Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

"...woda nie jest produktem

handlowym takim jak każdy inny,

ale raczej dziedziczonym

dobrem, które musi być chronione,

bronione i traktowane jako

takie..."

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Woda jest tak wrażliwym surowcem,

któremu może zagrozić nawet jedna

kropla niebezpiecznej substancji.

RDW ma na celu jej ochronę przed

zanieczyszczeniem już u jego źródła.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Ramowa Dyrektywa Wodna 2000/60/WE

jest odpowiedzią na wieloletnie wysiłki

Wspólnoty zmierzające w kierunku

lepszej ochrony wód poprzez ustalenie

zintegrowanej europejskiej polityki

wodnej opartej na przejrzystych,

efektywnych i spójnych ramach

legislacyjnych.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Główny cel Ramowej Dyrektywy

Wodnej to:

Osiągnięcie "dobrego stanu wód"

do 2015r.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Co oznacza dobry stan wód?

Dobry stan wód definiowany jest na

podstawie takich czynników jak: ogólny

stan ekologiczny, występowanie roślin i

zwierząt, naturalne ukształtowanie dna i

brzegów, właściwości fizyczne i chemiczne

wód. Im wartości tych parametrów bliższe

są naturalnym, tym lepszy jest stan wód.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Ramowa Dyrektywa Wodna definiuje pięć klas czystości wody:

•

bardzo dobry - wody niezmienione lub niemal niezmienione,

można je określić jako "naturalne",

•

dobry - wody nieznacznie zmienione działalnością człowieka,

•

umiarkowany - wody przekształcone w widocznym, ale

średnim stopniu,

•

zły - stan tych wód (ich warunki biologiczne, chemiczne,

ukształtowanie koryta rzek) odbiega znacząco od warunków

naturalnych; oznacza to z reguły zanieczyszczenie wód pod

względem chemicznym i ubóstwo roślin oraz zwierząt je

zamieszkujących,

•

bardzo zły - wody, których stan jest drastycznie zmieniony

przez człowieka; objawia się to m. in. brakiem

charakterystycznej dla tego typu wód fauny i flory.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Elementy kluczowe RDW:

•

ochrona wszystkich wód,

powierzchniowych oraz podziemnych

w aspekcie całościowym,

•

osiągnięcie dobrego stanu wód do roku

2015,

•

zintegrowane gospodarowanie wodami

w oparciu o obszary dorzeczy,

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

łączne podejście dotyczące regulacji emisji i

standardów jakościowych wody oraz

stopniowe eliminowanie substancji szczególnie

niebezpiecznych,

•

instrumenty ekonomiczne: analiza

ekonomiczna oraz zwrot kosztów za usługi

wodne w

celu zrównoważonego użytkowania wody,

•

zaangażowanie społeczeństwa oraz

użytkowników wody

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Transpozycja Ramowej Dyrektywy

Wodnej do polskiego prawa:

•

RDW jest transponowana przez Ustawę z

dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne, wraz

z Ustawą

•

z dnia 23 listopada 2002 roku o zmianie

ustawy Prawo ochrony środowiska i ustawy

Prawo wodne (Dz.

•

U. z 2002 roku Nr 233, poz. 1957) oraz

szeregiem aktów wykonawczych.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Harmonogram wdrażania RDW:

2003 - transpozycja do prawa polskiego,

2003 - zidentyfikowanie obszarów dorzeczy,

2004 - identyfikacja i ocena oddziaływania

antropogenicznych, analiza ekonomiczna

korzystania z

wód, rejestr obszarów chronionych,

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

2006 - programy monitoringu

operacyjnego,

2006 - rozpoczęcie konsultacji społecznych,

2009 - plan gospodarowania wodami w

dorzeczu,

2010 - polityka opłat,

2012 - operacyjne programy działań,

2015 - cele środowiskowe.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Ramowa Dyrektywa Wodna:

•

chroni wszystkie wody - rzeki, jeziora, wody przybrzeżne i

wody podziemne

•

ustanawia system zarządzania zlewniowego, gdyż dla wody

nie istnieją granice polityczne

•

wymaga przygranicznej współpracy sąsiadujących państw i

zainteresowanych stron,

•

zapewnia aktywny udział wszystkich zainteresowanych

stron w działaniach na rzecz gospodarowania wodą,

•

zapewnia redukcję oraz kontrolę zanieczyszczeń

pochodzących ze wszystkich źródeł,

•

równoważy wymogi ochrony środowiska z interesami ludzi.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Udział społeczeństwa to proces stwarzania

społeczeństwu możliwości wywierania

wpływu na rezultaty opracowywanych

planów, czy przebiegu pracWoda jest sprawą

każdego z nas. Współpracować muszą ze

sobą nie tylko poszczególne kraje, czy

przedstawiciele różnych sektorów ale przede

wszystkim całe społeczeństwo. Ponieważ

każdy z nas na co dzień ma kontakt z wodą,

ważne jest abyśmy wszyscy mieli wkład w

osiągnięcie celów RDW.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Z tego względu chcemy zachęcić wszystkich

do aktywnego uczestniczenia w

gospodarowaniu wodami. Okazją staje się,

rozpoczęty w 2006 roku, proces udziału

społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej

Dyrektywy Wodnej. Poprzez konsultacje

każdy z nas może wypowiedzieć się na temat

działań zmierzających do poprawy stanu

naszych wód. Im więcej będziemy wiedzieć

na temat ilości i jakości wody, tym bardziej

przyczynimy się do ochrony jej cennych

zasobów.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Celem udziału społeczeństwa we wdrażaniu Ramowej

