PowerPoint Presentation

OPIEKA NAD CIĘŻARNĄ

Klinika Szybkiej Diagnostyki

i Terapii Ginekologicznej

Oddział Ginekologii Operacyjnej

i Zachowawczej

IV Szpital Miejski im. dr H. Jordana w

Łodzi

Opieka przedporodowa

•

Pierwsze badanie, pierwsza porada –

wczesne po zatrzymaniu miesiączki

•

Informacje nt. ryzyka zakażeń,

promieniowania jonizującego,

warunków pracy, uzupełnienia diety,

zachowań prozdrowotnych

Opieka przedporodowa

•

Decydujące narzędzie prowadzące do

zmniejszenia zachorowalności i

umieralności matki i dziecka

•

Badania profilaktyczne przeprowadzane

są do 32 tygodnia ciąży co 4 tygodnie

•

Powyżej 32 tygodnia wykonuje się

badania co 2 tygodnie

Zalecenia ogólne:

•

Odżywianie:

- uzupełnienie diety o żelazo, kwas

foliowy, wapń, jod- już w okresie

przedkoncepcyjnym

- uzupełnienie diety o witaminy,

składniki

mineralne

- dieta urozmaicona

Zalecenia ogólne

•

Dieta

dodatkowo 300 kcal w I trymestrze,

500 kcal w II i III trymestrze (max. 2500 kcal

w czasie ciąży, 3000 w połogu)

- posiłki 5-6 razy dziennie

- 1,5-2 l płynów

- dieta zawierająca: 50-60 % weglowodanów

20-30 % tłuszczów

10 % białka

Zalecenia ogólne

- Tryb życia, aktywność fizyczna

- Używki-bezwzględne odstawienie nikotyny, alkoholu,

narkotyków, unikanie promieniowania

elektromagnetycznego, jonizującego,

ultrafioletowego

Informacje nt. pracy zawodowej, podróży, współżycia

płciowego, częstych dolegliwości w okresie ciąży

(wymioty, nudności, zgaga, zaparcia, żylaki, zmiany

skóry, włosów, paznokci, kurcze podudzi, próchnica,

zapalenie dziąseł)

Zalecenia ogólne

•

Sen – 6-8 godzin w nocy

2 godziny w ciągu dnia

Nie nosić rajstop samonośnych (ucisk naczyń

żylnych)

Brodawki sutkowe nawilżać lanoliną

Zalecenia ogólne

Opieka prawna nad ciężarną:

-ciężarna nie może pracować na noc

-jeśli ma pracę zmianową musi być przeniesiona na 1 zmianę

-nie może być zwolniona z pracy

-nie może mięć godzin nadliczbowych

-w okresie karmienia przysługują kobiecie dwie przerwy w

pracy po pół godziny na karmienie

Wizyty

•

I do 10 hbd

•

II 10-14 hbd

•

III 14-18 hbd

•

IV 18-22 hbd

•

V 22-26 hbd

VI 26-30 hbd

VII 30-34 hbd

VIII 34-36 hbd

IX 36-38 hbd

X 38-40 hbd

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

•

Wywiad

•

Badanie internistyczne

•

Badanie położnicze, opieka

położnicza

•

Badania dodatkowe

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Wywiad

•

ilość ciąż , porodów (ich przebieg)

•

ilość dzieci urodzonych żywo, martwo,

poronienia

•

przebyte choroby

Opieka przedporodowa

Wywiad

szczególny nacisk na przebyte porody

•

Pierwiastka > 35 roku życia –

stara pierwiastka

•

Poniżej 18 roku życia

–

młodociana pierwiastka

•

Pierworódka –

primipara

•

Wieloródka –

pluripara

( od dwóch do

pięciorga dzieci)

•

Wielokrotna wieloródka –

multipara

( więcej

niż sześcioro )

Opieka przedporodowa

Wywiad

Podczas ciąży mówi się o:

primigravida (po raz pierwszy w ciąży)

- plurigravida (po raz drugi do piątego)

- multigravida (od szóstej ciąży wzwyż)

