background image

1

© Marek Górski

złom elektryczny i 
elektroniczny

lista odpadów

dec.
94/3

O ODPADACH

DYR.

2006/1

2

baterie i 
akumulatory

usuwanie   
PCB i PCT

osady ściekowe 
w rolnictwie

przemysł 
tlenków tytanu

oleje 
odpadowe

odpady z 
opakowań

DYR.

75/439

DYR.

78/176

DYR.

91/157

DYR.

86/278

DYR.

96/59

DYR.

94/62

sporządzanie informacji

oznakowanie opakowań

Dec. 
97/129

Dec. 
97/138

kontrola przy wywozie poza OECD

dokumenty przy transporcie

przyjęcie zmian w Konw. Bazylejskiej

Dec. 
97/640

Dec. 
94/774

Dec. 
94/575

przemieszczanie odpadów
wewnątrz i na zewnątrz EU

ROZP.

259/93

1997 r. – strategia EU w 
postępowaniu  z odpadami

odpady 
niebzpieczne

DYR.

91/689

ujednolicenie raportów
Państw w/s gospodarki
odpadami

DYR.

91/692

Dec. 
94/741

kwestionariusze o implementacji 
dyrektyw

3

DYR.

2000/5

3

6

DYR.

2002/9

6

baterie i
akumulatory

DYR.

2006/6

6

składowanie odpadów

spalanie odpadów

C

DYR.

2000/76/E

C

DYR.

99/31

przemieszczanie odpadów

ROZP.

1013

/2006

statystyki odpadów

ROZP.

2150

/2002

dyrektywa PE i Rady 

2008/98/WE 

z dnia 19 listopada 

2008 r. w sprawie 

odpadów oraz 

uchylająca niektóre 

dyrektywy

Odpady 
wydobywcze

1

DYR.

2006/2

1

wraki samochodowe

background image

2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 

2008/98/WE 

z dnia 19 listopada 2008 r. 

w sprawie odpadów oraz uchylajaca niektóre 

dyrektywy

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 

2008/98/WE 

z dnia 19 listopada 2008 r. 

w sprawie odpadów oraz uchylajaca niektóre 

dyrektywy

Dz.Urz.UE z 22.11.2008 nr L 312/3

transpozycja – 12.12.2010 

Dz.Urz.UE z 22.11.2008 nr L 312/3

transpozycja – 12.12.2010 

© Marek Górski

PRAWO ATOMOWE z 2000 r.

z 27 kwietnia 2001r.

z  27 k w i et n i a

 20 0 1 r .

PRZEPISY 

SZCZEGÓŁOWE

PRZEPISY 

UZUPEŁNIAJĄCE

background image

3

© Marek Górski

z 13 września 1996 r.

USTAWA O RECYKLINGU POJAZDÓW 

WYCOFANYCH Z EKSPLOATACJI 

z  20.01.2005

USTAWA O MIĘDZYNARODOWYM 

OBROCIE ODPADAMI

z 29 czerwca 2007

USTAWA O ZUŻYTYM SPRZĘCIE 

ELEKTRYCZNYM I ELEKTRONICZNYM z  

29.07.2005

USTAWA O ZAKAZIE STOSOWANIA WYROBÓW ZAWIERAJĄCYCH AZBEST z  19.06.1997

USTAWA O SUBSTANCJACH ZUBOŻAJĄCYCH WARSTWĘ OZONOWĄ z 20.04.2004

USTAWA O PORTOWYCH URZĄDZENIACH 

DO ODBIORU ODPADÓW ZE STATKÓW

12.09.2002

USTAWA O NAWOZACH I NAWOŻENIU z 10.07.2007

USTAWA O ODPADACH WYDOBYWCZYCH 

Z 10.07.2008

USTAWA O BATERIACH 

I AKUMULATORACH Z …..2009

© Marek Górski

USTAWA 

O PLANOWANIU I 

ZAGOSPODAROWANIU 

PRZESTRZENNYM

z  27 marca 2003

USTAWA

O NORMALIZACJI
z 12 września 2002

USTAWA

PRAWO BUDOWLANE 

z  7 lipca 1994

USTAWA

O SYSTEMIE ZGODNOŚCI

z 30 sierpnia 2002

USTAWA

O OGÓLNYM BEZPIECZEŃSTWIE 

PRODUKTÓW

z 30 grudnia 2003

background image

4

Podstawowe założenia 

dyrektywy

Podstawowe założenia 

dyrektywy

konieczność wyjaśnienia kluczowych pojęć

wzmocnienie środków niezbędnych dla 
przeciwdziałania powstawaniu odpadów

wprowadzenie podejścia uwzględniającego 
cały cykl życia produktów i materiałów, a nie 
tylko fazę odpadu

wprowadzenie zachęt do poddawania odpadów 
odzyskowi oraz wykorzystywania odzyskanych 
materiałów

uniknięcie powielania rozwiązań już przyjętych 
w innych aktach wspólnotowych  

konieczność wyjaśnienia kluczowych pojęć

wzmocnienie środków niezbędnych dla 
przeciwdziałania powstawaniu odpadów

wprowadzenie podejścia uwzględniającego 
cały cykl życia produktów i materiałów, a nie 
tylko fazę odpadu

wprowadzenie zachęt do poddawania odpadów 
odzyskowi oraz wykorzystywania odzyskanych 
materiałów

uniknięcie powielania rozwiązań już przyjętych 
w innych aktach wspólnotowych  

SPOŁECZEŃSTWO RECYKLINGU

SPOŁECZEŃSTWO RECYKLINGU

 IDEA 

„SPOŁECZEŃSTWA RECYKLINGU”-

dążącego do eliminacji wytwarzania 
odpadów i do wykorzystywania odpadów 
jako zasobu

realizacja założenia wymaga -

zapewnienia segregacji u źródła 

zbierania i recyklingu priorytetowych 
strumieni odpadów

 IDEA 

„SPOŁECZEŃSTWA RECYKLINGU”-

dążącego do eliminacji wytwarzania 
odpadów i do wykorzystywania odpadów 
jako zasobu

realizacja założenia wymaga -

zapewnienia segregacji u źródła 

zbierania i recyklingu priorytetowych 
strumieni odpadów

background image

5

SCHEMAT POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI

SCHEMAT POSTĘPOWANIA Z ODPADAMI

HIERARCHIA POSTĘPOWANIA                        

Z ODPADAMI -

1. zapobieganie
2. przygotowywanie do ponownego użycia
3. recykling
4. inne metody odzysku, np. odzysk energii
5. unieszkodliwianie

HIERARCHIA POSTĘPOWANIA                        

Z ODPADAMI -

1. zapobieganie
2. przygotowywanie do ponownego użycia
3. recykling
4. inne metody odzysku, np. odzysk energii
5. unieszkodliwianie

Zapobieganie

Zapobieganie

środki zastosowane, zanim dana substancja, 

materiał lub produkt staną się odpadami, które 

mają na celu  zmniejszenie –

ilości przyszłych odpadów, w tym również przez 

ponowne użycie produktów lub wydłużenie 

okresu żywotności produktów;

niekorzystnego oddziaływania wytworzonych 

odpadów na środowisko i zdrowie ludzi;

zawartości substancji szkodliwych                           

w materiałach i produktach 

środki zastosowane, zanim dana substancja, 

materiał lub produkt staną się odpadami, które 

mają na celu  zmniejszenie –

ilości przyszłych odpadów, w tym również przez 

ponowne użycie produktów lub wydłużenie 

okresu żywotności produktów;

niekorzystnego oddziaływania wytworzonych 

odpadów na środowisko i zdrowie ludzi;

zawartości substancji szkodliwych                           

w materiałach i produktach 

background image

6

Poziomy selektywnej zbiórki odpadów

Poziomy selektywnej zbiórki odpadów

• do 2020 roku przygotowanie do ponownego 

wykorzystania i recyklingu materiałów 

odpadowych, przynajmniej takich jak papier, 

metal, plastik i szkło z gospodarstw domowych         

i w miarę możliwości innego pochodzenia pod 

warunkiem, że te strumienie odpadów są podobne 

do odpadów z gospodarstw domowych, zostanie 

zwiększone do minimum 50% wagi;

• do 2020 r. przygotowanie do ponownego 

wykorzystania, recyklingu i innych sposobów 

odzyskiwania materiałów, w tym wypełniania 

wyrobisk, gdzie odpady zastępują inne materiały, 

zostanie zwiększone do minimum 70% wagi

• do 2020 roku przygotowanie do ponownego 

wykorzystania i recyklingu materiałów 

odpadowych, przynajmniej takich jak papier, 

metal, plastik i szkło z gospodarstw domowych         

i w miarę możliwości innego pochodzenia pod 

warunkiem, że te strumienie odpadów są podobne 

do odpadów z gospodarstw domowych, zostanie 

zwiększone do minimum 50% wagi;