Dyrektywy Wodnej jest umożliwienie społeczeństwu wpływu

na proces opracowywania planów gospodarowania wodami i

programów działań. Dzięki temu procesowi możliwe będą:

•

demokratyzacja procesu podejmowania decyzji,

•

poprawa jakości podejmowanych decyzji,

•

kształtowanie świadomości społecznej w kwestii problemów

środowiskowych,

•

uzyskanie społecznej akceptacji dla decyzji podejmowanych

w zakresie planów i programów gospodarowania wodami,

•

zapewnienie wymogów implementacyjnych Ramowej

Dyrektywy Wodnej.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

nadanie bardziej przejrzystego i twórczego charakteru

procesowi podejmowania decyzji,

•

dostęp do informacji: o problemach, potrzebach,

celach, możliwych sposobach i metodach wdrożenia,

•

wzrost zrozumienia przez użytkowników wody

problemów, zróżnicowanych potrzeb oraz kosztów ich

zaspokojenia,

•

osiągnięcie kompromisów poprzez ograniczenie

konfliktów, nieporozumień w odniesieniu do zagadnień

związanych z gospodarowaniem wodami,

•

zmniejszenie opóźnień oraz bardziej skuteczne

przeprowadzenie procesu wprowadzania w życie RDW

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

. Udział społeczeństwa to:

•

promowanie wśród użytkowników szeroko

rozumianego szacunku dla wody,

•

uświadomienie indywidualnego wpływu na

środowisko wodne,

•

kształtowanie poczucia indywidualnej

odpowiedzialności za jakość środowiska wodnego,

•

rozpowszechnianie wiedzy o:

– celach środowiskowych RDW,
– zrównoważonej gospodarce wodnej,

•

wykształcenie umiejętności osiągania kompromisu

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Podstawą każdej z form udziału

społeczeństwa jest

udostępnianie

informacji

. Jej rozpowszechnianie ma

istotne znaczenie dla powodzenia konsultacji

społecznych i czynnego zaangażowania.

•

Informacje, w łatwej i zrozumiałej formie,

będą docierać do różnych zainteresowanych

stron i ogółu społeczeństwa. W Polsce

zostaną zastosowane różne sposoby

dostarczania informacji tj. Internet, broszury,

spotkania i media.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Czynne zaangażowanie

Czynne zaangażowanie jest najwyższym poziomem

udziału społeczeństwa. Zainteresowane strony

prowadzą dyskusje nad problemami i proponują

sposoby ich rozwiązywania. W dalszej drodze daje

to możliwość uczestnictwa we wspólnym procesie

podejmowania decyzji.

Wspólne podejmowanie decyzji oznacza, że

zainteresowane strony nie tylko czynnie

uczestniczą w procesie planowania, lecz także stają

się częściowo odpowiedzialne za jego rezultaty.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Zgodnie z dyrektywą należy zapewnić dwie

pierwsze z wyżej wymienionych form udziału,

zaś do ostatniej z nich należy zachęcać. Mimo

że dyrektywa nie wymaga czynnego

zaangażowania, podkreślenia wymaga jego

znaczenie dla osiągnięcia celów założonych w

dyrektywie. Można przyjąć, że te trzy formy

składają się na "udział społeczeństwa",

chociaż zazwyczaj obejmuje on znacznie

szerszy zakres działań niż zalecany w

dyrektywie

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Za główne cele postawiono w RDW:

•

Ochronę i poprawę warunków, a gdy to niemożliwe

utrzymanie stanu obecnego ekosystemów

wodnych, a także lądowych i podmokłych,

bezpośrednio uzależnionych od ekosystemów

wodnych

(w odniesieniu do potrzeb wodnych).

•

Propagowanie zrównoważonego korzystania z wody

opartego na długoterminowej ochronie

dostępnych zasobów wodnych.

•

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Podejmowanie przedsięwzięć mających na celu

poprawę stanu czystości środowiska wodnego.

Przedsięwzięcia te powinny prowadzić do

ograniczania zrzutów, emisji i strat

priorytetowych

substancji niebezpiecznych, a w dalszej

perspektywie do zaprzestania lub stopniowego

eliminowania tego typu działalności.

