background image

 

 

METODYKA 

NAUCZANIA 

ORTOGRAFII 

W

KL. I- III

background image

 

 

CEL:

• Celem nauczania ortografii w kl.I-III jest 

wytworzenie pamięci wzrokowej i 

motorycznej wyrazów oraz nawyku 

samokontroli poprzez systematyczne i 

okazjonalne ćwiczenia, które mają 

doprowadzić ucznia do automatyzacji 

pisania.

• Rozwijanie naturalnego stylu dziecka, 

czyli sposobu ekspresji językowej 

wyrażającej się w stałej tendencji w 

doborze środków wypowiedzenia. 

background image

 

 

ZASADY NAUCZANIA 

ORTOGRAFII:

1. ZASADA SYSTEMATYCZNOŚCI

- wyraża się w 

planowaniu materiału nauczania ortografii i 

rytmicznym jego realizowaniu, stosowaniu 

systematycznej kontroli i oceny stopnia 

opanowania przez uczniów umiejętności 

poprawnego pisania.

2. ZASADA PROFILAKTYKI

- czyli zapobiegania 

błędom, polega na stałej trosce nauczyciela o 

poprawny zapis nowych i trudnych wyrazów, 

przyzwyczajaniu uczniów do zgłaszania swoich 

wątpliwości w pisaniu i wdrażanie ich do 

samokontroli własnego tekstu.

background image

 

 

3. ZASADA INTEGRACJI

- wskazuje na konieczność 

łączenia ćwiczeń ortograficznych z innymi 

ćwiczeniami językowymi.

4. ZASADA STOPNIOWANIA TRUDNO

ŚCI

odnosi 

się do racjonalnego doboru i układu treści 

poszczególnych

 

zagadnień ortograficznych 

oraz 

stopniowego przechodzenia od przepisywania, 

pisania z pamięci, poprzez pisanie ze słuchu jako 

ćwiczenie utrwalające, aż do pisania ze słuchu, 

traktowanego jako sprawdzian.

5. ZASADA POGLĄDOWOŚCI

- wymaga 

właściwego doboru i celowego wykorzystywania 

środków dydaktycznych. Pomagają one w 

skupieniu uwagi, w utrwalaniu zapamiętywanych 

wyrazów, a także formułowaniu zasad pisowni.

background image

 

 

6. ZASADA AKTYWNOŚCI

- dotyczy 

tworzenia takich warunków, które 
zapewniają wszystkim uczniom aktywny 
i świadomy udział w lekcji.

7. ZASADA KONTROLI I OCENY 

POSTĘPÓW

- stosowana jest przede 

wszystkim w celu likwidowania 
niedociągnięć i braków w opanowaniu 
umiejętności ortograficznych. To także 
czynnik motywacyjny do zdobywania 
przez uczniów nawyku ortograficznego 
pisania.

background image

 

 

METODY NAUCZANIA 

JĘZYKOWEGO:

ćwiczenia poprawnej wymowy,
analizowanie trudności ortograficznych 

(dostrzeganie i analiza trudności),
wyjaśnianie pisowni wyrazów za pomocą 

przytoczenia zasady lub poszukania 

odpowiedniej formy gramatycznej,
pamięciowe ćwiczenie zapisu wyrazów,
pracę ze słownikiem ortograficznym,
gry i zabawy dydaktyczne,
kontrole własnego tekstu.

background image

 

 

DOBÓR I WYKORZYSTANIE 

ŚRODKÓW 

DYDAKTYCZNYCH:

Nieodzownym składnikiem efektywnie 
organizowanego procesu kształcenia są 

środki dydaktyczne

, a więc przedmioty 

oryginalne oraz ich zastępniki obrazowe, 
modelowe, słowne lub symboliczne. 
Dostarczają one uczniom określonych 
bodźców sensorycznych, oddziałujących 
na wzrok, słuch, dotyk, co ułatwia 
bezpośrednie poznawanie rzeczywistości.

background image

 

 

Na środki dydaktyczne składają się 

zarówno pomoce naukowe, a więc 
przedmioty, które wykorzystuje nauczyciel 
w celu skutecznego organizowania 
kształcenia, jak i przedmioty 
indywidualnego wyposażenia uczniów: 
podręczniki, zeszyty ćwiczeń i inne.