• do 2020 r. przygotowanie do ponownego 

wykorzystania, recyklingu i innych sposobów 

odzyskiwania materiałów, w tym wypełniania 

wyrobisk, gdzie odpady zastępują inne materiały, 

zostanie zwiększone do minimum 70% wagi

ZASADA ROZSZERZONEJ ODPOWIEDZIALNOSCI 

PRODUCENTA

ZASADA ROZSZERZONEJ ODPOWIEDZIALNOSCI 

PRODUCENTA

„producent” - każda osoba fizyczna lub prawna, 
która zawodowo opracowuje, wytwarza, przetwarza, 
obrabia, sprzedaje lub wwozi produkty

elementy odpowiedzialności -

• przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów 

pozostających po wykorzystaniu tych produktów

• późniejsze gospodarowanie tymi odpadami
• odpowiedzialność finansowa za te działania
• obowiązek podawania do wiadomości publicznej 

informacji o stopniu, w jakim można ponownie 
wykorzystać i przetworzyć dany produkt   

„producent” - każda osoba fizyczna lub prawna, 
która zawodowo opracowuje, wytwarza, przetwarza, 
obrabia, sprzedaje lub wwozi produkty

elementy odpowiedzialności -

• przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów 

pozostających po wykorzystaniu tych produktów

• późniejsze gospodarowanie tymi odpadami
• odpowiedzialność finansowa za te działania
• obowiązek podawania do wiadomości publicznej 

informacji o stopniu, w jakim można ponownie 
wykorzystać i przetworzyć dany produkt   

background image

7

Definicje podstawowych pojęć

Definicje podstawowych pojęć

• Produkty uboczne i utrata statusu odpadu
• Nowe definicje podmiotowe (dealerzy 

i brokerzy)

• Działania związane z postępowaniem            

z odpadami

– zapobieganie
– odzysk
– recykling
– przygotowanie do ponownego użycia
– przetwarzanie

• Produkty uboczne i utrata statusu odpadu
• Nowe definicje podmiotowe (dealerzy 

i brokerzy)

• Działania związane z postępowaniem            

z odpadami

– zapobieganie
– odzysk
– recykling
– przygotowanie do ponownego użycia
– przetwarzanie

Produkty uboczne

Produkty uboczne

• substancje lub przedmioty, powstające 

w wyniku procesu produkcyjnego, 
którego podstawowym celem nie jest 
ich produkowanie

• mogą być uznane za produkty uboczne 

(nie odpady), jeżeli zostaną łącznie 
spełnione kryteria wskazane w art.5 
ust.1

• substancje lub przedmioty, powstające 

w wyniku procesu produkcyjnego, 
którego podstawowym celem nie jest 
ich produkowanie

• mogą być uznane za produkty uboczne 

(nie odpady), jeżeli zostaną łącznie 
spełnione kryteria wskazane w art.5 
ust.1

background image

8

Kryteria z art.5 ust.1

Kryteria z art.5 ust.1

• dalsze wykorzystywanie danej substancji lub tego 

przedmiotu jest pewne;

• dana substancja lub przedmiot mogą być 

wykorzystywane bezpośrednio bez jakiegokolwiek 

dalszego przetwarzania innego niż normalna 

praktyka przemysłowa;

• dana substancja lub przedmiot są produkowane 

jako integralna część procesu produkcyjnego;

• dalsze wykorzystywanie będzie zgodne z prawem, 

tzn. dana substancja lub przedmiot spełniają 

wszelkie istotne wymagania dla określonego 

zastosowania w zakresie produktu, ochrony 

środowiska i zdrowia ludzkiego, i nie doprowadzi 

do ogólnych niekorzystnych oddziaływań na 

środowisko lub zdrowie ludzi 

• dalsze wykorzystywanie danej substancji lub tego 

przedmiotu jest pewne;

• dana substancja lub przedmiot mogą być 

wykorzystywane bezpośrednio bez jakiegokolwiek 

dalszego przetwarzania innego niż normalna 

praktyka przemysłowa;

• dana substancja lub przedmiot są produkowane 

jako integralna część procesu produkcyjnego;

• dalsze wykorzystywanie będzie zgodne z prawem, 

tzn. dana substancja lub przedmiot spełniają 

wszelkie istotne wymagania dla określonego 

zastosowania w zakresie produktu, ochrony 

środowiska i zdrowia ludzkiego, i nie doprowadzi 

do ogólnych niekorzystnych oddziaływań na 

środowisko lub zdrowie ludzi 

Utrata statusu odpadu

Utrata statusu odpadu

poprzez poddanie ich procesom 

odzysku, w szczególności recyklingu, 

jeżeli po zrealizowaniu takiego procesu 

będą spełniać kryteria ustalone w art.6 
ust.1

poprzez poddanie ich procesom 

odzysku, w szczególności recyklingu, 

jeżeli po zrealizowaniu takiego procesu 

będą spełniać kryteria ustalone w art.6 
ust.1

background image

9

Kryteria z art.6 ust.1

Kryteria z art.6 ust.1

dana substancja lub przedmiot jest powszechnie 
stosowana do konkretnych celów

istnieje rynek takich substancji lub przedmiotów 
bądź popyt na nie

dana substancja lub przedmiot spełniają 
wymagania techniczne dla konkretnych celów 
oraz wymagania obowiązujących przepisów          
i norm mających zastosowanie do produktów

zastosowanie danej substancji lub przedmiotu 
nie prowadzi do ogólnych niekorzystnych 
skutków dla środowiska lub zdrowia ludzi 

dana substancja lub przedmiot jest powszechnie 
stosowana do konkretnych celów

istnieje rynek takich substancji lub przedmiotów 
bądź popyt na nie

dana substancja lub przedmiot spełniają 
wymagania techniczne dla konkretnych celów 
oraz wymagania obowiązujących przepisów          
i norm mających zastosowanie do produktów

zastosowanie danej substancji lub przedmiotu 
nie prowadzi do ogólnych niekorzystnych 
skutków dla środowiska lub zdrowia ludzi 

Odpady niebezpieczne

Odpady niebezpieczne

• Art.3 pkt.2 -
• Odpady niebezpieczne to odpady 

wykazujące co najmniej jedną spośród 

właściwości niebezpiecznych

wymienionych w załączniku III

• odpady niebezpieczne klasyfikowane 

zgodnie z wykazem odpadów 

ustalonym decyzją Komisji 

2000/532/WE

• Art.3 pkt.2 -
• Odpady niebezpieczne to odpady 

wykazujące co najmniej jedną spośród 

właściwości niebezpiecznych

wymienionych w załączniku III

• odpady niebezpieczne klasyfikowane 

zgodnie z wykazem odpadów 

ustalonym decyzją Komisji 

2000/532/WE

background image

10

DECYZJA 2000/532

DECYZJA 2000/532

• włączenie danej substancji lub przedmiotu do 

wykazu nie oznacza, że stanowią one odpad we 
wszystkich okolicznościach

• Państwo członkowskie może uznać dane odpady 

za odpady niebezpieczne, nawet jeśli nie zostały 
umieszczone w wykazie odpadów, w przypadku, 
gdy wykazują co najmniej jedną właściwości 
wymienionych w załączniku III

• wyjątkowo państwo może uznać, że szczególny rodzaj 

odpadów określony w wykazie jako niebezpieczny nie 
wykazuje żadnej z właściwości wymienionych 
w załączniku III 

• włączenie danej substancji lub przedmiotu do 

wykazu nie oznacza, że stanowią one odpad we 
wszystkich okolicznościach

• Państwo członkowskie może uznać dane odpady 

za odpady niebezpieczne, nawet jeśli nie zostały 
umieszczone w wykazie odpadów, w przypadku, 
gdy wykazują co najmniej jedną właściwości 
wymienionych w załączniku III

• wyjątkowo państwo może uznać, że szczególny rodzaj 

odpadów określony w wykazie jako niebezpieczny nie 
wykazuje żadnej z właściwości wymienionych 
w załączniku III 

GOSPODAROWANIE ODPADAMI

GOSPODAROWANIE ODPADAMI

• „gospodarowanie odpadami” oznacza 

zbieranie, transport, odzysk oraz 
unieszkodliwianie odpadów, łącznie              
z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, 
jak również późniejsze postępowanie           
z miejscami unieszkodliwiania odpadów 
wraz z działaniami wykonywanymi                
w charakterze dealera lub brokera