•

Stopniowe ograniczenie zanieczyszczenia wód

podziemnych i zapobieganie ich dalszej

degradacji.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Dążenie do zmniejszania skutków powodzi i suszy, przez co

osiągnięte zostaną wymierne

korzyści:

a)Zapewnione zostanie odpowiednie zaopatrzenie w dobrej

jakości wodę powierzchniową i podziemną, co

jest niezbędne dla zrównoważonego, i sprawiedliwego

korzystania z wód.

b)Ulegnie redukcji ilość zanieczyszczenia wód podziemnych.

c)Zapewniona będzie ochrona wód terytorialnych i morskich.

d)Wypełnione zostaną odpowiednie umowy międzynarodowe,

w tym te traktujące o ochronie środowiska

morskiego i zapobiegające jego zanieczyszczaniu.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

RDW określa też ramy przestrzenne, będące

podstawowymi obszarami prowadzonych działań.

Stworzona została jednostka administracyjna, zwana

obszarem dorzecza, której terytorium pokrywa się

z obszarem zlewni lub grupy zlewni.

Dyrektywa zawiera szczegółowe wytyczne

dotyczące wyznaczania

ww. jednostek i kwalifikowania warstw wodonośnych.

Duży nacisk został położony na

zlewniemiędzynarodowe, w gospodarowaniu

którymi należy skoordynować działania wszystkich

zainteresowanych państw sąsiadujących.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Wszystkie te zadania niezbędne do

wprowadzenia w życie

dyrektywy należało wdrożyć do

22.12.2003 roku.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Dyrektywa precyzuje efekty i terminy ich osiągnięcia:

dla wód powierzchniowych okres w jakim

należy osiągnąć najlepszy z możliwych stan

ekologiczny oraz chemiczny wynosi 15 lat - na

działania te

składają się ochrona, poprawa i przywracanie

przekształconych charakterystyk

hydromorfologicznych; dla

wód podziemnych okres 15 lat został wyznaczony na

osiągnięcie dobrego stanu zarówno jakościowego

jak i ilościowego. Taki sam okres został wyznaczony na

wprowadzenie w życie norm i zobowiązań

dotyczących obszarów chronionych.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Na Każde Państwo Członkowskie nałożony

został obowiązek dokonywania analizy

charakterystyk, przeglądu wpływu

działalności człowieka na stanwód

powierzchniowych i podziemnych oraz

analizy ekonomicznej wykorzystywania wody.

Wszystkie

powyżej wymienione działania zostały

uszczegółowione w załącznikach II oraz III.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Dodatkowo dyrektywa nakazuje:

prowadzenie rejestru obszarów

chronionych, powoływanych dla

•

ochrony znajdujących się tam wód

powierzchniowych i podziemnych

oraz tych wyznaczonych w celu

•

zachowania siedlisk i gatunków

bezpośrednio uzależnionych od wody.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Szczególną uwagę poświęcono

warunkom poboru wód dla zaopatrzenia

ludności i monitoringowi tych wód.

Państwa Członkowskie muszą zapewnić

w ciągu 6 lat opracowanie programów

monitoringu stanu wód oraz ich ujęć, w

celu ustanowienia spójnego i

kompleksowego przeglądu stanu wód

na każdymobszarze dorzecza.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Prócz monitoringu dyrektywa nakłada

obowiązek do wprowadzenia

programu działań dla wszystkich

obszarów dorzeczy i planów

gospodarowania wodami w dorzeczu.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

Ustalono kierunki polityki opłat za

wodę w celu zachęcenia

użytkowników do efektywniejszego

wykorzystywania zasobów wodnych i

wprowadzenia w życie zasady

"zanieczyszczający płaci".

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

•

W jaki sposób kontrolowane będzie wdrażanie

RDW?

Państwa Członkowskie mają obowiązek przygotować dla

wszystkich obszarów dorzeczy, znajdujących się na

terytorium Wspólnoty, programy działań i plany

gospodarowania wodami. Programy i

plany muszą zostać przedłożone Komisji Europejskiej do

2009 r., a ich wdrożenie ma nastąpić do 2015 r.

Ich aktualizacja odbywać się musi co 6 lat. Państwa

Członkowskie przedkładają Komisji podsumowujące

sprawozdania z przeprowadzenia analiz ekonomicznych

oraz presji i oddziaływań, charakterystyki

obszarów dorzecza, a także programów monitoringu.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Lepsza jakość wody

Dzięki wdrożeniu RDW zostanie

zapewniony dostęp do wody o lepszej

jakości. Pozwoli to osiągnąć

odpowiednie warunki sanitarne i

zdrowotne, stanowiące podstawę

rozwoju każdej społeczności.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Przestrzeganie zasady racjonalnego

korzystania z zasobów wodnych oraz

wprowadzenie zintegrowanej gospodarki

zlewniowej pozwoli również na łączne

traktowanie wód oraz środowiska

przyrodniczego i społeczno-

gospodarczego w skali dorzecza, co

stanowi podstawę szeroko rozumianego

procesu ekorozwoju.

Ramowa Dyrektywa Wodna

Jarosław Tomczyk 2008

Poprawa jakości wód będzie także

związana z zastosowaniem zasady

"zanieczyszczający płaci",

która powinna doprowadzić do

zwiększenia nakładów

inwestycyjnych na ochronę tego

cennego zasobu.

Document Outline