Ważne jest, aby środki te wzbudzały 

zainteresowanie i chęć do pracy, pomagały 
w koncentracji uwagi i dawały zadowolenie 
z wykonywanych ćwiczeń.

background image

 

 

Działalność praktyczna wymaga środków, które 

będą tworzyć dogodne warunki do manipulowania 
materiałem ortograficznym, tj. dobierania, 
porządkowania, zestawienia, rozkładania na części, 
składania nowych całości, wyodrębniania 
elementów, porównywania, przekształcania, itd. 
Wykonywanie takich czynności mogą zapewnić 
przedmiotowe środki materializacji treści 
nauczania, np. komplety ilustracji określonych grup 
wyrazów oraz ich podpisy- wyrazy, kartoniki do 
wyodrębniania głosek, lizaki oznaczające trudności 
ortograficzne, materiał wyrazowo-tekstowy 
napisany na paskach (kartkach) słowniczki i inne.

Duże znaczenie mają działania na modelach, 

schematach, grafach czy tabelach.

background image

 

 

W kształceniu poprawnej pisowni 

konieczne jest także stosowanie 

pomocy 

naukowych

.  Do takich można zaliczyć:

•materiały ilustrujące wprowadzane 

zagadnienia ortograficzne, np. różne rodzaje 
tablic,

•materiał ćwiczeniowy: zestawy wyrazów, 

teksty ciągłe, wiersze, rymowanki, zagadki, 
krzyżówki, rebusy, itp.,

•słowniki wyrazów trudnych z zakresu 

poszczególnych zagadnień ortograficznych, 
przeznaczone do opanowania w kolejnych 
klasach.

background image

 

 

Środki dydaktyczne należy rozsądnie 

dobierać do realizacji zagadnień 
ortograficznych, bo zarówno nadmiar jak i 
ich niedobór niekorzystnie wpływają na 
prace uczniów. Nadmiar rozprasza uwagę, 
utrudnia obserwację, analizę i uogólnienie, 
wywołuje zmęczenie. Niedobór powoduje 
brak bodźców wzmacniających 
spostrzeganie, wprowadza nudę i 
monotonię. Wskazane są częste zmiany 
środków, co pozwala na wykorzystanie 
różnych form aktywności poznawczej i 
ułatwia koncentrację uwagi uczniów. 

background image

 

 

POMOCE 

NAUKOWE:

Foliogramy i 

fazogramy

 – to tablice 

wykonane na folii 

kolorowymi pisakami 

(spirytusowymi). 

Wymagają zastosowania 

rzutnika pisma. Do 

sporządzenia tablic 

nadaje się także sztywne 

płótno, z którego, w 

zależności od potrzeb 

można tworzyć różne 

„kieszenie”.

background image

 

 

Tablice ortograficzne

 – można sporządzać z 

różnych materiałów. Najczęściej do tego celu 
używa się kartonu lub tektury. Jeżeli wymiary 
tablic są podobne, to mogą być przechowywane 
w specjalnych tekach, ułożonych według 
kolejności omawiania zagadnień. Obrazują 
podstawowe treści zagadnień programowych. 
Zagadnienia te powinny być ukazywane od 
postaci najprostszych, konkretnych do coraz 
bardziej złożonych, formalnych. Tak więc na 
tablicach należałoby uwzględnić różne formy 
przedstawiania materiału ortograficznego: 
rysunkowe, wyrazowo-tekstowe, schematyczne, 
a także uogólnienia słowne.

background image

 

 

Tablice 

rysunkowe

 

– 

mogą 

mieć 

powszechne 

zastosowanie 

nauce 

ortografii 

najmłodszych 

uczniów. 