• „gospodarowanie odpadami” oznacza 

zbieranie, transport, odzysk oraz 
unieszkodliwianie odpadów, łącznie              
z nadzorem nad tego rodzaju działaniami, 
jak również późniejsze postępowanie           
z miejscami unieszkodliwiania odpadów 
wraz z działaniami wykonywanymi                
w charakterze dealera lub brokera

background image

11

PRZETWARZANIE

ODPADÓW

PRZETWARZANIE

ODPADÓW

• procesy odzysku lub unieszkodliwiania, 

w tym przygotowanie poprzedzające 
odzysk lub unieszkodliwianie 

• procesy odzysku lub unieszkodliwiania, 

w tym przygotowanie poprzedzające 
odzysk lub unieszkodliwianie 

Zbieranie odpadów

Zbieranie odpadów

• „zbieranie” oznacza gromadzenie 

odpadów, w tym również wstępne 
sortowanie i wstępne magazynowanie 
odpadów do celów ich transportu do 
zakładu przetwarzania

• „selektywna zbiórka” oznacza zbiórkę,                 

w ramach której dany strumień odpadów 
obejmuje jedynie odpady jednego rodzaju 
i o tym samym charakterze w celu 
ułatwienia specyficznego                       
przetwarzania

• „zbieranie” oznacza gromadzenie 

odpadów, w tym również wstępne 
sortowanie i wstępne magazynowanie 
odpadów do celów ich transportu do 
zakładu przetwarzania

• „selektywna zbiórka” oznacza zbiórkę,                 

w ramach której dany strumień odpadów 
obejmuje jedynie odpady jednego rodzaju 
i o tym samym charakterze w celu 
ułatwienia specyficznego                       
przetwarzania

background image

12

Odzysk odpadów

Odzysk odpadów

• „Odzysk" to jakikolwiek proces, którego 

głównym celem i efektem ma być 

spowodowanie, aby odpady służyły 

użytecznemu zastosowaniu.

• Może to być osiągnięte poprzez –

– zastąpienie odpadami innych materiałów, 

które w przeciwnym wypadku zostałyby użyte 

do spełnienia danej funkcji, lub 

– poprzez prowadzenie działań, w wyniku 

których odpady są przygotowywane do 

spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie 

lub w gospodarce. 

• „Odzysk" to jakikolwiek proces, którego 

głównym celem i efektem ma być 

spowodowanie, aby odpady służyły 

użytecznemu zastosowaniu.

• Może to być osiągnięte poprzez –

– zastąpienie odpadami innych materiałów, 

które w przeciwnym wypadku zostałyby użyte 

do spełnienia danej funkcji, lub 

– poprzez prowadzenie działań, w wyniku 

których odpady są przygotowywane do 

spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie 

lub w gospodarce. 

Recykling

Recykling

• „

Recykling

to –

– jakikolwiek proces odzysku, 

w ramach którego materiały 
odpadowe są ponownie 
przetwarzane w produkty, 
materiały lub substancje wykorzystywane 
w pierwotnym celu lub innych celach 

– także ponowne przetwarzanie materiału 

organicznego, 

• pojęcie nie obejmuje odzysku energii                         

i ponownego przetwarzania na materiały, 
które mają być wykorzystane jako paliwa lub 
do celów wypełniania wyrobisk 

• „

Recykling

to –

– jakikolwiek proces odzysku, 

w ramach którego materiały 
odpadowe są ponownie 
przetwarzane w produkty, 
materiały lub substancje wykorzystywane 
w pierwotnym celu lub innych celach 

– także ponowne przetwarzanie materiału 

organicznego, 

• pojęcie nie obejmuje odzysku energii                         

i ponownego przetwarzania na materiały, 
które mają być wykorzystane jako paliwa lub 
do celów wypełniania wyrobisk 

background image

13

Przygotowanie do 

ponownego użycia

Przygotowanie do 

ponownego użycia

• "Przygotowanie do ponownego użycia" 

oznacza procesy odzysku polegające 

na sprawdzeniu, czyszczeniu lub 

naprawie, w ramach których produkty 

lub składniki produktów, które 

wcześniej stały się odpadami, są 

przygotowywane do tego, by mogły być 

ponownie wykorzystywane bez 

jakichkolwiek innych czynności 

przetwarzania wstępnego 

• "Przygotowanie do ponownego użycia" 

oznacza procesy odzysku polegające 

na sprawdzeniu, czyszczeniu lub 

naprawie, w ramach których produkty 

lub składniki produktów, które 

wcześniej stały się odpadami, są 

przygotowywane do tego, by mogły być 

ponownie wykorzystywane bez 

jakichkolwiek innych czynności 

przetwarzania wstępnego 

Unieszkodliwianie

Unieszkodliwianie

• „unieszkodliwianie” to wszelkie 

procesy niebędące odzyskiem, nawet 

jeżeli wtórnym skutkiem takiego 

procesu jest odzysk substancji lub 

energii 

• decyduje pierwotny cel procesu, jeżeli 

nie jest związany z wykorzystaniem 

odpadu (w sensie znalezienia dla niego 

użytecznego zastosowania) 

• „unieszkodliwianie” to wszelkie 

procesy niebędące odzyskiem, nawet 

jeżeli wtórnym skutkiem takiego 

procesu jest odzysk substancji lub 

energii 

• decyduje pierwotny cel procesu, jeżeli 

nie jest związany z wykorzystaniem 

odpadu (w sensie znalezienia dla niego 

użytecznego zastosowania) 

background image

14

Posiadacz odpadów

Posiadacz odpadów

• „posiadacz odpadów” oznacza wytwórcę 

odpadów lub osobę fizyczną lub prawną 
będącą w posiadaniu tych odpadów

• „wytwórca odpadów” oznacza dowolny 

podmiot, którego działalność prowadzi do 
powstawania odpadów (pierwotny wytwórca 
odpadów) lub dowolny podmiot zajmujący 
się przetwarzaniem wstępnym, mieszaniem 
lub innymi procesami prowadzącymi do 
zmiany charakteru lub składu tych odpadów

• „posiadacz odpadów” oznacza wytwórcę 

odpadów lub osobę fizyczną lub prawną 
będącą w posiadaniu tych odpadów

• „wytwórca odpadów” oznacza dowolny 

podmiot, którego działalność prowadzi do 
powstawania odpadów (pierwotny wytwórca 
odpadów) lub dowolny podmiot zajmujący 
się przetwarzaniem wstępnym, mieszaniem 
lub innymi procesami prowadzącymi do 
zmiany charakteru lub składu tych odpadów

Dealerzy i brokerzy

Dealerzy i brokerzy

• Dealer

- podmiot występujący w roli 

zleceniodawcy w transakcji zakupu              

a następnie sprzedaży odpadów, w tym 

również dealerzy, którzy nie obejmują 

odpadów fizycznie w posiadanie,

• Broker

- podmiot organizujący odzysk 

lub unieszkodliwianie odpadów                    

w imieniu innych stron, w tym 

brokerzy, którzy nie obejmują

odpadów fizycznie w posiadanie

• Dealer

- podmiot występujący w roli 

zleceniodawcy w transakcji zakupu              

a następnie sprzedaży odpadów, w tym 

również dealerzy, którzy nie obejmują 

odpadów fizycznie w posiadanie,

• Broker

- podmiot organizujący odzysk 

lub unieszkodliwianie odpadów                    

w imieniu innych stron, w tym 

brokerzy, którzy nie obejmują

odpadów fizycznie w posiadanie

background image

15

ZASADA ROZSZERZONEJ 

ODPOWIEDZIALNOŚCI 

PRODUCENTA

ZASADA ROZSZERZONEJ 

ODPOWIEDZIALNOŚCI 

PRODUCENTA

producent

” - każda osoba fizyczna lub prawna, 

która zawodowo opracowuje, wytwarza, 

przetwarza, obrabia, sprzedaje lub wwozi 

produkty

elementy odpowiedzialności -

• przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów 

pozostających po wykorzystaniu tych produktów

• późniejsze gospodarowanie tymi odpadami
• odpowiedzialność finansowa za te działania
• obowiązek podawania do wiadomości publicznej 

informacji o stopniu, w jakim można ponownie 

wykorzystać i przetworzyć dany produkt   

producent

” - każda osoba fizyczna lub prawna, 

która zawodowo opracowuje, wytwarza, 

przetwarza, obrabia, sprzedaje lub wwozi 

produkty

elementy odpowiedzialności -

• przyjmowanie zwracanych produktów i odpadów 

pozostających po wykorzystaniu tych produktów

• późniejsze gospodarowanie tymi odpadami
• odpowiedzialność finansowa za te działania
• obowiązek podawania do wiadomości publicznej 

informacji o stopniu, w jakim można ponownie 

wykorzystać i przetworzyć dany produkt   

REGLAMENTACJA 

GOSPODAROWANIA ODPADAMI

REGLAMENTACJA 

GOSPODAROWANIA ODPADAMI

• Państwa członkowskie wymagają, aby 

wszystkie zakłady lub przedsięwzięcia, 

które zamierzają dokonywać 

przetwarzania

odpadów, uzyskały 

zezwolenie

od właściwego organu

• jeżeli właściwy organ uzna, że 

planowana metoda przetwarzania jest 

niedopuszczalna z punktu widzenia 

ochrony środowiska, odmawia 

udzielenia zezwolenia.  