- nullipara (nieródka)

- bezpieczne

- badania na zwierzętach nie wykazały

ryzyka dla płodu (brak potwierdzenia u kobiet)

- badania na zwierzętach wykazały ryzyko (brak

badań kontrolnych u kobiet)

- ewentualne ryzyko dla płodu (podaj tylko

w przypadku ratowania życia )

- ryzyko podania przewyższa korzyści

- Leki przyjmowane w ciąży

Wywiad

Podczas zbierania wywiadu, oceny ryzyka

przyjmowanych leków, narażenia na substancje

szkodliwe należy uwzględnić rozwój płodu w

poszczególnych okresach ciąży

I trymestr – do 14 hbd

powstanie wszyskich narządów

II trymestr – 14-27 hbd

rozwój w/w narządów

III trymestr – 28-40 hbd

różnice osobnicze

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

pomiar ciśnienia tętniczego

górna granica normy-140/ 90 mmHg

cel- wczesne wykrycie nadciśnienia

indukowanego ciążą, stanu

przedrzucawkowego, rzucawki

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

badanie ogólne moczu

białko, glukoza- obowiązkowo!!!

bakterie, osad moczu – w razie

potrzeby!!!

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

Obecność białka w moczu może być

sygnałem rozwoju gestozy, jeżeli

towarzyszą temu obrzęki i

nadciśnienie

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

Badanie bakteriologiczne moczu- w

ciąży często infekcje dróg moczowych!!!

- >100 tys drobnoustrojów/1ml moczu –

zakażenie dróg moczowych

- 10 tys-100tys wskazane powtórzenie

badania

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

- ocena ewentualnych obrzęków

- oznaczanie stężenia hemoglobiny od

24 tygodnia ciąży, co cztery tygodnie

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

Masa ciała

- do 20 tygodnia przyrost masy ciała wynosi około 5 kg

- w ostatnich 6-8 tygodniach około 400-500g na tydzień

- u ciężarnych otyłych przyrost powinien być mniejszy

(około 8-9kg), u bardzo szczupłych kobiet przyrost

nawet do 15kg.

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie internistyczne

całkowity przyrost masy ciała 11-12 kg !!!

- 3,5 kg - płód

- 0,76 kg - łożysko

- 1 kg - macica

- 1 kg - powiększone piersi

- 1 kg – wody płodowe

- 2,5 kg – objętość krwi krążącej

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

-określenie wagi, wzrostu, BMI

-ocena stanu ogólnego ciężarnej

-ocena stanu uzębienia- ewentualne skierowanie na

leczenie stomatologiczne

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

-określenie grupy krwi!!! Podczas I wizyty!!!

-określenie czynnika Rh - jeśli ujemny to określenie

poziomu przeciwciał ( odczyn Coombsa)

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

-WR- w kierunki kiły

-antygen HbS- w kierunku żółtaczki

-badania w kierunku różyczki, toxoplazmozy,

chlamydii

-HIV- za zgodą pacjentki

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

Ocena pH wydzieliny z pochwy

Ocena wydzieliny z pochwy z KOH

Badanie piersi

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

Ocena wielkości dna macicy

Ocena wielkości płodu

-do 5 hbd długość embrionu = (m-c)

-od 6 hbd = (m-c)* 5

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Opieka położnicza

Badania USG

•

I ok. 11-14 hbd

•

II ok. 20 hbd (+/- 2 hbd)

•

III ok. 30 hbd (+/- 2 hbd)

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Poziom glukozy

- Na czczo

Test przesiewowy- doustny test obciążenia glukozą 50

24-26 hbd

ocena przed i godzinę po podaniu

Test diagnostyczny- obciżenia 75 g glukozy

jeśli test przesiewowy

nieprawidłowy

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Hormony tarczycy

W przypadku występowania chorób tarczycy w

wywiadzie sprzed ciąży.

Nadczynność tarczycy- ryzyko poronienia, porodu

przedwczesnego

Niedoczynność tarczycy- poronienie, obumarcie

płodu

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Próby wątrobowe:

W przypadku podejrzenia cholestazy

wewnątrzwątrobowej.