Do 

zilustrowania  nadaje  się  wiele  zagadnień 
programowych,  np.  pisownia  wyrazów 
objaśnianych zasadą, czy grup wyrazowych, 
których  zapis  należy  ćwiczyć  w  sposób 
pamięciowy. Przedstawienie treści w prostej 
formie  rysunkowej,  co  można  zauważyć  na 
przykładzie  pisowni  wielką  literą,  ułatwia 
uczniom 

poznawanie 

zagadnień 

ortograficznych w kolejnych fazach procesu 
kształcenia.

background image

 

 

Tablice 

wyrazowo-tekstowe

 

– 

zawierają  wyrazy  i  teksty  aktualnie 
analizowane 

albo 

wymagające 

utrwalenia lub sprawdzania umiejętności 
poprawnej pisowni. 

Tablice 

 

schematy

 

– 

ukazują 

poznawane  zagadnienia  ortograficzne  w 
sposób  symboliczny  i  uproszczony.  Taka 
synteza  treści  sprzyja  rozumieniu  ich 
związków  i  umożliwia  uogólnianie.  W 
utrwalaniu  poprawnej  pisowni  mają 
zastosowanie różne formy tych tablic.

background image

 

 

Tabele uogólnień 

słownych

 – stanowią 

formę zwięzłego 
opracowania zasad. 
Zamieszczanie na 
tablicach takich 
informacji służy do 
ćwiczeń prawidłowego 
ich odczytywania ze 
zrozumieniem i 
wyrabiania umiejętności 
korzystania z nich.

background image

 

 

Taśmoteki

 – to taśmy magnetofonowe z 

nagranymi  materiałami  ćwiczeniowymi. 

Materiały te obejmują zestawy wyrazów, 

teksty,  wiersze,  rymowanki,  zagadki, 

przysłowia. Powinny być uporządkowane 

według  zagadnień  ortograficznych  lub 

rodzaju 

materiału. 

Można 

je 

wykorzystać  do  ćwiczeń  poprawnej 

wymowy, 

porównywania 

budowy 

głoskowej 

wyrazów 

obrazem 

graficznym,  a  przede  wszystkim  do 

słuchowego  wyodrębniania  materiału  i 

analizy 

różnych 

trudności 

ortograficznych.

background image

 

 

Słowniki

 

 

zestawy 

wyrazów 

trudnych, 

wykonane 

przez 

nauczyciela, 

określają 

zakres 

słownictwa, 

przeznaczonego 

dla 

poszczególnych  klas.  Dotyczy  ono  nie 
tylko pisania wyrazów z u-ó, ż-rz, ch-h, 
ale także pisowni wyrazów z zanikiem 
dźwięczności  oraz  z  ą,  ę  w  różnych 
pozycjach.

background image

 

 

 KLASYFIKACJA I SPOSOBY 

ORGANIZOWANIA ĆWICZEŃ 

ORTOGRAFICZNYCH

Kształcenie nawyku poprawnej pisowni odbywa się 

poprzez różnorodne ćwiczenia. W celu ukazania funkcji 

ćwiczeń ortograficznych, a także ich związków z innymi 

ćwiczeniami językowymi można wyróżnić 

trzy kryteria:

Kryterium opracowywania zagadnień ortograficznych

wskazujące kolejne etapy pracy, tj. wprowadzanie, 

utrwalanie i sprawdzanie; stanowi podstawę do 

wyróżnienia następujących rodzajów ćwiczeń:
a)      ćwiczenia wprowadzające (wdrażające),
b)      ćwiczenia utrwalające,
c)      ćwiczenia sprawdzające.

background image

 

 

2.

Kryterium integracji tematycznej

 

ortografii z innymi działami nauki języka 
polskiego, które pozwala wyróżnić 
podstawowe typy ćwiczeń:

a)      ćwiczenia ortograficzno-

artykulacyjne, 

b)      ćwiczenia ortograficzne związane z 

czytaniem,

c)      ćwiczenia ortograficzno-gramatyczne,
d)      ćwiczenia ortograficzno-słownikowe,
e)      ćwiczenia ortograficzno-stylistyczne.

background image

 

 

3.Kryterium organizacji

 nauki pisania, 

które dają podstawę do wyodrębnienia 

kolejnych form ćwiczeń w pisaniu:

przepisywanie,
pisanie z pamięci,
pisanie ze słuchu.