• Państwa członkowskie wymagają, aby 

wszystkie zakłady lub przedsięwzięcia, 

które zamierzają dokonywać 

przetwarzania

odpadów, uzyskały 

zezwolenie

od właściwego organu

• jeżeli właściwy organ uzna, że 

planowana metoda przetwarzania jest 

niedopuszczalna z punktu widzenia 

ochrony środowiska, odmawia 

udzielenia zezwolenia.  

background image

16

REGLAMENTACJA

REGLAMENTACJA

wpis do rejestru

• zakłady lub przedsięwzięcia zajmujące 

się zawodowo zbieraniem lub 
transportem odpadów

• dealerzy lub brokerzy
• zakłady lub przedsięwzięcia, które 

podlegają zwolnieniom z wymogów 
posiadania zezwoleń   

wpis do rejestru

• zakłady lub przedsięwzięcia zajmujące 

się zawodowo zbieraniem lub 
transportem odpadów

• dealerzy lub brokerzy
• zakłady lub przedsięwzięcia, które 

podlegają zwolnieniom z wymogów 
posiadania zezwoleń   

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA 

GOSPODAROWANIE ODPADAMI (1) 

ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA 

GOSPODAROWANIE ODPADAMI (1) 

• Państwa członkowskie stosują niezbędne 

środki w celu zapewnienia, by każdy pierwotny 
wytwórca odpadów lub inny posiadacz 
odpadów dokonywał przetwarzania odpadów 
samodzielnie 

• lub zlecał przetwarzanie dealerowi, zakładowi 

lub przedsięwzięciu wykonującemu czynności 
przetwarzania odpadów 

• lub zlecił zorganizowanie przetwarzania 

prywatnemu lub publicznemu podmiotowi 
zajmującemu się zbieraniem odpadów

• Państwa członkowskie stosują niezbędne 

środki w celu zapewnienia, by każdy pierwotny 
wytwórca odpadów lub inny posiadacz 
odpadów dokonywał przetwarzania odpadów 
samodzielnie 

• lub zlecał przetwarzanie dealerowi, zakładowi 

lub przedsięwzięciu wykonującemu czynności 
przetwarzania odpadów 

• lub zlecił zorganizowanie przetwarzania 

prywatnemu lub publicznemu podmiotowi 
zajmującemu się zbieraniem odpadów

background image

17

ODPOWIEDZIALNOŚĆ (2)

ODPOWIEDZIALNOŚĆ (2)

• W przypadku gdy odpady są przemieszczane         

w celu ich wstępnego przetworzenia od 

pierwotnego wytwórcy lub posiadacza do jednej 

z osób fizycznych lub prawnych, o których mowa 

w ust. 1, nie następuje zwolnienie                             

z odpowiedzialności za przeprowadzenie 

ostatecznego procesu odzysku lub 

unieszkodliwienia.

• Państwa członkowskie mogą określić warunki 

odpowiedzialności i postanowić, w jakich 

przypadkach pierwotny wytwórca

odpowiedzialny jest za wszystkie działania na 

odpadach w łańcuchu ich przetwarzania lub w 

jakich odpowiedzialność może być dzielona lub 

przekazywana między uczestnikami tego 

łańcucha przetwarzania  

• W przypadku gdy odpady są przemieszczane         

w celu ich wstępnego przetworzenia od 

pierwotnego wytwórcy lub posiadacza do jednej 

z osób fizycznych lub prawnych, o których mowa 

w ust. 1, nie następuje zwolnienie                             

z odpowiedzialności za przeprowadzenie 

ostatecznego procesu odzysku lub 

unieszkodliwienia.

• Państwa członkowskie mogą określić warunki 

odpowiedzialności i postanowić, w jakich 

przypadkach pierwotny wytwórca

odpowiedzialny jest za wszystkie działania na 

odpadach w łańcuchu ich przetwarzania lub w 

jakich odpowiedzialność może być dzielona lub 

przekazywana między uczestnikami tego 

łańcucha przetwarzania  

ODPOWIEDZIALNOŚĆ (3)

ODPOWIEDZIALNOŚĆ (3)

• Państwa członkowskie mogą postanowić, że 

odpowiedzialność za organizację gospodarowania 

odpadami jest ponoszona częściowo lub 

całkowicie przez producenta produktu, z którego 

pochodzą odpady, i że dystrybutorzy tych 

produktów mogą ponosić wspólnie tę 

odpowiedzialność.

• Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki 

w celu zapewnienia, że na ich terytorium zakłady       

i przedsięwzięcia zajmujące się zawodowo 

zbieraniem i transportem odpadów dostarczają 

zebrane i transportowane przez siebie odpady do 

odpowiednich instalacji przetwarzania odpadów,       

z poszanowaniem obowiązków określonych               

w art. 13 (ochrona zdrowia ludzi i środowiska)

• Państwa członkowskie mogą postanowić, że 

odpowiedzialność za organizację gospodarowania 

odpadami jest ponoszona częściowo lub 

całkowicie przez producenta produktu, z którego 

pochodzą odpady, i że dystrybutorzy tych 

produktów mogą ponosić wspólnie tę 

odpowiedzialność.

• Państwa członkowskie podejmują niezbędne środki 

w celu zapewnienia, że na ich terytorium zakłady       

i przedsięwzięcia zajmujące się zawodowo 

zbieraniem i transportem odpadów dostarczają 

zebrane i transportowane przez siebie odpady do 

odpowiednich instalacji przetwarzania odpadów,       

z poszanowaniem obowiązków określonych               

w art. 13 (ochrona zdrowia ludzi i środowiska)

background image

18

Dyrektywy dotyczące 
różnych rodzajów odpadów

Thematic Strategy on waste prevention 

and recycling

Waste Framework 

Directive 

(2008/98/EC)

Waste Streams

Waste Treatment Operations

Framework Legislation

Waste Shipment 

Regulation 

(EEC/259/93)

Incineration Directive

(2000/76/EC)

Landfill Directive 

(1999/31/EC)

recycling standards

(future, based on 

WFD)

Sewage 

Sludge

(86/278/EEC)

Batteries & 

Accumulators

(2006/66/EC)

Packaging & 

Packaging 

Waste

(94/62/EC)

PCBs 

(96/59/EC)

End-of-Life 

Vehicles 

(2000/53/EC)

Electrical & 

Electronic 

Equipment 

(2002/96/EC)

Mining Waste 

(2003/319/

EC)

Restrictions on the 

Use of Hazardous 

Substances in WEEE 

(2002/95/EC)

background image

19

W strategii OECD od początku lat ’90

W prawie europejskim od 1994 roku 

(opakowania)

Obecnie podstawa unijnej strategii 

„odpadowej” i wszystkich tzw. dyrektyw 

„nowego podejścia” (wraki samochodowe, 

sprzęt elektryczny  i elektroniczny, baterie   

i akumulatory)

Zasada „Poszerzonej Odpowiedzialności 
Producentów” (Extended Responsibility 
Producers – ERP)  podstawą nowoczesnej 
gospodarki odpadami w Unii Europejskiej

PODSTAWY PRAWNE UE DOTYCZĄCE 
OPAKOWAŃ I 

ODPADÓW 

OPAKOWANIOWYCH

Dyrektywa 94/62 o opakowaniach i odpadach 
opakowaniowych

Wymagania zasadnicze 

• Minimalizacja (projektowanie/produkcja; 

waga/objętość)

• Ograniczenie zawartości metali ciężkich
• Ograniczenie negatywnego oddziaływania na 

środowisko

(odpady opakowaniowe)

• Przydatność do (wielokrotnego użycia) odzysku poprzez:

• recykling
• spalenie wykorzystaniem energii
• kompostowanie
• biodegradację

• Osiągnięcie docelowych poziomów odzysku i recyklingu

background image

20

NOWELIZACJA PRAWA EUROPEJSKIEGO

Dyrektywa 2004/12/EC 

(nowelizująca 94/62)

z 11.02.2004r.

nowe ogólne poziomy odzysku i recyklingu

Odzysk- 60%

(2007 – 50%)

Recykling – min 55% max 80%

(2007 – 25%)

Poziomy docelowe w poszczególnych kategoriach

modyfikacja kategorii:  

naturalne

drewno

aluminium + stal                 metale

recykling tworzyw – tylko recykling mechaniczny

termin transpozycji – 18.08.2005r.