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Próby nerkowe:

W przypadku wystąpienia obrzęków, nadciśnienia,

białkomoczu.

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badanie dodatkowe

W przypadku ciąż wysokiego ryzyka

wystąpienia wad genetycznych wykonuje

się badania prenatalne, oceniające ryzyko

wystąpienia wady u płodu.

Opieka przedporodowa –

badanie ogólne

Badania dodatkowe

Wskazania do badań prenatalnych:

-ciężarna powyżej 35 roku życia

-choroby genetyczne w rodzinie

-wady genetyczne w poprzedniej ciąży lub urodzenie

dziecka z wadą

-niepokojący wynik USG

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe-

prenatalne

Nieinwazyjne:

•

USG genetyczne

•

Poziom

AFP –wady cewy nerwowej

•

Test potrójny- estriol, AFP, HCG

•

Test PAPP-A ( białko PAPP-A,

-hCG, USG)

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

Badania dodatkowe

Inwazyjne:

0,5-3% ryzyka poronienia

•

Amniopunkcja- 13-16 hbd- wynik po

3 tyg

•

Biopsja trofoblastu- 6-11 hbd

•

Kordocenteza- po 20 hbd

Opieka przedporodowa

•

Ciąże podwyższonego ryzyka lub ciąże wysokiego ryzyka

(PROM, poród przedwczesny zagrażający, nieprawidłowe

usadowienie łożyska, poronienia nawykowe, niewydolność szyjki

macicy)

Muszą poddawać się częstszym i intensywniejszym

badaniom profilaktycznym do ciągłej kontroli włącznie

•

Standaryzacja opieki przedporodowej

wytyczne standaryzują opiekę nad ciężarnymi oraz zawierają

wskazówki odnośnie do prowadzenia karty ciąży.

Opieka przedporodowa –

badanie w ciąży dużego ryzyka

•

Ciąża dużego ryzyka – zagrożenie dla ciężarnej i

płodu wywołane przez jeden lub więcej

czynników:

•

- nadciśnienie tętnicze

•

- przenoszenie >7dni

•

- choroba hemolityczna płodu

•

- krwawienia

•

- zahamowanie wzrostu wewnątrzmacicznego (IUGR)

•

- choroby zakaźne (kiła, rzeżączka, różyczka, AIDS,

cytomegalia,

opryszczka, choroby wirusowe, listerioza, gruźlica,

toksoplazmoza)

•

- otyłość powyżej 15kg

Opieka przedporodowa –

badanie w ciąży dużego ryzyka

•

Ciąża dużego ryzyka – zagrożenie dla ciężarnej i

płodu wywołane przez jeden lub więcej

czynników:

•

- nieprawidłowe położenia (miednicowe, poprzeczne,

niewspółmierność,

ciąża wielopłodowa)

•

- niedokrwistość ciężarnych – HgB <8g%

•

- choroby systemowe – serca, nerek, wątroby, tarczycy

•

- cukrzyca

•

- wiek powyżej 37,5 r.ż., poniżej 18 r.ż.

•

- przebyte poronienia, porody przedwczesne, porody drogą cięcia

cesarskiego, martwo urodzone płody, operacje położnicze,

•

-W Europie środkowej odsetek ciąż dużego ryzyka wynosi 20-25%

Opieka przedporodowa –

badania dodatkowe

•

Grupa badań przeprowadzana u ciężarnych z

grup wysokiego ryzyka, dostarczająca

informacji na temat dobrostanu płodu

- ocena czynności oddechowej łożyska (KTG,

amnioskopia, pomiary przepływów)

- ocena czynności odżywczej łożyska (USG,

oznaczanie

stężenia hormonów, pomiary przepływów)

- ocena dojrzałości płuc płodu (obliczenie stosunku

lecytyna/sfingomielina)

- prenatalna diagnostyka wad genetycznych (badanie

płynu owodniowego)

Document Outline