 

W realizacji programowych zagadnień 

ortograficznych wszystkie wymienione 

grupy ćwiczeń pozostają ze sobą w 

ścisłym związku.

background image

 

 

PODZIAŁ ĆWICZEŃ ZE 

WZGLĘDU NA ETAPY 

OPRACOWYWANIA 

ZAGADNIEŃ 

ORTOGRAFICZNYCH

 

Ćwiczenia wprowadzające

 – organizowane są 

w celu zapoznania uczniów z nowymi 

zagadnieniami ortograficznymi. W ćwiczeniach 

tych eksponuje się tylko jedną trudność, która 

będzie przedmiotem analizy, np. pisownię 

imion wielką literą. Ułatwia to lepsze skupienie 

uwagi i bardziej wnikliwą obserwację. 

Analizowanie nowych trudności wiąże się ze 

sformułowaniem reguł czy zasad lub z 

pamięciowym ćwiczeniem pisowni określonej 

grupy wyrazów. 

background image

 

 

Ćwiczenia utrwalające

 

– mają na celu opanowanie 

umiejętności i automatyzację poprawnego pisania 

wyrazów w zakresie wprowadzonych zagadnień 

ortograficznych. Wyróżnia się ćwiczenia utrwalające, 

organizowane systematycznie i okolicznościowo.

systematyczne utrwalanie

 

– to planowe, wielokrotne 

ćwiczenie pisowni poznanych wyrazów, lecz w 

zmieniających się układach i sytuacjach, z zastosowaniem 

innych środków dydaktycznych. Możliwość częstego 

wiązania nowych doświadczeń ze zdobytymi uprzednio 

jest najlepszą formą utrwalania.

utrwalanie okolicznościowe

 

– nie oznacza ćwiczeń 

przypadkowych. Te ćwiczenia organizowane są 

najczęściej w powiązaniu z innymi ćwiczeniami 

językowymi. Mogą one dotyczyć zwracania uwagi na 

istnienie określonej trudności ortograficznej, objaśniania 

zapisu wyrazów i samokontroli pracy uczniów.

background image

 

 

Ćwiczenia sprawdzające

 – 

uświadamiają nauczycielowi 
i uczniom aktualny poziom 
poprawności ortograficznej, 
co pozwala na określenie 
nie tylko osiągnięć, ale i 
występujących trudności. 
Ćwiczenia te powinny 
obejmować wyłącznie 
utrwalony materiał 
ortograficzny, którym uczeń 
posługuje się nawykowo w 
różnych sytuacjach. 

background image

 

 

PODZIAŁ ĆWICZEŃ ZE 

WZGLĘDU NA 

INTEGRACJĘ 

TEMATYCZNĄ 

ORTOGRAFII Z INNYMI 

ĆWICZENIAMI 

JĘZYKOWYMI

 

background image

 

 

Ćwiczenia ortograficzno-

artykulacyjne

• polegają na analizowaniu materiału ortograficznego z 

równoczesnym korygowaniem i ćwiczeniem 

poprawnej wymowy uczniów

. Nauka ortografii w 

znacznym stopniu wpływa na rozwój sprawności 

artykulacyjnej. Organizowane ćwiczenia 

ortograficzne, podkreślając rolę analizy i syntezy 

słuchowo-wzrokowej wyrazów, sprzyjają starannej, 

czystej wymowy głosek w izolacji oraz prawidłowemu 

i wyraźnemu ich wymawianiu w wyrazach i zespołach 

wyrazowych.

• Ćwiczenie poprawnej artykulacji uświadamia uczniom 

różnice między wymową a pisownią

, a co za tym idzie 

– ułatwia rozumienie zasad i opanowywanie 

umiejętności ortograficznych.

background image

 

 

Ćwiczenia ortograficzne 

związane z czytaniem

 

są często stosowane w klasach I – III. Na tym etapie 

kształcenia związek czytania z pisaniem jest bardzo ścisły. 

Uczniowie równocześnie doskonalą umiejętności czytania i 

bezbłędnego pisania. Teksty przeznaczone do ćwiczeń 

czytają kilkakrotnie: przed napisaniem, w czasie pisania 

oraz po napisaniu, w celu poprawienia własnej pracy. 