Dyrektywa 2005/20/EC 

(nowelizująca 94/62)

z 9.03.2005r.

ostateczny okres przejściowy dla Polski do 2014r.

termin transpozycji – 9.09.2006r. 

22%

40%

60%

14%

25%

22,50%

50%

25%

40%

50%

15%

39%

48%

60%

11%

20%

15%

9%

0%

10%

20%

30%

40%

50%

60%

70%

2004

2007

2014

papier

szkło

tworzywa

stal

aluminium

naturalne

ROSNĄCE POZIOMY RECYKLINGU 
2007/2014 

Wzrost: papier - 25%,

szkło - 50%,

stal - 50%,

aluminium -

12,5%

25%

22,5%

background image

21

Postępowanie z pojazdami 

wycofanymi z eksploatacji

Postępowanie z pojazdami 

wycofanymi z eksploatacji

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i  Rady Unii 
Europejskiej  nr 2000/53/WE  z dnia 18 września 
2000 r.  w sprawie pojazdów wycofywanych               
z eksploatacji (OJ L 269 21.10.200,  p.34), 

background image

22

Podstawy prawne

dyrektywa 2000/53/WE 

z 18 września 2000 r. 

w sprawie pojazdów 

wycofanych z eksploatacji

ustawa 

z 20 stycznia 2005 r. 

o recyklingu pojazdów 

wycofanych z eksploatacji 

dyrektywa 2000/53/WE 

z 18 września 2000 r. 

w sprawie pojazdów 

wycofanych z 

eksploatacji

dyrektywa Rady 70/156/EWG z 6 lutego 1970 r.           

w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw 

Członkowskich odnoszących się do homologacji typu 

pojazdów silnikowych  i ich przyczep 

dyrektywa Rady 67/548/EWG z 27 czerwca 1967 r.    

w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, 

wykonawczych i administracyjnych odnoszących się 

do  klasyfikacji, pakowania i etykietowania  substancji 

niebezpiecznych 

Dyrektywa 

ramowa

background image

23

Pojazdy objęte 

przepisami

pojazd należący do kategorii 
M1 i N1 zdefiniowanych w załączniku 
IIA do dyrektywy 70/156/EWG - rozporządzenia 
Ministra Infrastruktury z dnia 30 grudnia 2003 r.             
w sprawie homologacji pojazdów samochodowych    
i przyczep (samochody osobowe do przewozu co 
najwyżej 8 osób oraz ciężarowe o maksymalnej 
masie do 3,5 t.)

pojazd trójkołowy według definicji zawartej                     
w dyrektywie 92/61/EWG, z wyłączeniem motocykli 
trójkołowych 

Wyłączenie

Pojazdy historyczne 

nie są odpadami

pojazdy zabytkowe w rozumieniu przepisów 

ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu 

drogowym

pojazdy mające co najmniej 25 lat, o ile dany 

model nie jest produkowany od 15 lat i został 

uznany przez rzeczoznawcę samochodowego za 

unikatowy lub mający szczególne znaczenie dla 

udokumentowania historii motoryzacji 

background image

24

dyrektywa 2000/53/WE –

podmiotowy zakres obowiązywania

producenci (profesjonalni importerzy) 

pojazdów samochodowych

użytkownicy pojazdów samochodowych

przedsiębiorcy zajmujący się zbieraniem, 

demontażem, strzępieniem, odzyskiwaniem, 

recyklingiem oraz przetwarzaniem

pojazdów wycofanych z eksplo-

atacji, ich części i materiałów

przedsiębiorcy – także podmio-

ty zajmujące się

dystrybucją,

ubezpieczaniem

pojazdów,

dyrektywa 2000/53/WE –

obowiązki

związane z zapobieganiem powstawaniu odpadów –

producenci pojazdów, materiałów i części 
wykorzystywanych w pojazdach

w zakresie zbierania wraków samochodowych –

wszyscy przedsiębiorcy

związane z przetwarzaniem pojazdów wycofanych        
z eksploatacji –

przedsiębiorcy prowadzący taką 

działalność

związane z odzyskiem, ponownym użyciem i 
recyklingiem -

przedsiębiorcy prowadzący taką 

działalność

background image

25

Zapobieganie 

powstawaniu 

odpadów

ograniczenie używania w pojazdach substancji 

niebezpiecznych oraz redukowanie ich 

stosowania

projektowanie i produkowanie nowych 

pojazdów w taki sposób, aby umożliwić oraz 

ułatwić demontaż, ponowne użycie oraz 

odzyskiwanie, w szczególności recykling 

pojazdów oraz ich części i materiałów

włączanie większej ilości materiałów 

uzyskanych z recyklingu do pojazdów i innych 

produktów

dyrektywa 2000/53/WE

Zbieranie 

Wszyscy przedsiębiorcy

zorganizowanie systemów 
zbierania wszystkich pojazdów wycofanych               
z eksploatacji oraz części zużytych 

kryterium „

należytej dostępności

” dla przekazują-

cych zużyte pojazdy 

Organy państwa

zbudowanie systemu dokumentowania przekaza-
nia wraków do punktów zbiórki, stwarzającego 
obowiązek przekazania dla użytkownika

świadectwa złomowania wzajemnie uznawane

DYREKTYWA 

background image

26

nowe pojęcie

- zespół działań przygotowują-

cych wrak do ostatecznego zagospodarowania 

(poddania go którejś z form odzysku bądź 

unieszkodliwienia)

obowiązki przetwarzających

przestrzeganie wymagań dyrektywy 

(załącznik 1)

uzyskanie pozwolenia (rejestracji)

coroczna kontrola

PRZETWARZANIE

DYREKTYWA 

Odzysk, ponowne użycie         

i recykling 

„ponowne użycie”

- wszelkiego rodzaju 

działania, poprzez które części pojazdów 
wycofanych z eksploatacji są użyte w tym 
samym celu, do jakiego były pierwotnie 
przeznaczone 

(zaliczane do recyklingu)

obowiązek osiągania poziomów odzysku

1 stycznia 2006 r. - ponowne użycie i odzysk 85%; 
ponowne użycie i recykling 80%, w odniesieniu do 
średniej masy pojazdu oraz roku

1 stycznia 2015 r. – odpowiednio 95 % i 85 %

background image

27

© Marek Górski

W EE

E

Postępowanie z odpadami 

ze zużytego sprzętu 

elektrycznego i elektronicznego

© Marek Górski

DYREKTYWA NR 2002/96/WE 

PARLAMENTU 

EUROPEJSKIEGO 

I RADY

z dnia 27 stycznia 2003 r.

w sprawie zużytego sprzętu  

elektrotechnicznego   

i elektronicznego (WEEE)

background image

28

© Marek Górski

Zakres przedmiotowy obowiązywania

sprzęt elektryczny i elektroniczny w postaci 

urządzeń wymienionych w załączniku nr 1 

(lista zamknięta)

wyprodukowany i wprowadzony na terytorium kraju

wprowadzony na terytorium kraju w drodze importu lub 

wewnątrzwspólnotowego nabycia

definicja według dyrektywy

zużyty sprzęt EE

wyłączenia –

sprzęt elektryczny i elektroniczny służący ochronie 

bezpieczeństwa RP, jeżeli sprzęt ten jest przeznaczony 

wyłącznie do celów wojskowych

odpady promieniotwórcze

Art. 2

© Marek Górski

System postępowania 

ze zużytym sprzętem elektrycznym 

i elektronicznym

obowiązek zorganizowania systemu zbierania, 

przetwarzania, odzysku i recyklingu WEEE

obowiązek osiągania poziomów odzysku i recyklingu 

WEEE

system rejestrowania –

wykonania obowiązków ustawowych

podmiotów wykonujących obowiązki ustawowe

zakaz prowadzenia demontażu zużytego sprzętu 

elektrycznego i elektronicznego poza zakładem 

przetwarzania (art.5)

