężnej) bez trawienia.

 

Rembrandt van Rijn, Madonna z Dzieciątkiem, 1641

Pablo Picasso, Mężczyzna odsłaniający kobietę, 1931

MEZZOTINTA

Technika druku wklęsłego polegająca na 
wykonaniu rysunku na płycie metalowej, która 
jest najpierw równomiernie nacinana, a 
następnie partiami gładzona.

MEZZOTINTA

Thomas Watson, Dziewczyna śpiewająca ballady, przed 
1782

Jacob Gole, Dotyk, I poł. XVIII w.

AKWAFORTA

Technika graficzna druku wklęsłego polegająca 
na wykonaniu metalowej formy drukowej z 
rysunkiem uzyskanym za pomocą trawienia.

 

Giovanni Battista Piranesi, z cyklu Więzienia, 1761

Francisco Goya, z cyklu Okropności wojny, 1812-15

Michał Płoński, Żyd amsterdamski, 1802

AKWATINTA

Technika druku wklęsłego zbliżona do akwaforty. 
Akwatinta różni się od akwaforty przede 
wszystkim tym, że trawione są nie linie, lecz 
płaszczyzny, a efekt plam o różnym natężeniu 
osiąga sie przez odpowiednią regulację czasu 
trawienia poszczególnych tonów.

 

AKWATINTA

Francisco Goya, Co za poświęcenie!, z cyklu Kaprysy, 
1799

Pablo Picasso, Siedzący akt i trzech brodaczy, 1934

MIĘKKI WERNIKS

Technika druku wklęsłego, w której formę 
drukową wykonuje się z metalowej płyty 
pokrytej miękkim werniksem, który częściowo 
jest usuwany.

 

Auguste Renoir, Akt, 1906

LITOGRAFIA

Technika graficzna zaliczana do druku 
płaskiego, gdzie rysunek przeznaczony do 
powielania wykonuje się na specjalnie 
spreparowanym kamieniu litograficznym. 
Zasada litografii oparta jest na przyjmowaniu 
farby w miejscu zatłuszczonym, a odpychaniu 
farby z miejsc zwilżonych wodą.

 

 

Honore Daumier, Masakra przy ulicy Transnonain, 1834

Odilon Redon, Pająk, 1887

Henri de Toulouse-Lautrec, Divan Japonais, 1892/1893

CLICHE-VERRE

Dość rzadka technika warsztatowa łącząca 
elementy techniki graficznej i fotograficznej, 
wynaleziona we Francji w połowie XIX wieku.

 

Bruno Schulz, Procesja z Xięgi Bałwochwalczej, ok. 
1920

SITODRUK

Odrębna technika graficzna tak zwanego druku 
przez szablon. Zasada sitodruku polega na 
przeciskaniu ścierakiem (raklem) farby 
drukarskiej przez odsłonięte oczka sita na 
podłożony papier.

 

Andy Warhol, Marylin, 1967