Czytane teksty są więc dla uczniów wzorem pisowni.
 

W ćwiczeniach ortograficznych najczęściej 

wykorzystuje się 2 rodzaje tekstów

:

teksty do ćwiczeń – ukazują one różne trudności i służą do 

kojarzenia i utrwalania określonego obrazu wyrazów, 

teksty literackie, np. omawiane czytanki, wiersze, itp.

background image

 

 

Ćwiczenia 

ortograficzno – 

gramatyczne 

ze względu na wyraźne związki treściowe 

gramatyki z ortografią ułatwiają uzasadnianie 

pisowni i formułowanie prostych zasad. 

W realizacji tych ćwiczeń główne zadanie 

nauczyciela sprowadza się do

 : 

- ustalenia zapisu wyrazów na podstawie ich formy 

gramatycznej oraz znaczenie, 

- określenia formy gramatycznej wyrazów na 

podstawie ich zapisu i znaczenia, 

- gramatycznego uzasadnienia pisowni i 

sformułowania zasady. 

background image

 

 

Ćwiczenia ortograficzno – 

słownikowe 

Ich istotą jest kojarzenie 

znaczenia wyrazów z 
poprawnym zapisem. 
Równoczesne poznawanie 
strony znaczeniowej i 
ortograficznej słownictwa 
umożliwia także poprawną 
jego wymowę i pomaga w 
utrwalaniu bezbłędnego 
zapisu, zwłaszcza tych form 
ortograficznych, których 
pisownię trzeba zapamiętać. 

background image

 

 

Ćwiczenia ortograficzno – 

stylistyczne 

polegają na utrwalaniu 
pisowni określonego 
materiału ortograficznego w 
związku z redagowaniem 
różnych form wypowiedzi 
( np. utrwalanie pisowni 
wielką literą w 
korespondencji w powiązaniu 
z pisaniem listów ).

background image

 

 

PODZIAŁ ĆWICZEŃ 

ZE WZGLĘDU NA 

ORGANIZACJĘ 

NAUKI PISANIA

background image

 

 

Przepisywanie

 

– jest najprostszą formą ćwiczeń w pisaniu. 

Polega ono na całościowym i wiernym odtwarzaniu obserwowanych 

wyrazów czy zdań. Główne zadanie nauczyciela związane z tymi 

ćwiczeniami to wdrażanie uczniów do:

rozumienia treści poleceń oraz materiału przeznaczonego do 

przepisywania,

wyraźnej i poprawnej wymowy odczytywanego materiału do 

ćwiczeń,

dokonywanie analizy gramatycznej, np. podziału tekstu na 

zdania,

dokonywanie analizy ortograficznej, tj. wnikliwej obserwacji i 

uzasadniania pisowni, określania i zapamiętywania ich budowy 

głoskowo- literowej,

zapisywania całych wyrazów, zespołów wyrazów lub krótkich 

zdań z jednoczesnym sprawdzaniem z podobnym wzorem. 

Opanowanie umiejętności samodzielnego przepisywania 

stanowi podstawę poprawnego zapisu we wszystkich innych 

ćwiczeniach pisemnych, a przede wszystkim przygotowuje do 

pisania z pamięci.

 

background image

 

 

Pisanie z pamięci

 -  

to zapisywanie graficznego obrazu 

wyrazów czy zdań i pisanie ich bez pomocy wzoru oraz 

porównywanie poprawności zapisu z udostępnionym później 

wzorem.

W pisaniu z pamięci wyróżnia się kolejne fazy:

1. Wyraźne i zgodne z wymową odczytanie materiału do pisania, 

sprawdzenie stopnia rozumienia jego treści.  
2. Analiza gramatyczne tekstu.
3. Analiza ortograficzna części lub całości tekstu przeznaczonego 

do pisania, tj. analiza i synteza wzrokowo- słuchowa wyrazów 

nowych lub trudnych, uzasadnienie ich pisowni 
4. Zapisywanie wyrazów lub zdań w powietrzu, na kartce, na folii.
5. Odczytanie lub próba powiedzenia z pamięci materiału 

przeznaczonego do pisania. 
6. Zasłonięcie części lub całości tekstu i pisanie z pamięci. 
7. Sprawdzenie zapisanej części lub całego tekstu z podanym 

wzorem. 