background image

29

adresowana do wprowadzającego na 

terytorium kraju sprzęt elektryczny           

i elektroniczny

stosowana do określonych produktów 

oraz ich wytwórców, bez względu na 

technikę sprzedaży, w tym także 

sprzedaż na odległość i elektroniczna  

zasada rozszerzonej 

odpowiedzialności 

producenta za wytworzony 
przez niego produkt

Zakres przedmiotowy 

obowiązywania

wszelkiego rodzaju 

urządzenia elektryczne 

i elektroniczne 

używane przez 

konsumentów                    

oraz 

urządzenia elektryczne 

i elektroniczne 

przeznaczone do 

użytku profesjonalnego 

background image

30

DEFINICJA 

EEE

„urządzenia elektryczne                    

i elektroniczne” („EEE”)  

urządzenia, których 

właściwe działanie jest 

uzależnione od zasilania 

prądem elektrycznym lub 

polem elektromagnetycznym 

oraz urządzenia do 

wytwarzania, przesyłu oraz 

pomiaru prądu i pól, ujęte               

w kategoriach wymienionych        

w załączniku IA oraz 

przeznaczone do użycia przy 

napięciu znamionowym 

nieprzekraczającym 1 000 

Volt dla prądu zmiennego               

i 1 500 Volt dla prądu stałego 

Kategorie –

załącznik nr 1a do dyrektywy

Wielkogabarytowe urządzenia gospodarstwa 

domowego

Małogabarytowe urządzenia gospodarstwa 

domowego

Urządzenia IT i telekomunikacyjne

Urządzenia konsumenckie

Urządzenia oświetleniowe

Przyrządy elektryczne i elektroniczne (z wyjątkiem 

wielkogabarytowych, stacjonarnych przyrządów 

przemysłowych)

Zabawki, sprzęt rekreacyjny i sportowy

Wyroby medyczne (z wyjątkiem wszelkich wyrobów 

zaimplantowanych i zainfekowanych)

Przyrządy do nadzoru i kontroli

Automaty

background image

31

Kategorie urządzeń elektrycznych 
elektronicznych

1. Wielkogabarytowe urządzenia 
gospodarstwa domowego

2. Małogabarytowe urządzenia 
gospodarstwa domowego

6. Przyrządy elektryczne                           
i elektroniczne (z wyjątkiem 
wielkogabarytowych, 
stacjonarnych przyrządów 
przemysłowych)

4. Urządzenia audiowizualne

5. Urządzenia oświetleniowe

3. Urządzenia IT i telekomunikacyjne

background image

32

10. Automaty

7. Zabawki, sprzęt 
rekreacyjny i sportowy

8. Wyroby medyczne (z wyjątkiem 
wszelkich wyrobów zaimplantowanych      
i zainfekowanych)

9. Przyrządy do 
nadzoru i kontroli

Dwie kategorie WEEE

odpady historyczne

-

zużyty sprzęt 

elektryczny i elektroniczny powstały 

ze sprzętu wprowadzonego na 

terytorium kraju przed dniem               

13 sierpnia 2005 r. 

odpady nowe

-

zużyty sprzęt 

elektryczny i elektroniczny, który 

powstanie ze sprzętu 

wprowadzanego na terytorium kraju 

po dniu 13 sierpnia 2005 r. 

background image

33

Odpowiedzialność producenta 

za produkt

za projekt produktu

(uwzględniający              

i umożliwiający jego demontaż oraz odzysk, 

w szczególności ponowne użycie i recykling 

WEEE, ich części składowych i materiałów)

za powstały z produktu odpad

(skierowanie 

go w pierwszym rzędzie do ponownego 

użycia, recyklingu albo odzysku)

za przekazanie

odpowiednich informacji 

konsumentowi

Wymagania związane ze 

zbieraniem odpadów EEE 

selektywna

zbiórka

zachęcanie konsumentów produktów do 

zwrotu WEEE

ustanowienie dogodnej infrastruktury 

systemów zwrotu WEEE (w tym również 

takie punkty publiczne, gdzie prywatne 

gospodarstwa domowe mogą co najmniej 

nieodpłatnie zwracać wytworzone odpady)

przekazanie użytkownikom informacji            

o sposobie takiej zbiórki (kierowanej do 

konsumentów i przetwarzających odpady) 

background image

34

Dyrektywa 2006/21/WE 

w sprawie 

gospodarowania odpadami 

z przemysłu wydobywczego

Geneza dyrektywy 2006/21/WE

Ekologiczne katastrofy w Europie

Wyciek ze stawu osadowego w kopalni

Aznalcollar

Szkody w transgranicznym dorzeczu Dunaju

Deficyt wspólnotowych przepisów prawnych 

dotyczących odpadów

• Dyrektywa ramowa 75/442/EWG                    

w sprawie odpadów (dziś dyrektywa 
2006/12/WE)

• Dyrektywa 99/31/WE w sprawie 

składowania odpadów

background image

35

• Definicje podstawowych pojęć: „odpad”, 

„odzysk”,  „unieszkodliwianie”

• Wyłączenie odpadów górniczych, jeśli są objęte 

innymi regulacjami prawnymi

• Niejasności prawne w odniesieniu do górnictwa 

Pozytywy i negatywy ramowej dyrektywy     

o odpadach 

Wyłączenie niezanieczyszczonej gleby lub innych niż niebezpieczne 

obojętnych odpadów pochodzących z  poszukiwania, 
eksploatacji, przeróbki kopalin

• Objęcie zakresem przedmiotowym górniczych odpadów 

niebezpiecznych i górniczych odpadów innych niż 
niebezpieczne, nie będących odpadami obojętnymi

• Zakaz składowania odpadów płynnych

• Zakaz składowania odpadów innych niż niebezpieczne z odpadami 

niebezpiecznymi

• Wymóg tworzenia specjalnych barier i powłok na dnie składowiska

Dyrektywa 99/31/WE w sprawie składowania

background image

36

• Sprawa Tombesi dot. pozostałości z obróbki 
marmuru (wartość ekonomiczna odpadu)

Sprawa fińskiego kamieniołomu Palin Granit 
Oy  (problem kwalifikacji materiału: odpad czy 
produkt uboczny)

• Sprawa Avesta Polarit Chrome Oy kopalni rud 
chromu

Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości

Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie 

bezpiecznego prowadzenia działalności 

górniczej - 2000 r.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego - 2001 r.

Dokumenty robocze Komisji Europejskiej na temat 

gospodarowania odpadami z górnictwa w 

latach 2001 - 2002

Projekt dyrektywy w sprawie gospodarowania 

odpadami z przemysłu wydobywczego - 2003 r.

Propozycje zmian w przepisach dotyczących 

gospodarki odpadami

background image

37

• Problem zakresu przedmiotowego dyrektywy

• Problem definicji przemysłu wydobywczego,

obiektu unieszkodliwiania odpadów, przeróbki

• Problem gwarancji finansowych

Prace nad dyrektywą o odpadach 

wydobywczych w Radzie Unii Europejskiej 

i Parlamencie Europejskim

Znaczenie dyrektywy 2006/21/WE 

uchwalonej 

w dniu 15 marca 2006 r. przez 

Parlament Europejski 

Radę Unii Europejskiej

background image

38

Cele dyrektywy 2006/21/WE

• Ustanowienie minimalnych wymagań w zakresie 

gospodarki odpadami wydobywczymi

• Promocja odzysku, rozważnej gospodarki surowcami 

mineralnymi

• Minimalizacja zagrożeń  środowiskowych niesionych 

przez odpady  wydobywcze

• Zmniejszenie negatywnych skutków dla środowiska 

odcieków z obiektów unieszkodliwiania odpadów

• Zapobieganie i minimalizowanie negatywnych skutków 

wypadków związanych z funkcjonowaniem obiektów 
unieszkodliwiania odpadów

Zakres dyrektywy 2006/21/WE

• Do odpadów wydobywczych nadal stosuje się 

dyrektywę ramową o odpadach 2006/12/WE

• Nie ma natomiast zastosowania dyrektywa 

99/31/WE w sprawie składowania odpadów

background image

39

Nowe definicje prawne dla gospodarki odpadami

• „przemysł wydobywczy” 
• „surowiec mineralny”
• „przeróbka” 
• „odpady przeróbcze” 
• „obiekt unieszkodliwiania odpadów”
• „hałda”
• „tama”
• „staw osadowy”

Przedmiot dyrektywy 2006/21/WE

Plan gospodarowania odpadami

• Informowanie o poważnych wypadkach i zapobieganie im

• Wniosek i zezwolenie

• Udział społeczeństwa

• System klasyfikacji obiektów unieszkodliwiania odpadów

• Wyrobiska poeksploatacyjne

• Budowa i zarządzanie obiektami

Procedury zamknięcia i po zamknięciu obiektu

• Zapobieganie pogarszania się stanu wody, zanieczyszczenia powietrza                

i gleby

• Gwarancja finansowa
• Odpowiedzialność za środowisko
• Skutki transgraniczne 
• Kontrole przeprowadzane przez właściwy organ 

background image

40

Okresy przejściowe 

Obiekty działające w dniu 1 maja 2008 r., mają 

czas na dostosowanie się do przepisów 

dyrektywy do dnia 1 maja 2012 r. z wyjątkiem 

obowiązku posiadania gwarancji finansowej, 

który musi być przestrzegany                     

od dnia 1 maja 2014 r.