background image

 

 

Pisanie ze słuchu

 – zwane 

dyktandem, to zapisywanie 
dyktowanych wyrazów i zdań bez 
możliwości korzystania ze wzoru. 
Ćwiczenia te można wykorzystać do 
wprowadzania nowego materiału, ale 
największe zastosowanie mają one 
jednak w dalszych etapach kształcenia 
pisowni, w utrwalaniu i sprawdzaniu 
umiejętności i nawyków poprawnego 
pisania.

background image

 

 

Organizowanie różnych dyktand wymaga 

odpowiedniego materiału do pisania. Obejmuje on 

trudności ortograficzne, wprowadzone bezpośrednio 

przed pisaniem i analizowane w trakcie pisania lub 

wcześniej utrwalone. Duży wpływ na wyniki ćwiczeń w 

pisaniu ze słuchu ma umiejętność słuchania, 

rozumienia i zapamiętywania dyktowanego materiału 

po pierwszym przeczytaniu. Szczególną rolę odgrywa 

technika dyktowania. Tekst powinien być wypowiadany 

zgodnie z obowiązującą wymową. Nie wolno 

zniekształcać wymowy głosek. Należy mówić z 

naturalną intonacją,  powoli i głośno. Tekst powinien 

być dyktowany zdaniami, które należy powtarzać 

dwukrotnie przed pisanie i po zapisaniu przez uczniów. 

Szybkość dyktowania powinna być uzależniona od 

tempa pisania uczniów. Po wykonaniu całego ćwiczenia 

dokonuje się ostatniego czytania i uzupełnienia braków. 

background image

 

 

Rodzaje dyktand:

 

dyktando wprowadzające

 – polega na dyktowaniu 

tekstów zawierających tylko jedną, aktualnie 

omawianą trudność ortograficzną. Nauczyciel 

informuje uczniów o rodzaju trudności, uzasadnia i 

podaje poprawny zapis bezpośrednio przed 

dyktowaniem. Natomiast w czasie dyktowania 

pisownię wyrazów trudnych wyjaśniają uczniowie. 

Oni także pod kierunkiem nauczyciela sprawdzają 

własne prace. Nauczyciel nie ocenia tych prac 

stopniem. 

dyktanda utrwalające

 – stanowią pomost między 

pisanie z pamięci a pisaniem ze słuchu, między pracą 

pod kierunku nauczyciela a samodzielną praca 

uczniów. Mają one na celu opanowanie umiejętności 

poprawnego pisania w zakresie poznanych reguł i 

zasad oraz wyrazów o pisowni nie wyjaśnionej.

background image

 

 

Formy dyktand utrwalających:

1. 

Dyktando z objaśnieniem

dyktowanie tekstu 

odbywa się po uprzednim uzasadnieniu pisowni. Objaśnienie 

dotyczy wyrazów nowych lub trudnych i dokonywane jest 

przez uczniów bezpośrednio przed pisaniem, a także w 

czasie pisania, przed zapisaniem poszczególnych zdań. 

Wyodrębnia się dwa 

rodzaje dyktand z objaśnieniem: 

a) 

dyktando wzrokowe

- to zapis dyktowanego tekstu po 

dokonaniu analizy wzrokowej. Teksty mogą być w 

podręcznikach lub napisane na tablicy, a wyrazy szczególnie 

trudne dodatkowo uwypuklone. Po napisaniu uczniowie sami 

sprawdzają własne prace porównując z tekstem- wzorem. 

b) 

dyktando słuchowe

- to zapis dyktowanego tekstu 

poprzedzony analizą ortograficzną, opartą na 

spostrzeżeniach słuchowych. Dokonywanie analizy wyrazów 

i zdań powinno doskonalić poprawną wymowę uczniów, 

wyrabiać umiejętność uzasadniania pisowni i poprawnego 

zapisu. Dyktanda z objaśnieniem powinny być oceniane 

przez nauczyciela. 

background image

 

 

2. 