Przepisy przejściowe 

• Dyrektywa nie ma zastosowania do obiektów 

zamkniętych na dzień 1 maja 2008 r.

• Tylko wybrane przepisy dyrektywy mają zastosowanie  do 
obiektów, które:

-zaprzestały przyjmowania odpadów przed dniem 1 maja 

2006 r.,

są na końcowym etapie zamykania, 

-zostaną definitywnie zamknięte do dnia 31 grudnia 2010 r. 

background image

41

Państwa członkowskie miały transponować 

postanowienia dyrektywy do prawa krajowego 

do 1 maja 2008 r. 

Komisja Europejska została upoważniona do 

wydania aktów wykonawczych m.in. w takich 

sprawach jak: odpady obojętne, 

charakterystyka odpadów, klasyfikacja 

obiektów unieszkodliwiania odpadów, 

gwarancje finansowe.

UWARUNKOWANIA PRAWNE 

GOSPODAROWANIA 

ODPADAMI 

BIODEGRADOWALNYMI

background image

42

Dyrektywa 2008/98/WE (19.11.2008)

w sprawie odpadów

83

• Wszystkie kraje członkowskie Unii Europejskiej 

muszą transponować do 12.12.2010 r. przepisy 

ustawowe, wykonawcze i administracyjne 

niezbędne do wykonania dyrektywy PEiR 

2008/98/WE z dn. 19.11.2008 r. w sprawie 

odpadów. 

• Celem nowego systemu prawnego będzie 

stworzenie tzw. społeczeństwa recyklingu.               

W zakresie bioodpadów celem jest ograniczenie 

składowania odpadów biodegradowalnych, 

poprzez stworzenie systemów selektywnego 

zbierania odpadów.

Dyrektywa 2008/98/WE (19.11.2008)

w sprawie odpadów

84

• Na

terenie

Unii

Europejskiej

trwają

prace

nad

wdrożeniem nowych przepisów o bioodpadach (projekt

dyrektywy o bioodpadach, Zielona Księga).

• W

państwach

europejskich

(Niemcy,

Austria)

wprowadzane są wymogi dla dezodoryzacji powietrza

poprocesowego

(dotyczy

metod

biologicznych).

Aby dotrzymać założone normy (np. w kompo-

stowniach) już obecnie zakładane są w tych krajach

dwustopniowe

systemy

oczyszczania

powietrza

poprocesowego (np. płuczka i filtr biologiczny, najlepiej

z wykorzystaniem ciepła poprocesowego). Wejście

powyższych

przepisów

na

terenie

całej

Unii

Europejskiej

oznaczać,

będzie

konieczność

prowadzenia procesu biologicznego w systemach

zamkniętych.

background image

43

Wymagania projektowanej „Biowaste Directive”

85

Dyrektywa dotycząca bioodpadów regulować wszystkie 

problemy stosowania odpadów organicznych                           

i uzyskanych z nich produktów. 

• Projekt

dyrektywy

jako

drogę

pozyskania

surowców

odpadowych do produkcji kompostu jednoznacznie nakazuje

selektywne

zbieranie

bioodpadów

u

źródła.

Selektywnie

zbierane powinny być następujące bioodpady (chyba że

kompostowane są przydomowo):

- odpady żywności z gosp. domowych,
- odpady żywności z restauracji, szkół i obiektów publicznych,
- bioodpady z targowisk,
- bioodpady ze sklepów, rzemiosła i usług,
- bioodpady z przedsiębiorstw handlowych, przemysłowych           

i  innych,

- odpady zielone i odpady drewna z prywatnych oraz 

publicznych terenów zielonych (parki, ogrody i cmentarze),

Wymagania projektowanej „Biowaste Directive”

86

• Systemy selektywnego zbierania bioodpadów                     

(wg projektu dyrektywy) powinny objąć: 

- aglomeracje miejskie o liczbie mieszkańców większej 

niż 100 000, w ciągu trzech lat,

- aglomeracje miejskie o liczbie mieszkańców większej 

niż 2 000, w ciągu pięciu lat.

• Można zrezygnować z obowiązku selektywnego zbierania

bioodpadów jeśli:

- system zbiórki nie zapewni dostatecznej czystości 

bioodpadów,

- zbiórka prowadzona byłaby na terenach słabo 

zaludnionych, (wówczas konieczne jest 
prowadzenie kampanii kompostowników 
przydomowych).

background image

44

Zielona księga w sprawie gospodarowania 

bioodpadami w UE

-

jakie działania w zakresie zapobiegania powstawaniu

bioodpadów należy podjąć w UE?

• przedstawia aktualny stan gospodarowania 

bioodpadami w krajach UE;

• ma służyć rozpoczęciu debaty mającej wypracować 

optymalne sposoby gospodarowania odpadami, jakie 
zostaną określone w przepisach unijnych;

• przedstawia możliwe sposoby gospodarowania 

bioodpadami;

• zadaje konkretne pytania w jakich kierunkach powinny 

się kierować regulacje wspólnotowe w zakresie 
bioodpadów, np.:

Zielona księga w sprawie gospodarowania 

bioodpadami w UE

-

czy dalsze ograniczanie ilości odpadów ulegających 

biodegradacji, które można składować jest korzystne 
czy też nie?

które metody przetwarzania bioodpadów należy 

wspierać? Czy w celu optymalizacji metod należy szerzej 
korzystać z ocen cyklu życia?

czy odzysk energii z bioodpadów jest korzystny z punktu 

widzenia zrównoważonej gospodarki zasobami (w tym 
odpadami)?

czy należy wspierać recykling bioodpadów (produkcję 

kompostu) i jak go pogodzić z odzyskiem energii                  
z bioodpadów?

oraz szereg pytań odnoszących się do norm dla 

kompostu i stabilizatu.

background image

45

Dyrektywa Unii Europejskiej w sprawie baterii            
i akumulatorów oraz zużytych baterii                            
i akumulatorów (2006/66/EC) została 
opublikowana w roku 2008 i obowiązuje we 
wszystkich państwach członkowskich UE.                  
Jej celem jest zwiększenie liczby baterii                      
i akumulatorów poddawanych recyklingowi w celu 
ograniczenia ich niekorzystnego wpływu na 
środowisko. 

Dyrektywa w sprawie baterii i akumulatorów

Procesy unieszkodliwiania odpadów

background image

46

Podstawy prawne

Podstawy prawne

• dyrektywa Parlamentu Europejskiego         

i Rady 2000/76/WE z dnia 4 grudnia 

2000 r. w sprawie spalania odpadów           

(Dz. Urz. WE L 332 z 28.12.2000, str. 91)

• dyrektywa Parlamentu Europejskiego         

i Rady 2000/76/WE z dnia 4 grudnia 

2000 r. w sprawie spalania odpadów           

(Dz. Urz. WE L 332 z 28.12.2000, str. 91)

Termiczne przekształcanie

Termiczne przekształcanie

nieaktualna

Pojęcie -

„energia ze źródeł odnawialnych” (UE)

Pojęcie -

„energia ze źródeł odnawialnych” (UE)

• Dyrektywa 2001/77 –

– odnawialne, niekopalne źródła energii (energia 

wiatru, słoneczna, geotermiczna, falowa, pływów, 

wodna, biomasy, gazu z odpadów, gazu z zakładów 

oczyszczania ścieków i biogazów)

• Dyrektywa 2003/54 –

– odnawialne, niekopalne źródła energii (energia 

wiatru, energia promieniowania słonecznego, 

energia geotermalna, energia fal, prądów i pływów 

morskich, hydroenergia, energia pozyskiwana z 

biomasy, gazu pochodzącego z wysypisk śmieci, 

oczyszczalni ścieków i ze źródeł biologicznych 

(biogaz)

• Dyrektywa 2001/77 –

– odnawialne, niekopalne źródła energii (energia 

wiatru, słoneczna, geotermiczna, falowa, pływów, 

wodna, biomasy, gazu z odpadów, gazu z zakładów 

oczyszczania ścieków i biogazów)

• Dyrektywa 2003/54 –

– odnawialne, niekopalne źródła energii (energia 

wiatru, energia promieniowania słonecznego, 

energia geotermalna, energia fal, prądów i pływów 

morskich, hydroenergia, energia pozyskiwana z 

biomasy, gazu pochodzącego z wysypisk śmieci, 

oczyszczalni ścieków i ze źródeł biologicznych 

(biogaz)

Odpady jako źródło energii odnawialnej ?

Odpady jako źródło energii odnawialnej ?

background image

47

Pojęcie – „biomasa” (UE)

Pojęcie – „biomasa” (UE)

• Dyrektywa 2001/77

– podatne na rozkład biologiczny frakcje 

produktów, odpady i pozostałości  z przemysłu 
rolnego (łącznie z substancjami roślinnymi                
i zwierzęcymi), leśnictwa i związanych z nim 
gałęzi gospodarki, jak również podatne na rozkład 
biologiczny frakcje odpadów przemysłowych             
i miejskich

• Dyrektywa 2001/77

– podatne na rozkład biologiczny frakcje 

produktów, odpady i pozostałości  z przemysłu 
rolnego (łącznie z substancjami roślinnymi                
i zwierzęcymi), leśnictwa i związanych z nim 
gałęzi gospodarki, jak również podatne na rozkład 
biologiczny frakcje odpadów przemysłowych             
i miejskich

• energia uzyskana z odpadów 

spełniających cechy „biomasy” może być 
uznana za energię pochodzącą ze źródeł 
odnawialnych

• pozyskiwanie energii z odpadów -

w rozumieniu przepisów o odpadach to 
zagospodarowanie odpadów

• KONSEKWENCJA – OBOWIĄZEK 

PRZESTRZEGANIA PRZEPISÓW 
O ODPADACH  

• energia uzyskana z odpadów 

spełniających cechy „biomasy” może być 
uznana za energię pochodzącą ze źródeł 
odnawialnych

• pozyskiwanie energii z odpadów -

w rozumieniu przepisów o odpadach to 
zagospodarowanie odpadów

• KONSEKWENCJA – OBOWIĄZEK 

PRZESTRZEGANIA PRZEPISÓW 
O ODPADACH  

background image

48

Dyrektywa 1999/31/EC  w sprawie 
składowania odpadów

Szczegółowe wymagania techniczno-
technologiczne umieszczone zostały w trzech 
aneksach do dyrektywy:

Aneks I zawiera ogólne wymagania dla wszystkich klas 

składowisk, w tym dotyczące: lokalizacji, kontroli 
wód i zagospodarowania odcieków, zabezpieczenia 
gruntu i wody dla poszczególnych klas składowisk.

Aneks II - kryteria dopuszczenia odpadów do 

składowania.

Aneks III - procedury kontroli i monitoringu składowisk         

w okresie eksploatacji i po ich zamknięciu.

Podstawowy, uznawany powszechnie w krajach 
UE, zarówno przez decydentów jak i 
technologów gospodarki odpadami, jako 
kluczowy zapis dyrektywy zawarty jest w:

Artykule 5

który określa rodzaje odpadów (oraz procedury 

ich obróbki - unieszkodliwiania przed składowaniem) które 
nie powinny być składowane na składowiskach

Artykule 6

który określa warunki dopuszczenia odpadów 

do składowania na składowiskach poszczególnych klas: 
.........
składowane mogą być tylko odpady poddane wcześniej 
obróbce lub unieszkodliwianiu innymi metodami

oraz

background image

49

„.....

Każdy kraj członkowski UE powinien (w ciągu dwóch lat od wejścia           

w życie dyrektywy czyli do 2003 r.) przyjąć własną strategię ograniczania 
składowania odpadów biorozkładalnych, aby spełnić następujące cele:
nie później niż w ciągu 5 lat od wejścia w życie dyrektywy (czyli do 2006 
roku) - ograniczenie składowania tych odpadów do 75% ich masy                   
w stosunku do ilości odpadów biorozkładalnych zawartych w strumieniu 
odpadów komunalnych wytworzonych roku 1995 (lub najbliższym                    
w którym prowadzono ewidencję zgodną ze standardem Eurostat);
- nie  później niż w ciągu 8 lat od wejścia w życie dyrektywy (czyli do 2009 

roku) - ograniczenie do 50%;

- nie  później niż w ciągu 15 lat od wejścia w życie dyrektywy (czyli do 

2016 roku) - ograniczenie do 35%.

Dla Państw Członkowskich, które w 1995 r unieszkodliwiały poprzez 
składowanie więcej niż 80 % wywożonych odpadów komunalnych 
(oczywiście należy do nich Polska), przewidziano możliwość przedłużenia 
terminów podanych powyżej o okres nie przekraczający czterech lat (do 
2010, 2013 i 2020 roku).

Do najważniejszych postanowień dyrektywy 
1999/31/EC  w sprawie składowania odpadów           
(w tym związanych z właściwościami 
technologicznymi odpadów) należy zaliczyć:

Obowiązek ograniczenia ilości biologicznie rozkładalnych 

odpadów komunalnych usuwanych na składowiska

w celu zmniejszenia ogólnego efektu cieplarnianego 

wprowadza się obowiązek ograniczenia ilości biologicznie 
rozkładalnych odpadów komunalnych usuwanych na 
składowiska oraz zapewnienia w nowo projektowanych i 
istniejących składowiskach ujęcia i unieszkodliwiania 
powstającego biogazu,

Dla zmniejszenia objętości oraz ograniczenia uciążliwości 
wszystkie odpady powinny być poddane obróbce przed 
składowaniem,

background image

50

Zakaz składowania zużytych opon

zakaz składowania zużytych opon (w ciągu 5 lat od wejścia 
w życie dyrektywy – 2006 r., w tym w ciągu 2 lat 
zaprzestanie składowania całych opon – 2003 r., oraz                 
w ciągu 5 lat - opon rozdrobnionych),

zakaz wspólnego składowania odpadów niebezpiecznych       

z innymi odpadami,

Wytyczne w sprawie lokalizacji składowisk, 
uszczelnienia wierzchowiny i rekultywacji składowisk, 
gospodarki gazowej. 

Urealnienie opłat za składowanie odpadów

urealnienie opłat za składowanie odpadów poprzez 
uwzględnienie w opłacie za unieszkodliwianie odpadów na 
składowisku wszystkich składników związanych z budową, 
eksploatacją, monitoringiem, zamknięciem i rekultywacją oraz 
monitoringiem i dozorowaniem obiektu przez okres 30 lat po 
zakończeniu jego eksploatacji,

urealnienie kosztów składowania - w celu wprowadzenia 
równowagi pomiędzy kosztami składowania odpadów 
(uznanych za zbyt niskie), a kosztami innych metod 
zagospodarowania, takimi jak np. recykling materiałowy i 
energetyczny, kompostowanie, unieszkodliwianie termiczne 
(spalanie) itp.

background image

51

Monitoring oddziaływania składowisk na środowisko

- określenie szczegółowego zakresu monitoringu                      

i kontroli podczas eksploatacji obiektu, jak i po jej 
zakończeniu (do 30 lat),

- zaostrzenie procedur zamykania składowisk i ich 

monitorowania (30 lat po zamknięciu lub tak długo jak 
wynika z oceny ryzyka),

- nakaz bezwzględnego egzekwowania zasady „polluter 

pay” - poprzez zaostrzenie wymogów dla finansowych 
gwarancji właścicieli składowisk dotyczących pokrycia 
kosztów usunięcia szkód.

Zakres monitoringu podczas eksploatacji, jak i po jej 

zakończeniu obejmuje pomiary (w nawiasach podano 
dane dla okresu eksploatacji):

- warunków meteorologicznych (wysokości opadu, temperatury 

powietrza, kierunku i prędkości wiatru, wielkości parowania, 
wilgotności powietrza - codzienne pomiary),

- ilości (co miesiąc) i jakości odcieków (kwartalnie),
- ilości i jakości wód powierzchniowych (kwartalnie),
- potencjalnych emisji gazu i ciśnienia atmosferycznego (miesięcznie),
- poziomu zwierciadła wody podziemnej (półroczne),
- jakości wód podziemnych (stosownie do lokalnych warunków 

hydrogeologicznych),

- topografii złoża odpadów (ilości i jakości składowanych odpadów, 

zajętych powierzchni i pojemności, metod składowania, czasu 
trwania składowania, itp. - roczne sprawozdania),

- osiadania złoża (roczne pomiary).