Dyktando wybranych reguł i form

- polega na zapisaniu 

tych fragmentów dyktowanego tekstu,  w którym mają 

zastosowanie poznane zasady pisowni lub formy gramatyczne. 

W dyktowanych tekstach należy ograniczyć się do jednej 

zasady pisowni czy jednej formy gramatycznej, ponieważ 

wykorzystanie kilku zasad czy form zwiększa stopień trudności 

ćwiczeń w pisaniu. 

3. 

Dyktando swobodne

- polega na najbardziej wiernym 

zapisaniu usłyszanych zdań lub urywków z czytanego przez 

nauczyciela tekstu. Dyktowany tekst stanowi znaną uczniom 

formę wypowiedzi pisemnej i zawiera słownictwo utrwalające 

poznane trudności ortograficzne. Pracę sprawdzają uczniowie, 

a następnie nauczyciel.

4. 

Dyktando twórcze

- wiąże bardzo ściśle naukę pisowni z 

redagowaniem różnych form wypowiedzi pisemnych. 

Ćwiczenia te wymagają od uczniów pisania określonej formy 

wypowiedzi, utrwalającej wybrane zasady pisowni lub 

odpowiednie grupy wyrazów. 

background image

 

 

dyktando sprawdzające

obejmuje tylko ten 

materiał ortograficzny, który został uprzednio 

opracowany i utrwalony. Celem tych ćwiczeń jest 

kontrola osiągniętego przez uczniów poziomu 

poprawności ortograficznej oraz uświadomienie 

im rodzaju i zakresu trudności. Dyktando to nie 

może stanowić wyłącznego czy najważniejszego 

sposobu sprawdzania poprawnej pisowni. 

Dyktando sprawdzające ma następujący przebieg:

odczytanie tekstu przez nauczyciela,
sprawdzenie stopnia zrozumienia treści,
dyktowanie,
czytanie sprawdzające, 
zebranie, sprawdzenie i ocena prac przez 

nauczyciela. 

background image

 

 

SPRAWDZANIE, ANALIZA I 

OCENA PRAC PISEMNYCH

 

Kontrola prac pisemnych

 

pozwala na wysnucie 

wniosków dotyczących opanowania umiejętności 

ortograficznych przez uczniów i ustalenie braków w tym 

zakresie. Jest też czynnikiem pobudzającym do 

systematycznej pracy i odpowiedzialności. Dobrze 

przeprowadzona przez nauczyciela analiza prac pisemnych 

jest także dla niego podstawą do oceny własnej pracy. 

Niepoprawność zapisów

 może występować w dwóch 

postaciach

błędu

 – mamy z nim do czynienia wówczas, gdy uczeń 

pisze źle, bo nie ma utrwalonego poprawnego zapisu.

omyłki

 – wynikają one z chwilowej nieuwagi czy 

roztargnienia i zdarzają się, mimo posiadanej przez ucznia 

umiejętności pisania. 

background image

 

 

Ocena

 

ma wyrażać aktualny poziom nauczania jak i 

postępy poszczególnych uczniów. Powinna być impulsem 

do podejmowania przez nich wysiłku. Wystawianiu ocen 

musi towarzyszyć duża rozwaga i refleksja pedagogiczna. 

Podczas analizy wyników wszystkich prac pisemnych

 

należy rozważyć dwie sprawy:

postępy w opanowaniu poprawnej pisowni przez 

poszczególnych uczniów,

ocenę poziomu całej klasy. 

Przy ocenianiu poziomu wszystkich uczniów nauczyciel 

powinien posłużyć się określonymi kryteriami, które 

pozwolą mu na uzyskanie obiektywnej oceny. 

Ocena ma spełniać funkcję

:

informującą o aktualnym poziomie umiejętności ucznia 

w porównaniu  z poziomem grupy uczniów najlepszych,

stymulującą, 
motywacyjną . 

background image

 

 

Bibliografia

"Naucznie ortografii w kl.I-III" A. 
Jedut i A. Pleskot
"Ćwiczenia gramatyczno-
ortograficzne i stylistyczne w kl. I-
III"


Document Outline